Υπάρχει ένας πολύ βολικός τρόπος άσκησης οικονομικής πολιτικής.
Ο πολίτης πληρώνει.
Το κράτος εισπράττει.
Τα έσοδα ξεπερνούν τον προϋπολογισμό.
Και όταν φτάνει η κατάλληλη πολιτική στιγμή, η κυβέρνηση εμφανίζεται για να ανακοινώσει ότι κάτι θα σας… «δώσει».
Η Αλήθενεια θεωρεί ότι τα στοιχεία επιτρέπουν πλέον να τεθεί αυτό το ερώτημα χωρίς περιστροφές.
Γιατί δεν μιλάμε για μία μεμονωμένη χρονιά. Μιλάμε για ένα μοτίβο.
Σήμερα: 1,112 δισ. περισσότερα από τον στόχο μόνο από φόρους
Στις 17 Αυγούστου 2026 το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών δημοσίευσε τα προσωρινά στοιχεία εκτέλεσης του κρατικού προϋπολογισμού για το επτάμηνο.
Τα φορολογικά έσοδα ανήλθαν σε 42,916 δισ. ευρώ.
Το υπουργείο επισημαίνει ότι μέσα σε αυτό το ποσό περιλαμβάνονται 306 εκατ. ευρώ που συνδέονται με την παραχώρηση της Εγνατίας Οδού και άλλα 135 εκατ. ευρώ από τη δεύτερη δόση για την άδεια καζίνο στο Ελληνικό.
Τα αφαιρούμε λοιπόν.
Δηλαδή 1,112 δισ. ευρώ περισσότερα από όσα είχε υπολογίσει ο ίδιος ο κρατικός προϋπολογισμός, μετά τις παραπάνω προσαρμογές.
Μόνο τον Ιούλιο, οι φόροι έφτασαν τα 9,092 δισ. ευρώ.
Πηγή:
Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών
Αυτοί δεν είναι αριθμοί αντιπολιτευτικού κόμματος.
Δεν είναι εκτίμηση κάποιου δημοσιογράφου.
Είναι οι αριθμοί του ίδιου του Υπουργείου Οικονομικών.
Η μεγάλη διευκρίνιση που δεν πρέπει να κρύψουμε
Τα παραπάνω δεν σημαίνουν ότι ολόκληρο το 1,112 δισ. ευρώ μετατρέπεται αυτομάτως σε «λεφτά που περισσεύουν» και μπορούν να μοιραστούν.
Το ίδιο δελτίο του υπουργείου δείχνει ότι στο πρωτογενές αποτέλεσμα υπάρχουν χρονικές μετατοπίσεις πληρωμών και έκτακτες εισπράξεις.
Αυτό όμως δεν εξαφανίζει το πολιτικό ερώτημα.
Γιατί το γεγονός παραμένει: η φορολογική μηχανή έχει εισπράξει σημαντικά περισσότερα από όσα είχαν προβλεφθεί στον σχετικό στόχο.
Η «τελευταία ΔΕΘ πριν από τις εκλογές»
Δεν πρόκειται για χαρακτηρισμό της αντιπολίτευσης.
Ο ίδιος ο Κυριάκος Μητσοτάκης έχει περιγράψει τη φετινή ΔΕΘ ως την τελευταία πριν από τις εθνικές εκλογές του 2027, όπου η κυβέρνηση θα παρουσιάσει τόσο τον οικονομικό προγραμματισμό της επόμενης χρονιάς όσο και τις βασικές κατευθύνσεις για την επόμενη τετραετία.
Πηγή:
Γραφείο Πρωθυπουργού
Άρα ας μην κρυβόμαστε πίσω από τις λέξεις.
Ό,τι ανακοινωθεί στη Θεσσαλονίκη θα έχει οικονομικό περιεχόμενο.
Θα έχει όμως αναπόφευκτα και εκλογική διάσταση.
Το 2023 ο Μητσοτάκης περιέγραψε μόνος του τον μηχανισμό
Για να καταλάβουμε γιατί τίθεται σήμερα το ερώτημα, αξίζει να επιστρέψουμε λίγες ημέρες πριν από τις εθνικές εκλογές του Μαΐου 2023.
Στις 8 Μαΐου, σε τηλεοπτική συνέντευξη, ο Κυριάκος Μητσοτάκης εξηγούσε ότι όταν δημιουργείται δημοσιονομικό περιθώριο πάνω από τους στόχους, η κυβέρνηση επιλέγει να επιστρέφει μέρος του στην κοινωνία.
Μέχρι εδώ πρόκειται για μία απολύτως θεμιτή πολιτική επιλογή.
Λίγο παρακάτω όμως χρησιμοποίησε μια φράση που σήμερα αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό ενδιαφέρον.
Πηγή:
Γραφείο Πρωθυπουργού
Κανείς δεν υποστηρίζει ότι οι άνθρωποι με αναπηρία δεν δικαιούνταν την αύξηση. Το ακριβώς αντίθετο.
