Από τα ξημερώματα της Πέμπτης 27 Αυγούστου η τηλεματική του ΟΑΣΑ παραμένει εκτός λειτουργίας και η αρχική εικόνα μιας «προσωρινής βλάβης» έχει εξελιχθεί σε πολυήμερο μπλακ άουτ. Η Κυριακή βρίσκει τους επιβάτες για τέταρτη ημερολογιακή ημέρα χωρίς πραγματικό χρόνο άφιξης σε εφαρμογή και «έξυπνες» στάσεις, ενώ ο Στέφανος Κασσελάκης και οι Δημοκράτες ζητούν από τον Οργανισμό συγκεκριμένες απαντήσεις: τι ακριβώς συνέβη, πότε θα αποκατασταθεί πλήρως το σύστημα και τι θα γίνει ώστε να μην επαναληφθεί.
Το πρόβλημα ξεκίνησε τα ξημερώματα της Πέμπτης. Από τότε οι ψηφιακές πινακίδες στις στάσεις, η εφαρμογή OASA Telematics και οι υπηρεσίες πραγματικού χρόνου δεν παρέχουν την κανονική πληροφόρηση για τη θέση και τον χρόνο άφιξης λεωφορείων και τρόλεϊ.
Ο ίδιος ο ΟΑΣΑ ανακοίνωσε στις 27 Αυγούστου ότι το σύστημα βρίσκεται «προσωρινά εκτός λειτουργίας», ότι τεχνικά κλιμάκια εργάζονται για την αποκατάσταση και ότι τα δρομολόγια πραγματοποιούνται κανονικά. Υποσχέθηκε επίσης νεότερη ανακοίνωση.
Μέχρι το μεσημέρι της Κυριακής, όμως, στην επίσημη σελίδα ανακοινώσεων του Οργανισμού δεν εντοπίζεται νεότερη δημόσια ενημέρωση για την αιτία της βλάβης ή σαφές χρονοδιάγραμμα πλήρους αποκατάστασης.
Από «προσωρινά εκτός» σε πολυήμερο μπλακ άουτ
Έναρξη προβλήματος: Ξημερώματα Πέμπτης 27 Αυγούστου
Επηρεάζονται: εφαρμογή, ενημέρωση πραγματικού χρόνου και «έξυπνες» στάσεις
Δρομολόγια: ο ΟΑΣΑ δηλώνει ότι εκτελούνται κανονικά
Ακριβής αιτία: δεν έχει ανακοινωθεί δημόσια
Χρόνος αποκατάστασης: δεν έχει δοθεί συγκεκριμένος
Μια μικρή αλλά σημαντική διόρθωση: πλέον μιλάμε για τέταρτη ημερολογιακή ημέρα
Στην ανακοίνωσή τους οι Δημοκράτες κάνουν λόγο για «τρίτη συνεχόμενη ημέρα» χωρίς τηλεματική.
Η ουσία της καταγγελίας τους είναι απολύτως σαφής, όμως χρονικά χρειάζεται μια διευκρίνιση: αφού η βλάβη καταγράφεται από τα ξημερώματα της Πέμπτης 27 Αυγούστου, η Κυριακή 30 Αυγούστου αποτελεί την τέταρτη ημερολογιακή ημέρα κατά την οποία το πρόβλημα βρίσκεται σε εξέλιξη.
Με άλλα λόγια, το θέμα δεν μικραίνει με τη διόρθωση. Γίνεται ακόμη πιο σοβαρό.
Κασσελάκης και Δημοκράτες: «Οι επιβάτες δικαιούνται απαντήσεις»
Με δελτίο Τύπου που δημοσιεύθηκε την Κυριακή 30 Αυγούστου, οι Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο και ο πρόεδρός τους Στέφανος Κασσελάκης παρεμβαίνουν στο ζήτημα και ζητούν από τον ΟΑΣΑ άμεση και υπεύθυνη ενημέρωση.
