Alithenia Logo
ALITHENIA
Μετάβαση στο περιεχόμενο
ALITHENIA
ΕΚΤΑΚΤΑ
Πούτιν: «Άνοιξαν το Κουτί της Πανδώρας» – Τι προειδοποιεί ότι ακολουθεί στην Ουκρανία Αριστοτέλης Χαντζής: Βγήκε από τη ΜΕΘ μετά από 58 ημέρες – Η μάχη δεν τελείωσε Σουηδία: Μπήκε με σπαθί σε σχολείο – Τι συνέβη μέσα στο Brinell και τι γνωρίζουμε για τον ύποπτο Πύρινη Παρασκευή σε όλη τη χώρα – Γιατί η Λήμνος έγινε το πιο κρίσιμο μέτωπο της ημέρας Drone πάνω από τις φυλακές Λάρισας: Τι έκρυβε το δέμα που δεν πρόλαβε να φτάσει στους κρατούμενους Ιός Δυτικού Νείλου: Η Αττική στο επίκεντρο – Τι δεν δείχνουν οι 157 επίσημες διαγνώσεις Άγιος Δημήτριος: Πήγαινε στην προπόνηση – λίγα λεπτά μετά ζητούσε βοήθεια αιμόφυρτος Συναγερμός στα Ζωνιανά: Φωτιά σε χαμηλή βλάστηση – Ελικόπτερο στη μάχη
Απόψεις

Θες σταθερότητα; Πρώτο κόμμα που αποκλείεις είναι η ΝΔ του Μητσοτάκη

Η ΝΔ ζητά ξανά ψήφο στο όνομα της «σταθερότητας». Όμως Τέμπη, υποκλοπές, απευθείας αναθέσεις, ΟΠΕΚΕΠΕ, ΜΜΕ και θεσμικές κρίσεις δείχνουν το αντίθετο: αν αυτό που θέλεις είναι πραγματική σταθερότητα, η ΝΔ του Μητσοτάκη είναι το πρώτο κόμμα που αποκλείεις.

Σπασμένο λογότυπο της Νέας Δημοκρατίας μέσα σε συμβολική σκηνή πολιτικής και κοινωνικής αναταραχής
Συμβολική εικονογράφηση για το χάσμα ανάμεσα στην πολιτική «σταθερότητα» και στις κρίσεις θεσμών, ασφάλειας, διαφάνειας και λογοδοσίας που εξετάζει το άρθρο. Εικόνα εικονογράφησης.
Κοινοποίηση

Η Νέα Δημοκρατία ζητά ξανά από τον πολίτη να ταυτίσει το κόμμα της με μία λέξη: «σταθερότητα». Για μένα, όμως, η ίδια η πραγματικότητα έχει μετατρέψει αυτές τις δύο λέξεις σε αντίθετες έννοιες. Σταθερότητα δεν είναι να παραμένει ο ίδιος πρωθυπουργός στο Μαξίμου. Είναι να ξέρεις ότι οι ράγες είναι ασφαλείς, ότι οι έλεγχοι γίνονται πριν από την τραγωδία, ότι τα προσωπικά σου δεδομένα δεν ακολουθούν διαδρομή από υπουργείο σε κομματικά χέρια, ότι η υπηρεσία πληροφοριών δεν παρακολουθεί πολιτικό αρχηγό και δημοσιογράφο χωρίς πραγματική πολιτική λογοδοσία και ότι ο εισαγγελέας και ο δημοσιογράφος μπορούν να ελέγξουν την εξουσία χωρίς να βρίσκουν μπροστά τους το ίδιο το σύστημα που ερευνούν.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε στις 24 Ιουλίου 2026 ότι η αυτοδυναμία αποτελεί αναγκαία συνθήκη επειδή η χώρα χρειάζεται «σταθερότητα», εμπειρία και γρήγορες αποφάσεις, συνδέοντας μάλιστα τη σταθερότητα με την «ευημερία και την ασφάλεια».

Ακριβώς επειδή θέλω σταθερότητα, δεν μπορώ να δω τη Νέα Δημοκρατία ως εγγύησή της.

