Υπάρχουν δηλώσεις που δεν μπορούν να περιγραφούν απλώς ως «αμφιλεγόμενες». Όταν ένας εν ενεργεία υπουργός προτείνει να σκοτώνονται δεκάδες άνθρωποι κάθε βράδυ, ακόμη και χωρίς να αποτελούν άμεση απειλή, και συνοδεύει αυτή την πρόταση με γλώσσα που τους αφαιρεί ακόμη και την ανθρώπινη υπόσταση, το αποτέλεσμα προκαλεί αποτροπιασμό.
Ο ακροδεξιός υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ, προχώρησε σε μία ακόμη ακραία τοποθέτηση, προτείνοντας τη θανάτωση έως και 30 ή 40 Παλαιστινίων στη Γάζα κάθε βράδυ.
Οι δηλώσεις έγιναν κατά τη διάρκεια συζήτησης σε podcast με τον πρώην όμηρο Ρομ Μπρασλάβσκι.
Ο Μπεν-Γκβιρ υποστήριξε ότι οι ισραηλινές δυνάμεις θα πρέπει να πραγματοποιούν στοχευμένες επιθέσεις και να σκοτώνουν «30 ή 40» ανθρώπους κάθε βράδυ, χωρίς να περιορίζει την πρότασή του αποκλειστικά σε πρόσωπα που αποτελούν εκείνη τη στιγμή άμεση στρατιωτική απειλή.
Αυτό είναι το σημείο που δεν μπορεί να περάσει ως μια ακόμη «σκληρή δήλωση».
Η πρόταση αφορά τη συστηματική αφαίρεση ανθρώπινων ζωών και συνοδεύεται από ρητορική αποανθρωποποίησης.
«30 ή 40 κάθε βράδυ»
Στη διάρκεια της συζήτησης, ο Ισραηλινός υπουργός υποστήριξε ότι θα πρέπει να πραγματοποιούνται καθημερινά επιθέσεις εναντίον Παλαιστινίων στη Γάζα.
Δεν περιορίστηκε όμως σε στρατιωτικούς στόχους ή σε πρόσωπα που αποτελούν άμεση απειλή. Σε άλλο σημείο των δηλώσεών του χρησιμοποίησε εκφράσεις που παρουσιάζουν συγκεκριμένους Παλαιστινίους ως ανθρώπους που δεν είναι «άξιοι να ζουν», φτάνοντας ακόμη και σε χαρακτηρισμούς που αμφισβητούν την ίδια την ανθρώπινη υπόστασή τους.
- Θανάτωση 30 έως 40 Παλαιστινίων κάθε βράδυ.
- Επιθέσεις που δεν θα περιορίζονται αποκλειστικά σε άμεσες απειλές.
- Συνέχιση και επέκταση των στοχευμένων δολοφονιών.
- Μαζική απομάκρυνση Παλαιστινίων από τη Γάζα.
- Δημιουργία ισραηλινών οικισμών στον παλαιστινιακό θύλακα.
Η γλώσσα της αποανθρωποποίησης
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχουν οι λέξεις που επέλεξε ο ίδιος ο υπουργός.
Όταν ένας πολιτικός αξιωματούχος παρουσιάζει μια ομάδα ανθρώπων ως πρόσωπα που δεν δικαιούνται να ζουν ή ως ανθρώπους κατώτερης αξίας, δεν περιγράφει απλώς μια στρατιωτική στρατηγική. Κανονικοποιεί την ιδέα ότι η ανθρώπινη ζωή μπορεί να αποκτήσει διαφορετική αξία ανάλογα με την εθνικότητα ή την ταυτότητα του ανθρώπου που βρίσκεται απέναντί του.
Η αποανθρωποποίηση έχει σημασία. Η μετατροπή ανθρώπων σε έναν αριθμό —«30 ή 40 κάθε βράδυ»— δεν είναι απλώς ένα ακραίο λεκτικό σχήμα. Είναι ένας τρόπος να παρουσιάζεται η αφαίρεση ζωής ως καθημερινή διοικητική διαδικασία.
Απομάκρυνση των Παλαιστινίων και ισραηλινοί οικισμοί
Ο Μπεν-Γκβιρ επανέλαβε επίσης τη θέση του υπέρ της απομάκρυνσης μεγάλου αριθμού Παλαιστινίων από τη Λωρίδα της Γάζας και της δημιουργίας ισραηλινών οικισμών στην περιοχή.
