Η τουρκική κίνηση με τα δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» πέρασε πλέον από το ελληνοτουρκικό πεδίο στο ευρωπαϊκό πολιτικό επίπεδο. Οι Ευρωπαίοι Δημοκράτες (European Democratic Party – EDP/PDE) καταδίκασαν δημόσια τη μονομερή ενέργεια της κυβέρνησης Ερντογάν, ζήτησαν ξεκάθαρη ευρωπαϊκή αλληλεγγύη προς την Ελλάδα και συνέδεσαν ευθέως τη θέση τους με τους Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο και τον Στέφανο Κασσελάκη.
Η ανακοίνωση αποκτά ιδιαίτερο πολιτικό βάρος καθώς το EDP δεν περιορίζεται σε μια γενικόλογη έκκληση για «διάλογο». Αναφέρει ότι η Ευρώπη οφείλει να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα κράτους-μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης και προειδοποιεί ότι η περιβαλλοντική προστασία δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για τη δημιουργία τετελεσμένων στις θαλάσσιες ζώνες.
Το εύρημα της Αληθένειας: Μέχρι την ώρα δημοσίευσης, δεν εντοπίσαμε αντίστοιχη επίσημη δημόσια ανακοίνωση για τη συγκεκριμένη τουρκική ενέργεια από τις άλλες μεγάλες πανευρωπαϊκές πολιτικές οικογένειες που ελέγξαμε.
Τι ακριβώς έκανε η Τουρκία
Με Προεδρικές Αποφάσεις της 15ης Αυγούστου, που δημοσιεύθηκαν στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως, η Τουρκία ανακήρυξε δύο «εθνικά θαλάσσια πάρκα» στο Βορειοανατολικό Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο.
Το κρίσιμο σημείο, σύμφωνα με την Αθήνα, είναι ότι οι τουρκικές ζώνες δεν περιορίζονται στα τουρκικά χωρικά ύδατα.
Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών ανακοίνωσε ότι, στον βαθμό που τα πάρκα καταλαμβάνουν διεθνή ύδατα, η μονομερής εγκαθίδρυσή τους είναι παράνομη σύμφωνα με το Δίκαιο της Θάλασσας. Προσθέτει ότι είναι παράνομα και στον βαθμό που εκτείνονται εντός ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Η ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΘΕΣΗ
Οι μονομερείς τουρκικές αποφάσεις, σύμφωνα με το ελληνικό ΥΠΕΞ, δεν μπορούν να παράγουν έννομα αποτελέσματα εις βάρος των ελληνικών κυριαρχικών δικαιωμάτων ούτε να δημιουργήσουν τετελεσμένα.
Οι Ευρωπαίοι Δημοκράτες πήραν καθαρή θέση
Στις 18 Αυγούστου ήρθε η ευρωπαϊκή παρέμβαση.
Το European Democratic Party χαρακτήρισε την απόφαση του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «ανησυχητική μονομερή κίνηση» και έθεσε ευθέως ζήτημα ευρωπαϊκής αλληλεγγύης προς την Ελλάδα.
Το μήνυμα του EDP:
Η Ευρώπη πρέπει να δείξει ξεκάθαρη αλληλεγγύη στην Ελλάδα και να υπερασπιστεί τα κυριαρχικά δικαιώματα ενός κράτους-μέλους της ΕΕ υπό το Διεθνές Δίκαιο.
Το ευρωπαϊκό κόμμα προσθέτει ότι η περιβαλλοντική πολιτική δεν μπορεί να χρησιμοποιείται για να προκαταλαμβάνει τη χάραξη θαλάσσιων ζωνών ή για να δημιουργεί τετελεσμένα.
Και αναφέρει ονομαστικά Κασσελάκη και Δημοκράτες
Το πλέον πολιτικά ενδιαφέρον σημείο της ανακοίνωσης βρίσκεται λίγες γραμμές παρακάτω.
Οι Ευρωπαίοι Δημοκράτες δηλώνουν ότι συμφωνούν με το ελληνικό κόμμα-μέλος τους, τους Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο, και αναφέρουν ονομαστικά τον πρόεδρό τους Στέφανο Κασσελάκη.
Ο Κασσελάκης είναι παράλληλα αντιπρόεδρος του European Democratic Party, γεγονός που δίνει στην ελληνική παρέμβαση απευθείας θεσμική σύνδεση με την ευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια.
Η ΦΡΑΣΗ ΠΟΥ ΥΙΟΘΕΤΗΣΕ ΤΟ EDP
«Διάλογος δεν σημαίνει αναγνώριση τετελεσμένων».
Το EDP ξεκαθαρίζει ταυτόχρονα ότι Ελλάδα και Τουρκία χρειάζονται διάλογο και συνεργασία, αλλά ότι η κυβέρνηση Ερντογάν πρέπει να σέβεται το Διεθνές Δίκαιο, την αμοιβαιότητα και τις σχέσεις καλής γειτονίας.
Η παρέμβαση Κασσελάκη
Μετά τη δημόσια τοποθέτηση των Ευρωπαίων Δημοκρατών, ο Στέφανος Κασσελάκης ανέδειξε τη στάση του EDP, υπογραμμίζοντας την καθαρή ευρωπαϊκή θέση απέναντι στις μονομερείς κινήσεις της Τουρκίας.