Δεν είναι σταθερότητα να έχεις σταθερό πρωθυπουργό και ασταθείς δικλείδες ασφαλείας.
Δεν είναι σταθερότητα να έχεις σταθερή κοινοβουλευτική πλειοψηφία και ένα κράτος που μαθαίνει τι δεν λειτουργούσε αφού συμβεί το κακό.
Δεν είναι σταθερότητα να έχεις σταθερό κυβερνητικό μήνυμα και αδύναμο έλεγχο της εξουσίας.

Αυτό είναι σταθερότητα της εξουσίας. Όχι σταθερότητα της χώρας.

Η δική μου «σταθερότητα» είναι πολύ πιο απλή: να γυρίζουμε σπίτι

Νεαρός επιστρέφει με τρένο και συναντά συγγενικό του πρόσωπο στον σταθμό, συμβολίζοντας την ασφαλή επιστροφή στο σπίτι
Εικόνα εικονογράφησης.

Η λέξη «σταθερότητα» έχει γίνει ένα προεκλογικό σύνθημα τόσο γενικό, ώστε σχεδόν έχασε το πραγματικό της νόημα. Για έναν απλό άνθρωπο, όμως, η σταθερότητα δεν μετριέται σε έδρες και κυβερνητικές θητείες. Μετριέται σε πράγματα πολύ πιο πεζά και πολύ πιο σημαντικά.

  • Να μπαίνει το παιδί μου σε τρένο και να γυρίζει σπίτι.
  • Να ανεβαίνει σε ένα παιχνίδι λούνα παρκ και να ξέρω ότι κάποιος το έλεγξε πραγματικά.
  • Να περνά μια δημόσια σύμβαση από πραγματικό ανταγωνισμό και πραγματικό έλεγχο.
  • Να μην μπορεί ένα αρχείο πολιτών να φύγει από υπουργείο και να καταλήξει σε κομματικά στελέχη.
  • Να μην μπορεί η υπηρεσία πληροφοριών που υπάγεται στην Προεδρία της Κυβέρνησης να παρακολουθεί πολιτικό αντίπαλο και δημοσιογράφο χωρίς να υπάρχει πλήρης πολιτική λογοδοσία.
  • Να μπορεί ο εισαγγελέας να ερευνά όπου οδηγούν τα στοιχεία.
  • Να μπορεί ο δημοσιογράφος να ελέγχει την κυβέρνηση χωρίς να εξαρτάται οικονομικά ή θεσμικά από την ίδια την εξουσία που πρέπει να ελέγξει.

Αυτά είναι για μένα ο πυρήνας μιας σταθερής χώρας. Κι όταν κοιτάζω τα επίσημα στοιχεία, δεν βλέπω αυτή τη σταθερότητα. Βλέπω το αντίθετο: μια κυβέρνηση πολιτικά ισχυρή μέσα σε ένα κράτος που εξακολουθεί να εμφανίζει σοβαρές ρωγμές στους ελέγχους, στις δημόσιες συμβάσεις, στη λογοδοσία, στην ασφάλεια, στην ενημέρωση και στη θεσμική ανεξαρτησία.

Οι αριθμοί του 2026 που γκρεμίζουν το αφήγημα

Δεν χρειάζεται να στηριχθεί κανείς σε κομματικές καταγγελίες. Η ίδια η Έκθεση του 2026 για το κράτος δικαίου της Ευρωπαϊκής Επιτροπής καταγράφει μια εικόνα που δεν ταιριάζει με μια χώρα που θέλει να παρουσιάζεται ως πρότυπο θεσμικής σταθερότητας.