Συγκεκριμένα ζητούν να γνωστοποιηθούν:
- η αιτία της βλάβης,
- το ακριβές χρονοδιάγραμμα πλήρους αποκατάστασης,
- και τα μέτρα πρόληψης ώστε ένα αντίστοιχο περιστατικό να μην επαναληφθεί.
Η πολιτική τους παρέμβαση δεν περιορίζεται στην τεχνική διάσταση. Υπογραμμίζουν ότι οι δημόσιες συγκοινωνίες αποτελούν βασική υποδομή και κοινωνικό αγαθό και ότι η ενημέρωση του πολίτη για το πότε θα φτάσει το μέσο δεν είναι κάποια δευτερεύουσα «ψηφιακή ευκολία».
Και εδώ βρίσκεται η ουσία: ένα λεωφορείο μπορεί να εκτελεί κανονικά το δρομολόγιό του και παρ’ όλα αυτά η υπηρεσία προς τον πολίτη να είναι ελλιπής. Για τον άνθρωπο που περιμένει στη στάση, «κανονική λειτουργία» σημαίνει και να γνωρίζει αν το όχημα έρχεται σε τρία λεπτά ή σε μισή ώρα.
Η αρχική εκτίμηση ήταν «μέσα στην ημέρα» – τρεις μέρες αργότερα ακόμη περιμένουν
Εδώ υπάρχει μια αντίφαση που απαιτεί εξήγηση.
Την Πέμπτη, όταν εμφανίστηκε το πρόβλημα, δημοσιογραφικές πληροφορίες ανέφεραν ότι η αποκατάσταση αναμενόταν εντός της ίδιας ημέρας, με τον ΟΑΣΑ να συνεργάζεται με την ανάδοχο εταιρεία.
Η εκτίμηση αυτή διαψεύστηκε από τα γεγονότα.
Το Σάββατο το σύστημα εξακολουθούσε να βρίσκεται εκτός λειτουργίας και, σύμφωνα με τα διαθέσιμα ρεπορτάζ, ο Οργανισμός δεν μπορούσε πλέον να προσδιορίσει πότε ακριβώς θα επανέλθει.
Από το «θα επανέλθει εντός της ημέρας» στο «δεν γνωρίζουμε πότε». Για ένα κρίσιμο σύστημα δημόσιων συγκοινωνιών, αυτή η απόσταση χρειάζεται τεχνική και διοικητική εξήγηση – όχι μόνο επίκληση μιας γενικής «βλάβης».
Και υπάρχει ένα ακόμη ερώτημα: Η 12ετής σύμβαση είχε λήξει από τον Ιούνιο
Το μπλακ άουτ αποκτά επιπλέον ενδιαφέρον λόγω του συμβατικού καθεστώτος στο οποίο βρίσκεται σήμερα το σύστημα τηλεματικής.
Σύμφωνα με αναλυτικό ρεπορτάζ των «ΝΕΩΝ», η τηλεματική της Αθήνας δημιουργήθηκε μέσω ΣΔΙΤ, με σύμβαση που υπεγράφη στις 30 Ιουνίου 2014 και είχε συνολική διάρκεια 12 ετών.
Η περίοδος αυτή έληξε στα τέλη Ιουνίου 2026, χωρίς να έχει ολοκληρωθεί ο νέος διαγωνισμός για την επόμενη περίοδο λειτουργίας, τεχνικής διαχείρισης και συντήρησης.
Έτσι δόθηκε 70ήμερη παράταση στην υφιστάμενη σύμβαση, με δημοσιευμένο κόστος που προσεγγίζει τις 940.000 ευρώ.
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι το σημερινό μπλακ άουτ συνδέεται με τη λήξη της παλιάς σύμβασης ή τη μεταβατική περίοδο. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει τέτοια τεκμηρίωση.