Το πολιτικό ερώτημα αφορά τον χρόνο και τον τρόπο με τον οποίο μια κυβέρνηση επικοινωνεί μια κοινωνική ενίσχυση.
Και τι συνέβη μετά τις εκλογές;
Εδώ η χρονική αλληλουχία αποκτά μεγαλύτερο ενδιαφέρον.
Μετά τη νέα εκλογική νίκη της Νέας Δημοκρατίας το 2023 ήρθε η αλλαγή στη φορολόγηση των ελεύθερων επαγγελματιών με το νέο σύστημα ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος.
Δεν χρειάζεται να χρησιμοποιήσουμε αριθμούς της αντιπολίτευσης. Υπάρχουν οι αριθμοί της ίδιας της κυβέρνησης.
Για 138.000 φορολογουμένους προβλεπόταν μέση μείωση 560 ευρώ, ενώ για άλλους 124.000 δεν προβλεπόταν μεταβολή.
Πηγή:
Επίσημη παρουσίαση Υπουργείου Οικονομικών
Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι το μέτρο αποτελούσε παρέμβαση φορολογικής δικαιοσύνης και αντιμετώπισης της φοροδιαφυγής. Αυτή είναι η θέση της και πρέπει να καταγράφεται.
Η χρονική αλληλουχία όμως επίσης δεν αλλάζει.
Αυτό δεν αποτελεί από μόνο του απόδειξη ενός οργανωμένου σχεδίου «σου δίνω για να με ψηφίσεις και μετά σου τα παίρνω».
Δείχνει όμως γιατί η πολιτική υποψία δεν γεννιέται στο κενό και γιατί η κυβέρνηση οφείλει να απαντήσει με αριθμούς.
Υπάρχει και ένας φόρος που δεν χρειάζεται καν να αυξηθεί
Υπάρχει ένας μηχανισμός που συχνά περνά απαρατήρητος: το λεγόμενο fiscal drag ή «δημοσιονομική ολίσθηση».
Όταν τα ονομαστικά εισοδήματα αυξάνονται λόγω πληθωρισμού αλλά τα φορολογικά κλιμάκια δεν προσαρμόζονται αντίστοιχα, ένας πολίτης μπορεί να πληρώνει περισσότερο φόρο χωρίς να έχει αποκτήσει αντίστοιχη πραγματική αγοραστική δύναμη.
Για τον μηχανισμό:
OECD
Και τότε ήρθε ο ΟΠΕΚΕΠΕ
Αν η συζήτηση περιοριζόταν στη φορολογία, θα μπορούσε κάποιος εύλογα να απαντήσει ότι όλες οι κυβερνήσεις επιδιώκουν δημοσιονομικό χώρο και όλες χρησιμοποιούν μέρος του για κοινωνικές παρεμβάσεις.
Σωστό.
Μόνο που υπάρχει και ο ΟΠΕΚΕΠΕ.
Και υπάρχει μια φράση του ίδιου του πρωθυπουργού που κάνει τη συζήτηση για την εκλογική αξία του δημόσιου χρήματος πολύ πιο δύσκολη.
Πηγή:
Η Καθημερινή
Εδώ δεν έχουμε απλώς κάποιον πολιτικό αντίπαλο να ισχυρίζεται ότι ένα προβληματικό σύστημα μπορούσε να παράγει εκλογικό όφελος.
Έχουμε τον ίδιο τον πρωθυπουργό να αναγνωρίζει ότι η πολιτική χρησιμότητα ενός προβληματικού συστήματος συνδεόταν με «ψηφαλάκια».
22 κατηγορούμενοι — ανάμεσά τους τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές
Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν έμεινε μόνο στην πολιτική αντιπαράθεση.
Στις 16 Ιουλίου 2026 η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανακοίνωσε ότι άσκησε κατηγορίες σε 22 πρόσωπα στο πλαίσιο της έρευνας για μεγάλης κλίμακας απάτη στις αγροτικές επιδοτήσεις.
Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση, μεταξύ των κατηγορουμένων βρίσκονται τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές, πρώην υψηλόβαθμα στελέχη του ΟΠΕΚΕΠΕ, πολιτικοί συνεργάτες και δικαιούχοι επιδοτήσεων.
Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία αναφέρει ότι τα στοιχεία της έρευνας δείχνουν κοινά μοτίβα που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, παρεμβάσεις σε διοικητικές διαδικασίες και ελέγχους, αλλαγές δεδομένων, παρεμβάσεις σε επιτόπιους ελέγχους και χειρισμούς ευρημάτων.
Πηγή:
European Public Prosecutor’s Office
Το τεκμήριο αθωότητας είναι αυτονόητο.
Το πολιτικό ερώτημα όμως παραμένει.
Όταν ακούμε «θα σας δώσουμε», δικαιούμαστε να ρωτάμε: με ποιανού λεφτά;
Αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο σημείο ολόκληρης της συζήτησης.