Τι μετρήθηκε Ελλάδα Ευρωπαϊκή εικόνα
Πολίτες που θεωρούν τη διαφθορά ευρέως διαδεδομένη 99% 71% στην ΕΕ
Πολίτες που δηλώνουν ότι η διαφθορά επηρεάζει προσωπικά την καθημερινότητά τους 68% 30% στην ΕΕ
Επιχειρήσεις που θεωρούν τη διαφθορά ευρέως διαδεδομένη 95% 65% στην ΕΕ
Επιχειρήσεις που θεωρούν τη διαφθορά πρόβλημα για το επιχειρείν 79% Σαφώς χαμηλότερα στην ΕΕ
Διαγωνισμοί με μία μόνο προσφορά το 2025 58% 27% στην ΕΕ
Επιχειρήσεις που θεωρούν ότι η διαφθορά τις εμπόδισε να κερδίσουν δημόσιο διαγωνισμό 45% 30% στην ΕΕ
Διαφθορά και δημόσιες συμβάσεις: η Ελλάδα απέναντι στην ΕΕ
Τρεις δείκτες που συνοψίζουν το πρόβλημα
Πολίτες που θεωρούν τη διαφθορά ευρέως διαδεδομένη
Ελλάδα
99%
ΕΕ
71%
Πολίτες που δηλώνουν προσωπική επίδραση από τη διαφθορά
Ελλάδα
68%
ΕΕ
30%
Διαγωνισμοί με μία μόνο προσφορά
Ελλάδα
58%
ΕΕ
27%
Πηγή: Ευρωπαϊκή Επιτροπή, Rule of Law Report 2026 – Ελλάδα.

Η ίδια έκθεση σημειώνει ότι οι διώξεις και οι τελεσίδικες αποφάσεις σε υποθέσεις διαφθοράς, συμπεριλαμβανομένων υποθέσεων διαφθοράς υψηλού επιπέδου, παραμένουν περιορισμένες. Και καταγράφει ότι οι δημόσιες συμβάσεις και τα μεγάλα έργα υποδομής παραμένουν ευάλωτα στη διαφθορά.

99% θεωρεί τη διαφθορά διαδεδομένη. 68% λέει ότι τη νιώθει προσωπικά. 58% των διαγωνισμών έχει μία μόνο προσφορά.

Δεν μιλάμε για μια «αντίληψη της αντιπολίτευσης». Μιλάμε για μια κοινωνία που δεν εμπιστεύεται ότι ο κανόνας λειτουργεί το ίδιο για όλους και για ευρωπαϊκούς θεσμούς που εξακολουθούν να επισημαίνουν αδυναμίες σε τομείς όπου παίζεται δημόσιο χρήμα και δημόσια ασφάλεια.

Απευθείας αναθέσεις: όταν η εξαίρεση γίνεται καθημερινότητα

Οι απευθείας αναθέσεις είναι νόμιμο εργαλείο υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις. Το ερώτημα είναι πόσο συχνά χρησιμοποιούνται και τι λένε οι ίδιοι οι ελεγκτές για τον τρόπο που χρησιμοποιούνται.

Στα στοιχεία που συγκέντρωσε το Ελεγκτικό Συνέδριο για 15.777 συμβάσεις της κεντρικής διοίκησης, συνολικής αξίας περίπου 4,6 δισ. ευρώ, οι 12.856 είχαν γίνει με απευθείας ανάθεση.

ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ ΤΟΥ ΕΛΕΓΚΤΙΚΟΥ ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ

12.856 απευθείας αναθέσεις σε σύνολο 15.777 καταγεγραμμένων συμβάσεων.
81,49% του πλήθους των συμβάσεων.
307,05 εκατ. ευρώ συνολική αξία, δηλαδή 6,67% της συνολικής αξίας των συγκεκριμένων συμβάσεων.

Οι ανοιχτές διαδικασίες ήταν 2.143 και αντιστοιχούσαν στο 68,14% της συνολικής αξίας.

Η διάκριση ανάμεσα στο πλήθος και στην αξία έχει σημασία. Το 81,49% δεν σημαίνει ότι το 81,49% των χρημάτων δόθηκε χωρίς διαγωνισμό. Σημαίνει όμως κάτι εξίσου αποκαλυπτικό: ως διοικητική πρακτική, η απευθείας ανάθεση εμφανίζεται μαζικά στον αριθμό των συμβάσεων.