Δημιουργεί όμως ένα απολύτως θεμιτό διοικητικό ερώτημα: γιατί ένα σύστημα με γνωστή ημερομηνία λήξης σύμβασης από το 2014 έφτασε στο καλοκαίρι του 2026 χωρίς να έχει ολοκληρωθεί εγκαίρως η διάδοχη διαδικασία;
Προσοχή στη διάκριση: η χρονική σύμπτωση μεταξύ της μεταβατικής συμβατικής περιόδου και της βλάβης είναι πραγματική. Η αιτιώδης σύνδεση δεν έχει αποδειχθεί. Αυτό ακριβώς είναι ένας ακόμη λόγος για τον οποίο χρειάζεται αναλυτική επίσημη ενημέρωση.
Νέος διαγωνισμός έως 45,6 εκατ. ευρώ – και το σημερινό σύστημα δεν μπορεί να επανέλθει
Το μέγεθος του σχεδιασμού για την επόμενη ημέρα κάνει την τρέχουσα κατάσταση ακόμη πιο δύσκολο να αντιμετωπιστεί ως ένα απλό τεχνικό παρατράγουδο.
Ο νέος διαγωνισμός αφορά πενταετή Συμφωνία-Πλαίσιο με βασικό προϋπολογισμό περίπου 29,4 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ. Με τις προβλεπόμενες προαιρέσεις, η συνολική αξία μπορεί να φτάσει περίπου τα 45,6 εκατ. ευρώ με ΦΠΑ.
Το αντικείμενο περιλαμβάνει τεχνική διαχείριση, προληπτική και κατασταλτική συντήρηση, λογισμικό, ανταλλακτικά, νέες λειτουργίες και αναβαθμίσεις.
Δεν μιλάμε λοιπόν για μια περιφερειακή εφαρμογή χαμηλής σημασίας. Μιλάμε για την ψηφιακή υποδομή πάνω στην οποία στηρίζεται η πραγματικού χρόνου εποπτεία και πληροφόρηση ενός τεράστιου δικτύου αστικών συγκοινωνιών.
Δεν «έπεσε» απλώς ένα app
Το σύστημα τηλεματικής του ΟΑΣΑ είναι πολύ μεγαλύτερο από την εφαρμογή που έχει ο επιβάτης στο κινητό.
Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία, περιλαμβάνει κεντρικά συστήματα διαχείρισης, κέντρα διαχείρισης οχημάτων, υποδομές εποπτείας, εξοπλισμένα αμαξοστάσια, περίπου 1.000 «έξυπνες» στάσεις και περίπου 2.000 τηλεματικά εξοπλισμένα λεωφορεία.
Γι’ αυτό και το γεγονός ότι διαφορετικά κανάλια πληροφόρησης επηρεάστηκαν ταυτόχρονα γεννά εύλογα ερωτήματα για την ανθεκτικότητα του συστήματος και τις διαδικασίες επιχειρησιακής συνέχειας.
Τα ερωτήματα που ακόμη περιμένουν απάντηση:
- Τι ακριβώς παρουσίασε βλάβη;
- Γιατί η αποκατάσταση διαρκεί ημέρες;
- Υπήρχε λειτουργικό εφεδρικό σύστημα;
- Εξετάστηκε ή αποκλείστηκε το ενδεχόμενο κυβερνοεπίθεσης;
- Πότε ακριβώς υπολογίζεται να επανέλθει πλήρως η τηλεματική;
- Τι αλλάζει μετά το περιστατικό ώστε να μη συμβεί ξανά;
Κυβερνοεπίθεση; Εξετάζεται ως σενάριο, δεν έχει επιβεβαιωθεί
Σε δημοσιεύματα των τελευταίων ημερών έχει εμφανιστεί και το ενδεχόμενο εξωτερικής κακόβουλης ενέργειας.
