Θα δεις μια σειρά από μυρμήγκια δίπλα στον νεροχύτη, θα φρικάρεις και το πρώτο πράγμα που θα σκεφτείς είναι να τα εξοντώσεις. Η μύγα που κάθεται συνεχώς στο χέρι σου σε εκνευρίζει αφάνταστα και κάθε φορά που χτυπιέσαι μόνος σου γνωρίζεις ότι δεν πρόκειται να την πετύχεις.
Τις ακρίδες, όπως και τα αλογάκια της Παναγίας δεν θες να τις βλέπεις γιατί σε φρικάρουν, ενώ για τις κατσαρίδες ούτε λόγος. Τις μισείς.
Κι όμως, πρόκειται για έντομα που ζουν δίπλα σου, με δικαιώματα αλλά κυρίως με τρομερά προτερήματα και ικανότητες. Από τις οποίες, όπως φαίνεται, μπορείς να μάθεις πολλά.
Εμείς οι άνθρωποι τείνουμε να θεωρούμε τους εαυτούς μας στην κορυφή της εξελικτικής πυραμίδας, χάρη στην ικανότητά μας να σκεφτόμαστε και να αναλύουμε τα πάντα σε υπερβολικό βαθμό. Όμως, αυτή η ικανότητα δεν μας οδηγεί πάντα μακριά. Δεν είμαστε αλάνθαστοι και συχνά παίρνουμε λάθος αποφάσεις.
Τα έντομα, από την άλλη, διαθέτουν μικροσκοπικούς εγκέφαλους στο μέγεθος ενός σπόρου παπαρούνας, αλλά έχουν εκπληκτική σοφία όταν πρόκειται για τη λήψη αποφάσεων. Όπως αναφέρει σε σχετικό άρθρο το BBC, πολλές από τις ικανότητές τους στην επίλυση προβλημάτων έχουν εμπνεύσει αλγορίθμους για την αποτελεσματικότερη λήψη αποφάσεων σε ανθρώπινες βιομηχανίες.
Πέντε Μαθήματα Λήψης Αποφάσεων από τον Κόσμο των Εντόμων
Ακολουθούν πέντε πράγματα που μπορούμε να μάθουμε από τα έντομα για το πώς να παίρνουμε σωστές αποφάσεις.
1. Τα Μυρμήγκια Βελτιστοποιούν τις Επιλογές τους
Το φαινόμενο της «υπερφόρτωσης επιλογών» είναι ένα δίλημμα που αντιμετωπίζουν και τα μυρμήγκια όταν πρέπει να πάρουν μια απόφαση για το επόμενο σημείο αναζήτησης τροφής. Έχουν εξελίξει ένα έξυπνο τέχνασμα: αρκετά μυρμήγκια εγκαταλείπουν τη φωλιά και ξεκινούν να αναζητούν τροφή, αφήνοντας ίχνη φερομονών. Τα πιο «τολμηρά» κινούνται τυχαία, εξερευνώντας διαφορετικές διαδρομές.
Με την πάροδο του χρόνου, τα μυρμήγκια εντοπίζουν τη συντομότερη και αποτελεσματικότερη διαδρομή, χωρίς κανένα μεμονωμένο μυρμήγκι να γνωρίζει ότι αυτή ήταν η «δική του» επιλογή. Αυτό το σύστημα, γνωστό ως μέθοδος βελτιστοποίησης αποικίας μυρμηγκιών, έχει μετατραπεί σε αλγόριθμο που χρησιμοποιείται για τη βελτίωση του προγραμματισμού, των τηλεπικοινωνιών και των logistics.
2. Οι Δημοκρατικές Μέλισσες
Οι μέλισσες χρησιμοποιούν μια παρόμοια μέθοδο με τα μυρμήγκια για να βρουν το νέο σημείο εγκατάστασης της φωλιάς τους. Ανιχνεύτριες μέλισσες πετούν προς διαφορετικές κατευθύνσεις και αναζητούν πιθανές τοποθεσίες, όπως ακριβώς κάνουν τα μυρμήγκια. Επιστρέφουν στην κυψέλη και επικοινωνούν τις προτιμήσεις τους μέσω ενός «χορού της παλινδρόμησης», κουνώντας ρυθμικά το σώμα τους για να μεταδώσουν πληροφορίες σχετικά με την ασφάλεια, την απόσταση, το μέγεθος και την τοποθεσία της νέας φωλιάς.
Όσο καλύτερη είναι η τοποθεσία, τόσο μεγαλύτερης διάρκειας και πιο έντονος είναι ο χορός. Με την πάροδο του χρόνου, αναδεικνύεται μια προτιμώμενη τοποθεσία και η αποικία μετακινείται.
3. Οι Ουδέτερες Ακρίδες
Μια πρόσφατη μελέτη πάνω στις ακρίδες δείχνει έναν πιθανό τρόπο για να ξεφύγουμε από το αδιέξοδο των διχασμένων ομάδων. Όταν οι άνθρωποι έχουν τη δυνατότητα να μην πάρουν θέση, αυτό βοηθά την ομάδα να καταλήξει σε μια απόφαση πιο γρήγορα και καθαρά.
Στο πείραμα που πραγματοποιήθηκε, 19 άνθρωποι συμμετείχαν σε ένα παιχνίδι όπου μπορούσαν να επιλέξουν μεταξύ των επιλογών Χ και Υ ή να απέχουν. Όπως και στις ακρίδες, διαπιστώθηκε ότι η δυνατότητα μη λήψης θέση βοηθά την ομάδα να καταλήξει σε απόφαση πιο γρήγορα.
4. Κατσαρίδες με Προσωπικότητα
Η επίτευξη μιας συλλογικής απόφασης γίνεται ακόμη πιο δύσκολη όταν συμμετέχουν έντονες προσωπικότητες. Μια μελέτη σε κατσαρίδες δείχνει ότι οι έντονες ατομικές προσωπικότητες μπορούν να επιταχύνουν τη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Οι ομάδες με μεγάλη ποικιλία προσωπικοτήτων λαμβάνουν συλλογικές αποφάσεις πιο γρήγορα.
5. Αναστοχαστικές Μύγες
Οι μύγες των φρούτων μπορούν να συνδυάζουν εξωτερικές και εσωτερικές πληροφορίες για να καθορίσουν τις κινήσεις τους. Όταν έρχονται αντιμέτωπες με μια νόστιμη αλλά χωρίς θρεπτική αξία τροφή ή με μια πικρή αλλά θρεπτική ουσία, μπορούν να υπολογίσουν τη συνολική αξία της επιλογής και να υπομείνουν τη δυσάρεστη γεύση προκειμένου να εξασφαλίσουν τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται.