Και το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν έμεινε στους αριθμούς. Σε ειδικό έλεγχο 64 δημόσιων φορέων και δείγματος 5.073 συμβάσεων κατέγραψε πρακτικές που μπορούν να εγείρουν υποψίες καταχρηστικής προσφυγής, αδιαφάνειας και αυθαιρεσίας: κατατμήσεις αναγκών, ανεπαρκή αιτιολόγηση του «επείγοντος», απουσία έρευνας αγοράς, επαναλαμβανόμενες αναθέσεις στον ίδιο ανάδοχο χωρίς επαρκή κριτήρια και χαμηλές έως μηδενικές εκπτώσεις.

Το πιο ανησυχητικό εύρημα: το Ελεγκτικό Συνέδριο αναφέρει ότι σε πολλές περιπτώσεις δεν αποδεικνύεται προηγούμενη έρευνα αγοράς και ότι δεν παρέχονται επαρκή εχέγγυα διαφάνειας στην επιλογή του αναδόχου, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν επανειλημμένες αναθέσεις στον ίδιο ανάδοχο.

Όταν οι δημόσιες συμβάσεις ακουμπούν ανθρώπους της ΝΔ

Δύο άνδρες με κοστούμια δίνουν χειραψία πάνω από έγγραφα σύμβασης σε επίσημο γραφείο
Εικόνα εικονογράφησης.

Η συζήτηση για τις δημόσιες συμβάσεις δεν είναι μόνο αριθμοί. Υπάρχουν υποθέσεις όπου η σύνδεση κυβερνητικού κόμματος και δημόσιου φορέα έγινε τόσο πολιτικά βαριά, ώστε η ίδια η Νέα Δημοκρατία αναγκάστηκε να αντιδράσει.

Τον Οκτώβριο του 2022, ο τότε βουλευτής Γρεβενών της ΝΔ Ανδρέας Πάτσης διαγράφηκε από την Κοινοβουλευτική Ομάδα. Στο επίκεντρο βρίσκονταν, μεταξύ άλλων, οι επιχειρηματικές του δραστηριότητες και η σχέση του με νομικές υπηρεσίες προς τα ΕΛΤΑ. Μετά τη διαγραφή του, παραιτήθηκε και ο διευθύνων σύμβουλος των ΕΛΤΑ.

Τα ίδια τα ΕΛΤΑ υποστήριξαν τότε ότι η σύμβασή τους ήταν με τη διεθνή νομική εταιρεία DLA Piper και ότι ο Πάτσης λειτουργούσε ως νόμιμος αντιπρόσωπός της στην Ελλάδα, όχι ως απευθείας αμειβόμενος από τα ΕΛΤΑ. Η πολιτική ουσία, όμως, παρέμεινε: ένας εν ενεργεία βουλευτής του κυβερνώντος κόμματος βρέθηκε στο επίκεντρο υπόθεσης επαγγελματικών σχέσεων με δημόσιο οργανισμό και διαγράφηκε από το ίδιο του το κόμμα όταν το ζήτημα πήρε διαστάσεις.

Το ερώτημα για μένα δεν είναι αν μια σύμβαση ήταν τυπικά νόμιμη.

Το ερώτημα είναι πόσο ισχυροί είναι οι προληπτικοί μηχανισμοί ώστε οι πολιτικές συγκρούσεις συμφέροντος να εντοπίζονται πριν γίνουν πρωτοσέλιδο και πριν χρειαστεί μια κομματική διαγραφή για να κινηθεί το σύστημα.

Πευκοχώρι: ο έλεγχος δεν είναι χαρτί – είναι ανθρώπινη ζωή

Το λούνα παρκ στο Πευκοχώρι Χαλκιδικής είναι για μένα ένα από τα πιο καθαρά παραδείγματα του γιατί ο έλεγχος δεν είναι γραφειοκρατική λεπτομέρεια. Τον Αύγουστο του 2024 ένας 19χρονος έχασε τη ζωή του όταν έσπασε τμήμα παιχνιδιού στο οποίο επέβαινε.