Το σενάριο μιας κυβερνοεπίθεσης φέρεται να βρίσκεται μεταξύ των ενδεχομένων που εξετάζονται, όμως μέχρι τώρα δεν έχει επιβεβαιωθεί επισήμως.
Επομένως δεν μπορεί να παρουσιαστεί ως δεδομένο. Η απουσία δημόσιας τεχνικής εξήγησης, ωστόσο, αφήνει χώρο σε σενάρια που θα μπορούσαν να περιοριστούν με μια πλήρη και τεκμηριωμένη ανακοίνωση από τον Οργανισμό.
Το καλοκαίρι κάνει την απουσία τηλεματικής ακόμη χειρότερη
Η χρονική περίοδος της βλάβης δεν είναι αμελητέα.
Βρίσκονται σε ισχύ θερινά δρομολόγια, με αραιότερες διελεύσεις σε αρκετές γραμμές. Για τον επιβάτη που δεν γνωρίζει πότε ακριβώς θα περάσει το επόμενο λεωφορείο ή τρόλεϊ, η αναμονή γίνεται ακόμη πιο δύσκολη.
Αυτό ακριβώς επισημαίνουν και οι Δημοκράτες στην παρέμβασή τους: χωρίς αξιόπιστη τηλεματική δεν υπάρχει πραγματική εναλλακτική πληροφόρηση για έναν άνθρωπο που πρέπει να φτάσει στην εργασία του, σε μια υπηρεσία ή σε κάποιο ραντεβού.
Οι Δημοκράτες το θέτουν απλά: δημόσια συγκοινωνία δεν είναι μόνο να υπάρχει το λεωφορείο. Είναι «έγκυρη ενημέρωση, προβλεψιμότητα, αξιοπιστία και σεβασμός στον χρόνο του επιβάτη».
Η ευθύνη πλέον δεν είναι μόνο τεχνική
Μια βλάβη μπορεί να συμβεί σε οποιοδήποτε πληροφοριακό σύστημα.
Η πραγματική αξιολόγηση ενός οργανισμού αρχίζει μετά τη βλάβη: πόσο γρήγορα εντοπίζει την αιτία, αν διαθέτει εφεδρείες, πόσο γρήγορα επαναφέρει την υπηρεσία και – κυρίως – πόσο καθαρά ενημερώνει τους πολίτες που εξαρτώνται από αυτήν.
Στην περίπτωση της τηλεματικής του ΟΑΣΑ, το πρόβλημα έχει πλέον ξεπεράσει το όριο μιας ολιγόωρης τεχνικής αστοχίας.
Και όσο περνούν οι ώρες χωρίς συγκεκριμένη αιτία και συγκεκριμένη ώρα επαναφοράς, τόσο δυσκολότερο γίνεται για τη διοίκηση και την πολιτική ηγεσία που εποπτεύει τις δημόσιες συγκοινωνίες να αντιμετωπίζουν το θέμα απλώς ως «προσωρινή αναστάτωση».
Το «προσωρινά» τελειώνει όταν αρχίζει η τέταρτη ημέρα.
Οι επιβάτες δεν χρειάζονται άλλη μια γενική διαβεβαίωση ότι «τα τεχνικά κλιμάκια εργάζονται». Χρειάζονται να μάθουν τι χάλασε, γιατί δεν επανήλθε, πότε θα λειτουργήσει και ποιος εγγυάται ότι ένα κρίσιμο σύστημα δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ δεν θα ξαναφήσει μια ολόκληρη πόλη να περιμένει στα τυφλά. Αυτές είναι οι απαντήσεις που ζητούν πλέον και ο Στέφανος Κασσελάκης με τους Δημοκράτες.
Πηγές: Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο, επίσημη ανακοίνωση ΟΑΣΑ 27/8, ΕΡΤ, in.gr και «ΤΑ ΝΕΑ» για το χρονικό, το συμβατικό καθεστώς και τα τεχνικά ερωτήματα γύρω από το μπλακ άουτ.