Η πρόταση αυτή αποτελεί σταθερό μέρος της πολιτικής ατζέντας της ισραηλινής άκρας δεξιάς και έχει προκαλέσει σοβαρές αντιδράσεις, καθώς μια αναγκαστική μετακίνηση πληθυσμού υπό συνθήκες εξαναγκασμού εγείρει εξαιρετικά σοβαρά ζητήματα Διεθνούς Δικαίου.
Το κρίσιμο εδώ είναι η σύνδεση των προτάσεων: στρατιωτική βία, απομάκρυνση του παλαιστινιακού πληθυσμού και στη συνέχεια δημιουργία ισραηλινών οικισμών στην ίδια περιοχή.
Η συζήτηση για τις εκτελέσεις κρατουμένων
Ακόμη πιο σκοτεινό ήταν άλλο σημείο της συζήτησης, όταν τέθηκε το ζήτημα των εκτελέσεων Παλαιστινίων κρατουμένων.
Ο Μπρασλάβσκι εξέφρασε την επιθυμία να συμμετάσχει προσωπικά σε εκτελέσεις, εφόσον εφαρμοστεί η θανατική ποινή σε Παλαιστινίους κρατουμένους που έχουν καταδικαστεί για φονικές επιθέσεις.
Ο Μπεν-Γκβιρ δεν αποδοκίμασε το αίτημα. Αντίθετα, εμφανίστηκε πρόθυμος να εξετάσει το ενδεχόμενο να επιτραπεί μια τέτοια συμμετοχή.
Η κρατική εκτέλεση δεν είναι προσωπική εκδίκηση ούτε δημόσιο θέαμα. Η ίδια η ιδέα ότι ένας ιδιώτης θα μπορούσε να συμμετέχει προσωπικά στην εκτέλεση κρατουμένου, με πολιτική παρέμβαση υπουργού, είναι από μόνη της βαθιά ανατριχιαστική.
Δεν πρόκειται για έναν περιθωριακό σχολιαστή
Οι συγκεκριμένες δηλώσεις αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της θεσμικής θέσης του ανθρώπου που τις έκανε.
Ο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ δεν είναι ένας περιθωριακός σχολιαστής του διαδικτύου. Είναι υπουργός Εθνικής Ασφάλειας του Ισραήλ, συμμετέχει στην κυβέρνηση συνασπισμού του Μπενιαμίν Νετανιάχου και έχει σημαντικές αρμοδιότητες σε ζητήματα εσωτερικής ασφάλειας.
Δεν διαθέτει επιχειρησιακό έλεγχο επί των ισραηλινών ενόπλων δυνάμεων. Ωστόσο, συμμετέχει στο υπουργικό συμβούλιο ασφαλείας και η πολιτική του επιρροή δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως αμελητέα.
Η λέξη «αμφιλεγόμενο» δεν αρκεί
Η δημοσιογραφία οφείλει να διαχωρίζει την πληροφορία από την αξιολόγηση και να αποδίδει με ακρίβεια τις δηλώσεις ενός πολιτικού προσώπου.
Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι κάθε δήλωση πρέπει να παρουσιάζεται μέσα σε ένα αποστειρωμένο πλαίσιο «δύο ισότιμων απόψεων».
Η πρόταση για συστηματική θανάτωση δεκάδων ανθρώπων που δεν αποτελούν κατ’ ανάγκη άμεση απειλή, η χρήση γλώσσας που τους στερεί την ανθρώπινη ιδιότητα και η παράλληλη προώθηση της απομάκρυνσης ενός πληθυσμού από τον τόπο του δεν είναι μια συνηθισμένη πολιτική διαφωνία.
Η δημοσιογραφική ψυχραιμία δεν απαιτεί ηθική αφωνία.
Μπορούμε να καταγράφουμε με ακρίβεια τι είπε ο Ιταμάρ Μπεν-Γκβιρ και ταυτόχρονα να λέμε καθαρά τι σημαίνουν αυτές οι λέξεις.
Η πρόταση να μετατραπεί η θανάτωση ανθρώπων σε καθημερινό αριθμητικό στόχο και η ρητορική που αφαιρεί από έναν ολόκληρο πληθυσμό την ανθρώπινη αξία δεν προκαλεί απλώς πολιτική διαφωνία. Προκαλεί αηδία και αποτροπιασμό.