Η υπόθεση απέκτησε πλέον και δικαστική κατάληξη σε πρώτο βαθμό. Στις 13 Ιουνίου 2026, το Μικτό Ορκωτό Δικαστήριο Γιαννιτσών επέβαλε στον ιδιοκτήτη ισόβια κάθειρξη και επιπλέον οκτώ χρόνια. Ο μηχανικός καταδικάστηκε σε 13 χρόνια, ενώ επιβλήθηκαν ποινές και στους άλλους δύο κατηγορούμενους.

Πριν από τον θάνατο, όμως, είχαν ήδη εμφανιστεί σοβαρά ζητήματα γύρω από τη λειτουργία, την αδειοδότηση και την πιστοποίηση της εγκατάστασης. Η Αστυνομία είχε ενημερώσει τον Δήμο Κασσάνδρας ότι η επιχείρηση δεν είχε γνωστοποιήσει τη λειτουργία της, ενώ μεταγενέστερα αναδείχθηκαν ζητήματα επανελέγχου και πιστοποιήσεων.

Αυτό είναι που με φοβίζει.

Όχι ένα αφηρημένο «σκάνδαλο».
Το ενδεχόμενο να υπάρχει μια αλυσίδα ελέγχων που δεν λειτουργεί όπως πρέπει και στο τέλος ένας άνθρωπος να πληρώνει με τη ζωή του.

Σταθερότητα είναι να σταματά το σύστημα τον κίνδυνο πριν χρειαστεί δικαστήριο να μοιράσει ποινές.

Τέμπη: 57 νεκροί – και μια χώρα που έμαθε τι δεν λειτουργούσε όταν ήταν ήδη αργά

Μνημειακή σύνθεση για τα 57 θύματα των Τεμπών με κεριά, λουλούδια και σιδηροδρομικό τοπίο

Στις 28 Φεβρουαρίου 2023, 57 άνθρωποι σκοτώθηκαν στη σύγκρουση των τρένων στα Τέμπη. Για μένα, καμία συζήτηση περί κυβερνητικής «σταθερότητας» δεν μπορεί να γίνει σαν να μην έχει μεσολαβήσει αυτή η εθνική τραγωδία.

Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε ξεκινήσει ήδη από τις 28 Νοεμβρίου 2022 έρευνα για τις συμβάσεις αποκατάστασης της τηλεδιοίκησης και της σηματοδότησης του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου. Τον Δεκέμβριο του 2023 άσκησε ποινικές διώξεις σε 23 υπόπτους, ανάμεσά τους 18 δημόσιους υπαλλήλους.

ΣΥΜΒΑΣΗ 717 – ΟΙ ΑΡΙΘΜΟΙ

  • Υπογράφηκε το 2014.
  • Έπρεπε να ολοκληρωθεί το 2016.
  • Αφορούσε σηματοδότηση και τηλεδιοίκηση στον άξονα Αθήνα–Θεσσαλονίκη–Προμαχώνας.
  • Η EPPO καταγράφει επτά παράνομες παρατάσεις.
  • Το έργο περιλάμβανε και το τμήμα κοντά στα Τέμπη.
  • Η EPPO υπολογίζει ζημία άνω των 15,6 εκατ. ευρώ στα οικονομικά συμφέροντα ΕΕ και ελληνικού Δημοσίου από τις πράξεις που ερευνήθηκαν.

Η EPPO αναφέρει ότι το έργο δεν είχε ακόμη ολοκληρωθεί περισσότερα από εννέα χρόνια μετά την υπογραφή της Σύμβασης 717. Καταγράφει επίσης ότι το τμήμα κοντά στα Τέμπη είχε αναληφθεί από μία από τις εταιρείες της αναδόχου κοινοπραξίας και ότι το έργο υπέστη παράνομες τροποποιήσεις και επτά παράνομες παρατάσεις.

Τον Μάιο του 2025, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία προχώρησε σε πρόσθετες κατηγορίες κατά 16 προσώπων, ανάμεσά τους 13 δημόσιοι υπάλληλοι, για πράξεις που συνδέονται με τις ίδιες συμβάσεις σηματοδότησης.

