Σε νέα και ιδιαίτερα επικίνδυνη φάση περνά η αντιπαράθεση ανάμεσα στην Τουρκία και το Ισραήλ. Η Άγκυρα κινείται για την έκδοση Red Notice της Interpol σε βάρος του Μπενιαμίν Νετανιάχου, στο πλαίσιο τουρκικής ποινικής υπόθεσης που συνδέεται με την αναχαίτιση του Global Sumud Flotilla προς τη Γάζα, ενώ το γραφείο του Ισραηλινού πρωθυπουργού απάντησε χαρακτηρίζοντας τον Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν «αντισημίτη δικτάτορα».
Η σύγκρουση δεν περιορίζεται πλέον στις βαριές πολιτικές δηλώσεις για τον πόλεμο στη Γάζα. Το τελευταίο διάστημα έχει επεκταθεί στη Συρία, στην τουρκική στρατιωτική επιρροή στην περιοχή και πλέον σε μια διαδικασία με διεθνή νομική διάσταση.
Τι πραγματικά ισχύει με το «διεθνές ένταλμα»
Η κρίσιμη λεπτομέρεια είναι ότι η Interpol δεν έχει ακόμη εκδώσει Red Notice για τον Νετανιάχου.
Σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, έχουν εκδοθεί εσωτερικά εντάλματα σύλληψης στο πλαίσιο υπόθεσης που εκδικάζεται στην Κωνσταντινούπολη και αφορά συνολικά 35 κατηγορούμενους. Ο Τούρκος υπουργός Δικαιοσύνης Ακίν Γκιουρλέκ ανακοίνωσε ότι το υπουργείο του ζήτησε να κινηθεί η διαδικασία ώστε η Interpol να εκδώσει Red Notices για τον Νετανιάχου και ακόμη έναν κατηγορούμενο.
ΤΙ ΣΗΜΑΙΝΕΙ ΑΥΤΟ
Η Τουρκία ζητά από την Interpol να εκδώσει Red Notice. Η ίδια η Interpol εξετάζει το αίτημα και αποφασίζει αν θα το εγκρίνει. Το Red Notice αποτελεί διεθνές αίτημα εντοπισμού και προσωρινής σύλληψης ενόψει πιθανής έκδοσης και δεν ταυτίζεται αυτομάτως με διεθνές ένταλμα σύλληψης με δεσμευτική ισχύ για όλα τα κράτη.
Η υπόθεση του στολίσκου για τη Γάζα
Η τουρκική υπόθεση συνδέεται με τις επιχειρήσεις του Ισραήλ εναντίον πλοίων του Global Sumud Flotilla, τα οποία επιχειρούσαν να μεταφέρουν ανθρωπιστική βοήθεια προς τη Γάζα.
Τον Μάιο, ισραηλινές δυνάμεις αναχαίτισαν πλοία του στολίσκου σε διεθνή ύδατα, ενώ σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες άνοιξαν πυρ εναντίον τουλάχιστον δύο σκαφών. Ακτιβιστές που συνελήφθησαν κατήγγειλαν κακομεταχείριση.
Η τουρκική δικαιοσύνη αποδίδει στους κατηγορούμενους αδικήματα που περιλαμβάνουν, μεταξύ άλλων, γενοκτονία, εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας, βασανιστήρια, παράνομη κράτηση και αεροπειρατεία. Πρόκειται για κατηγορίες της τουρκικής πλευράς, τις οποίες το Ισραήλ απορρίπτει.
Νετανιάχου: «Αντισημίτης δικτάτορας» ο Ερντογάν
Η ισραηλινή απάντηση ήταν εξαιρετικά σκληρή και προσωπική.
Το γραφείο του Νετανιάχου χαρακτήρισε τον Ερντογάν «αντισημίτη δικτάτορα» και τον κατηγόρησε για τη μεταχείριση των Κούρδων, για σχέσεις με τη Χαμάς, για καταστολή δημοσιογράφων και πολιτικών αντιπάλων, ενώ έκανε και ρητή αναφορά στην Κύπρο, υποστηρίζοντας ότι η Τουρκία «κατέχει τη μισή Κύπρο».
Το Ισραήλ χαρακτήρισε επίσης την τουρκική νομική κίνηση «αξιολύπητη προσπάθεια» εκφοβισμού της ισραηλινής ηγεσίας και κατέστησε σαφές ότι δεν σκοπεύει να αλλάξει πολιτική απέναντι στην Άγκυρα.
Η Άγκυρα σηκώνει το γάντι
Η τουρκική προεδρία απάντησε με αντίστοιχα σκληρή γλώσσα, χαρακτηρίζοντας τις δηλώσεις από το γραφείο του Νετανιάχου ως επιθέσεις χωρίς «ιστορικά γεγονότα και πολιτική σοβαρότητα».