Ποιοι άλλοι στην Ευρώπη μίλησαν;
Η Αληθένεια δεν περιορίστηκε στην ανακοίνωση του EDP. Αναζητήσαμε επίσημες δημόσιες τοποθετήσεις στις βασικές πανευρωπαϊκές πολιτικές οικογένειες για τη συγκεκριμένη απόφαση της Τουρκίας.
| Ευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια | Επίσημη θέση που εντοπίστηκε |
|---|---|
| European Democratic Party – EDP/PDE | ΝΑΙ – επίσημη καταδίκη και στήριξη στην Ελλάδα |
| European People’s Party – EPP | Δεν εντοπίστηκε επίσημη ανακοίνωση μέχρι την ώρα της έρευνας |
| Party of European Socialists – PES | Δεν εντοπίστηκε επίσημη ανακοίνωση μέχρι την ώρα της έρευνας |
| ALDE Party | Δεν εντοπίστηκε επίσημη ανακοίνωση μέχρι την ώρα της έρευνας |
| European Green Party | Δεν εντοπίστηκε επίσημη ανακοίνωση μέχρι την ώρα της έρευνας |
| ECR Party | Δεν εντοπίστηκε επίσημη ανακοίνωση μέχρι την ώρα της έρευνας |
| Patriots.eu | Δεν εντοπίστηκε επίσημη ανακοίνωση μέχρι την ώρα της έρευνας |
| Party of the European Left | Δεν εντοπίστηκε επίσημη ανακοίνωση μέχρι την ώρα της έρευνας |
Τι σημαίνει αυτό: Η έρευνα αφορά επίσημες δημόσιες τοποθετήσεις των ίδιων των πανευρωπαϊκών κομμάτων μέχρι την ώρα δημοσίευσης. Δεν αποκλείει μεμονωμένες δηλώσεις ευρωβουλευτών ή μεταγενέστερες ανακοινώσεις.
Γιατί η παρέμβαση έχει μεγαλύτερη σημασία από μία κομματική ανακοίνωση
Το ζήτημα δεν είναι απλώς ποιο ευρωπαϊκό κόμμα εξέδωσε πρώτο ανακοίνωση.
Οι Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο έθεσαν εξαρχής το θέμα ως ευρωπαϊκό και όχι απλώς διμερές: όταν αμφισβητούνται δικαιώματα ενός κράτους-μέλους, η απάντηση δεν μπορεί να περιορίζεται αποκλειστικά στις σχέσεις Αθήνας–Άγκυρας.
Αυτή ακριβώς τη λογική υιοθέτησε το EDP.
Η πολιτική μετατόπιση: Από το «Ελλάδα εναντίον Τουρκίας» στο ερώτημα εάν η Ευρωπαϊκή Ένωση προστατεύει στην πράξη τα δικαιώματα ενός κράτους-μέλους της.
Η Άγκυρα είχε προαναγγείλει την κίνηση
Υπάρχει και μία ακόμη διάσταση που δεν μπορεί να αγνοηθεί: η τουρκική αντίδραση στα ελληνικά θαλάσσια πάρκα δεν εμφανίστηκε ξαφνικά τον Αύγουστο του 2026.
Ήδη από το 2025, όταν η Ελλάδα παρουσίασε τα όρια των δικών της θαλάσσιων πάρκων στο Ιόνιο και στο Αιγαίο, η Άγκυρα είχε αντιδράσει και είχε ανακοινώσει ότι θα προχωρούσε σε αντίστοιχα σχέδια.
Τον Αύγουστο του 2026 η εξαγγελία μετατράπηκε σε επίσημες Προεδρικές Αποφάσεις.
Το ερώτημα για την Αθήνα: Αφού η τουρκική κατεύθυνση ήταν γνωστή εδώ και καιρό, είχε προετοιμαστεί εγκαίρως το ευρωπαϊκό έδαφος ώστε η αντίδραση να είναι συλλογική και όχι να αναζητείται εκ των υστέρων;
Από την Αθήνα στις Βρυξέλλες
Το πολιτικό κέρδος για τους Δημοκράτες και τον Στέφανο Κασσελάκη δεν βρίσκεται απλώς σε μία ανακοίνωση συμπαράστασης.
Βρίσκεται στο ότι η θέση ενός ελληνικού κόμματος πέρασε αυτούσια στην επίσημη επιχειρηματολογία μιας αναγνωρισμένης πανευρωπαϊκής πολιτικής οικογένειας: διάλογος με την Τουρκία, αλλά χωρίς αποδοχή τετελεσμένων και με την Ευρωπαϊκή Ένωση υποχρεωμένη να σταθεί στο πλευρό ενός κράτους-μέλους της.
Η ΟΥΣΙΑ
Στην έρευνα της Αληθένειας, οι Ευρωπαίοι Δημοκράτες είναι μέχρι στιγμής η πανευρωπαϊκή πολιτική οικογένεια που εντοπίσαμε να έχει τοποθετηθεί επίσημα και ξεκάθαρα απέναντι στα νέα τουρκικά «θαλάσσια πάρκα». Και η ανακοίνωσή τους δεν αφήνει το ελληνικό πολιτικό αποτύπωμα στη σκιά: αναφέρει τους Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο και τον Στέφανο Κασσελάκη και υιοθετεί τη βασική τους θέση. Διάλογος ναι. Τετελεσμένα όχι.
Πηγές
European Democratic Party – Επίσημη ανακοίνωση για τα τουρκικά θαλάσσια πάρκα
Υπουργείο Εξωτερικών – Ανακοίνωση 16 Αυγούστου 2026