Το ζήτημα είναι πολιτικά συντριπτικό: ένα έργο που αφορούσε κρίσιμη σιδηροδρομική ασφάλεια είχε χρονικό ορίζοντα ολοκλήρωσης το 2016 και, χρόνια αργότερα, η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία περιέγραφε επτά παράνομες παρατάσεις και έργο ακόμη ανολοκλήρωτο.

57 άνθρωποι δεν γύρισαν σπίτι.

Και το πολιτικό ερώτημα για μένα δεν είναι αν η κυβέρνηση μπορεί να βγάλει ένα νέο σχέδιο μετά τα Τέμπη.

Είναι γιατί μια χώρα που παρουσιάζεται ως «επιτελικό κράτος» είχε φτάσει σε μια τέτοια τραγωδία με ένα κρίσιμο έργο ασφάλειας να κουβαλά χρόνια καθυστερήσεων και επτά παράνομες παρατάσεις.

Μετά τα Τέμπη: χάος στον τόπο του δυστυχήματος και χαμένες κρίσιμες πληροφορίες

Η αποτυχία δεν σταμάτησε στη λειτουργία του σιδηροδρόμου. Το ανεξάρτητο πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για το δυστύχημα κατέγραψε σοβαρές αδυναμίες στον τρόπο διαχείρισης του τόπου της τραγωδίας: έλλειψη πραγματικού συντονισμού, ελλιπή χαρτογράφηση, αδυναμίες στη συλλογή στοιχείων και απώλεια πληροφοριών που θα μπορούσαν να είναι κρίσιμες για τη διερεύνηση.

  • Δεν υπήρξε επαρκής επιχειρησιακός και στρατηγικός συντονισμός όλων των εμπλεκόμενων υπηρεσιών.
  • Δεν πραγματοποιήθηκε πλήρης αρχική χαρτογράφηση του χώρου.
  • Η διαχείριση και συλλογή αποδεικτικού υλικού παρουσίασε σημαντικές αδυναμίες.
  • Το πόρισμα κατέληξε σε 17 συστάσεις ασφαλείας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, επίσης, άνοιξε διαδικασία επί παραβάσει κατά της Ελλάδας για ζητήματα εφαρμογής της ευρωπαϊκής νομοθεσίας περί σιδηροδρομικής ασφάλειας, αναφερόμενη σε μακροχρόνιες και συστημικές ελλείψεις και σε έλλειμμα κουλτούρας ασφάλειας.

«Συστημικές ελλείψεις» δεν είναι συνώνυμο της σταθερότητας.

Είναι το ακριβώς αντίθετο: η απόδειξη ότι μια κυβέρνηση μπορεί να είναι πολιτικά σταθερή και το κράτος να παραμένει λειτουργικά εύθραυστο εκεί όπου μια αποτυχία κοστίζει ζωές.

ΜΜΕ: ποιος ελέγχει την εξουσία όταν η ενημέρωση εξαρτάται από το ίδιο το σύστημα;

Δημοσιογραφική αίθουσα σύνταξης με οθόνες που μεταδίδουν κυβερνητική συνέντευξη Τύπου
Εικόνα εικονογράφησης.

Μια χώρα δεν είναι σταθερή μόνο όταν έχει τρένα που λειτουργούν. Είναι σταθερή και όταν έχει μηχανισμούς που αποκαλύπτουν την αποτυχία πριν αυτή γίνει τραγωδία. Γι’ αυτό η κατάσταση των ΜΜΕ δεν είναι δευτερεύον θέμα. Είναι ζήτημα δημόσιας ασφάλειας και δημοκρατικής αυτοπροστασίας.

Στον World Press Freedom Index 2026 των Reporters Without Borders, η Ελλάδα βρίσκεται στην 86η θέση μεταξύ 180 χωρών. Οι RSF γράφουν ότι η ελευθερία του Τύπου στην Ελλάδα βρίσκεται σε «συστημική κρίση από το 2021». Αναφέρονται ρητά στην υπόθεση παρακολουθήσεων δημοσιογράφων από την ΕΥΠ, στα SLAPPs και στην ανεξιχνίαστη δολοφονία του Γιώργου Καραϊβάζ.