Η Διεύθυνση Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας υποστήριξε ότι η ισραηλινή κυβέρνηση επιχειρεί να αποφύγει τη λογοδοσία για κατηγορίες που αφορούν εγκλήματα πολέμου και εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.
Η Άγκυρα χαρακτηρίζει την τακτική Νετανιάχου «φτηνή πολιτική» και υποστηρίζει ότι η παρουσίαση της Τουρκίας ως νέας απειλής εξυπηρετεί και την προεκλογική στρατηγική της ισραηλινής κυβέρνησης.
Οι ισραηλινές βουλευτικές εκλογές είναι προγραμματισμένες για τις 27 Οκτωβρίου 2026, γεγονός που προσθέτει ακόμη μία έντονη πολιτική παράμετρο στην αντιπαράθεση.
Η Συρία μετατρέπεται στο πιο επικίνδυνο μέτωπο
Πίσω από τον πόλεμο δηλώσεων βρίσκεται μία ακόμη σοβαρότερη σύγκρουση συμφερόντων: η Συρία.
Στις 18 Αυγούστου, το Ισραήλ πραγματοποίησε σειρά αεροπορικών επιδρομών στην αεροπορική βάση Αμπού αλ-Ντουχούρ, κοντά στο Χαλέπι. Σύμφωνα με συριακές πηγές, πραγματοποιήθηκαν οκτώ πλήγματα σε διάδρομο προσγείωσης και εγκαταστάσεις αποθήκευσης, χωρίς να αναφερθούν θύματα.
Το Ισραήλ υποστήριξε ότι η Συρία βρισκόταν κοντά στο να επιτρέψει την ανάπτυξη τουρκικών στρατευμάτων στη βάση και ότι είχε προηγουμένως προειδοποιήσει τη Δαμασκό πως μια τέτοια κίνηση θα θεωρούνταν απειλή για την ασφάλειά του.
Εδώ χρειάζεται σαφής διόρθωση: δεν έχει επιβεβαιωθεί ότι στη συγκεκριμένη βάση βρίσκονταν τουρκικά στρατεύματα. Η Τουρκία δήλωσε ότι δεν υπήρχε τουρκική στρατιωτική αντιπροσωπεία στη βάση πριν ή κατά τη διάρκεια της επίθεσης, ενώ η Συρία υποστήριξε ότι δεν υπήρχε σχέδιο δημιουργίας μόνιμης τουρκικής στρατιωτικής βάσης εκεί.
Η Τουρκία αυξάνει την επιρροή της στη νέα Συρία
Μετά την ανατροπή του Μπασάρ αλ Άσαντ το 2024, η Άγκυρα έχει εξελιχθεί σε έναν από τους βασικούς συμμάχους της νέας συριακής ηγεσίας υπό τον Άχμεντ αλ Σαράα.
Η Τουρκία εκπαιδεύει τις συριακές ένοπλες δυνάμεις, παρέχει στρατιωτική και διπλωματική υποστήριξη και συμμετέχει στην προσπάθεια ανοικοδόμησης κρατικών δομών. Αυτή η αυξανόμενη επιρροή προκαλεί έντονη ανησυχία στο Ισραήλ, το οποίο δηλώνει ότι δεν θα ανεχθεί τουρκική στρατιωτική εγκατάσταση στη Συρία που θα μπορούσε να θεωρηθεί απειλή για την ασφάλειά του.
Η κατάσταση θεωρείται πλέον τόσο ευαίσθητη ώστε οι Ηνωμένες Πολιτείες εργάζονται για τη δημιουργία ενισχυμένου μηχανισμού επικοινωνίας μεταξύ Ισραήλ, Τουρκίας και Συρίας, προκειμένου να αποτραπεί μια στρατιωτική σύγκρουση από λάθος υπολογισμό.
Από τον πόλεμο δηλώσεων σε μια πραγματική περιφερειακή κρίση
Το τελευταίο επεισόδιο δείχνει ότι η αντιπαράθεση Νετανιάχου–Ερντογάν έχει ξεπεράσει προ πολλού το επίπεδο της προσωπικής έχθρας.
Υπάρχουν πλέον ταυτόχρονα τρεις ενεργές εστίες σύγκρουσης: η Γάζα και η απόδοση ευθυνών για τον πόλεμο, η δικαστική κίνηση της Τουρκίας και η προσπάθεια εμπλοκής της Interpol, αλλά και η σύγκρουση συμφερόντων στη Συρία.
Και εδώ βρίσκεται ο μεγαλύτερος κίνδυνος: όσο Ισραήλ και Τουρκία μεταφέρουν την αντιπαράθεσή τους από τις δηλώσεις στο πεδίο της Συρίας, μια κρίση που μέχρι σήμερα ελεγχόταν πολιτικά αποκτά ολοένα περισσότερα χαρακτηριστικά άμεσης περιφερειακής σύγκρουσης.