Το κράτος δεν έχει προσωπικό πορτοφόλι.
Τα χρήματα που μια κυβέρνηση διαθέτει για επιδόματα, φοροελαφρύνσεις και ενισχύσεις προέρχονται τελικά από τους φορολογουμένους, την οικονομική δραστηριότητα, τα δημόσια έσοδα και, όπου υπάρχει, ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Η απάντηση της κυβέρνησης
Για να είναι πλήρης η εικόνα, η κυβερνητική επιχειρηματολογία πρέπει να καταγραφεί καθαρά.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι ο πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος δημιουργείται από την ανάπτυξη της οικονομίας, την αύξηση της απασχόλησης, την καλύτερη φορολογική συμμόρφωση και την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής.
Υποστηρίζει επίσης ότι μέρος αυτού του χώρου επιστρέφει στην κοινωνία μέσω μόνιμων μειώσεων φόρων, αυξήσεων εισοδημάτων και στοχευμένων παρεμβάσεων.
Και πράγματι, κατά τη διάρκεια των κυβερνητικών θητειών έχουν υπάρξει μειώσεις συγκεκριμένων φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
Επομένως η σοβαρή κριτική δεν μπορεί να είναι ότι «όλοι οι φόροι αυξήθηκαν». Δεν συνέβη αυτό.
Παροχή ή έμμεση αγορά πολιτικής εύνοιας;
Η «εξαγορά ψήφου» έχει συγκεκριμένο νομικό και ποινικό περιεχόμενο και τα στοιχεία που παραθέτουμε εδώ δεν αποδεικνύουν ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης διαπράττει ένα τέτοιο αδίκημα.
Η πολιτική έννοια όμως είναι διαφορετική.
Μπορεί ένα κυβερνητικό σύστημα να μετατρέπει δημόσιο χρήμα σε πολιτική εύνοια χωρίς ποτέ κάποιος να δίνει κυριολεκτικά χρήματα σε έναν ψηφοφόρο;
Η θέση της Αλήθενειας είναι ότι αυτός ο κίνδυνος είναι πραγματικός όταν δημιουργείται ένας επαναλαμβανόμενος κύκλος:
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε επίδομα είναι ύποπτο.
Ούτε ότι μια κυβέρνηση δεν πρέπει να επιστρέφει δημοσιονομικό χώρο στους πολίτες.
Σημαίνει ακριβώς το αντίθετο: επειδή πρόκειται για χρήματα των πολιτών, η κοινωνία δικαιούται πλήρη διαφάνεια για το πώς συγκεντρώθηκαν, ποιος τα λαμβάνει, πότε τα λαμβάνει και με ποια αντικειμενικά κριτήρια.
Και έτσι φτάνουμε στην τελευταία ΔΕΘ
17 Αυγούστου 2026.
Οι φορολογικές εισπράξεις βρίσκονται, μετά τις απαραίτητες προσαρμογές που αναφέραμε, 1,112 δισ. ευρώ πάνω από τον στόχο των φορολογικών εσόδων.
Σε λίγες εβδομάδες ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα ανέβει στη Θεσσαλονίκη.
Στην τελευταία ΔΕΘ πριν από τις εθνικές εκλογές.
Θα παρουσιάσει μέτρα για το 2027.
Θα παρουσιάσει και τις πολιτικές προτεραιότητες της επόμενης τετραετίας.
Και θα ακούσουμε ξανά, σχεδόν αναπόφευκτα, τη λέξη:
Αυτή τη φορά, όμως, ίσως πρέπει να αλλάξουμε την ερώτηση.
Όχι μόνο:
«Τι θα μας δώσει ο Μητσοτάκης;»
Αλλά:
Πόσα έχει ήδη εισπράξει το κράτος;
Πόσα περισσότερα από όσα είχε προϋπολογίσει;
Ποιο κομμάτι των αυξημένων εσόδων προέρχεται από πραγματική ανάπτυξη, ποιο από καλύτερη φορολογική συμμόρφωση και ποιο από μεγαλύτερη πραγματική φορολογική επιβάρυνση;
Και γιατί ο πολίτης πρέπει να αντιμετωπίζει ως προσωπική «γενναιοδωρία» μιας κυβέρνησης την επιστροφή ενός μέρους του δημοσιονομικού χώρου που δημιουργήθηκε από την ίδια την κοινωνία;
Γιατί το δημόσιο χρήμα δεν ανήκει σε κανέναν πρωθυπουργό.
Και η κοινωνική πολιτική δεν πρέπει ποτέ να μετατρέπεται σε σχέση πολιτικής υποχρέωσης ανάμεσα σε εκείνον που «δίνει» και σε εκείνον που αργότερα καλείται να ψηφίσει.
Ο ΟΠΕΚΕΠΕ μάς υπενθύμισε τουλάχιστον κάτι: μερικές φορές τα χρήματα πράγματι «φέρνουν ψηφαλάκια».