Οι RSF σημειώνουν ακόμη ότι η αγορά χαρακτηρίζεται από μεγάλη συγκέντρωση ιδιοκτησίας, ότι ορισμένοι ιδιοκτήτες ΜΜΕ δραστηριοποιούνται ταυτόχρονα σε έντονα ρυθμιζόμενους επιχειρηματικούς κλάδους και ότι κάποιοι έχουν στενούς δεσμούς με την πολιτική ελίτ. Για έναν πολίτη, αυτό σημαίνει κάτι απλό: όσο πιο εξαρτημένη είναι η ενημέρωση από οικονομικά και πολιτικά κέντρα, τόσο δυσκολότερα ελέγχει πραγματικά την εξουσία.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το 2026 εξακολουθεί να καταγράφει ανησυχίες για την πολιτική ανεξαρτησία των δημόσιων μέσων. Η ΕΡΤ εποπτεύεται από τη Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης, η οποία βρίσκεται στην Προεδρία της Κυβέρνησης. Το Media Pluralism Monitor εξακολουθεί να αξιολογεί την ανεξαρτησία των δημόσιων μέσων ως υψηλού κινδύνου.

Δεν χρειάζεται να υπάρχει ένα χαρτί που να γράφει «ελέγξτε τα ΜΜΕ» για να υπάρχει πρόβλημα ελέγχου.

Ο έλεγχος μπορεί να ασκείται μέσα από οικονομική εξάρτηση, κρατική διαφήμιση, διορισμούς, συγκέντρωση ιδιοκτησίας και το κόστος που πληρώνει όποιος επιμένει να ερευνά.

Η «λίστα Πέτσα»: 20 εκατ. ευρώ κρατικού χρήματος και η σκιά πάνω στην ενημέρωση

Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, στο ψήφισμά του της 7ης Φεβρουαρίου 2024 για το κράτος δικαίου και την ελευθερία των ΜΜΕ στην Ελλάδα, κατέγραψε με εξαιρετικά βαριά γλώσσα την υπόθεση της λεγόμενης «λίστας Πέτσα».

  • Περίπου 20 εκατ. ευρώ κρατικών πόρων διανεμήθηκαν σε μέσα ενημέρωσης για καμπάνια δημόσιας υγείας.
  • Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο κατέγραψε ότι στη λίστα περιλαμβάνονταν ακόμη και ανύπαρκτες ιστοσελίδες και προσωπικά blogs.
  • Κατέγραψε ότι ορισμένα μέσα αποκλείστηκαν χωρίς επαρκή αιτιολόγηση και με μη διαφανή κριτήρια.
  • Ανέφερε προκαταρκτική έρευνα της οικονομικής αστυνομίας κατά την οποία τουλάχιστον 270 χρηματοδοτούμενα μέσα δεν ήταν ορθά και νόμιμα καταχωρισμένα, με εκτιμώμενη ζημία άνω των 3 εκατ. ευρώ.

Από τότε έχουν θεσπιστεί νέα μέτρα για μεγαλύτερη διαφάνεια στην κρατική διαφήμιση. Όμως η Έκθεση Κράτους Δικαίου του 2026 εξακολουθεί να καταγράφει ανησυχίες για εξάρτηση μέσων από κρατική χρηματοδότηση και για την επίδρασή της στον πλουραλισμό και την εκδοτική ανεξαρτησία.

Το κράτος που πρέπει να ελέγχεται από τα ΜΜΕ είναι ταυτόχρονα ένας από τους παίκτες που μπορούν να επηρεάσουν οικονομικά το οικοσύστημά τους.

Αυτό από μόνο του απαιτεί τεράστια διαφάνεια. Όταν η διαφάνεια δεν είναι απόλυτη, η εμπιστοσύνη καταρρέει.

Ο άνθρωπος του Μαξίμου που στράφηκε δικαστικά κατά ερευνητικών δημοσιογράφων

Το ίδιο ψήφισμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου καταγράφει την υπόθεση του Γρηγόρη Δημητριάδη, ανιψιού του πρωθυπουργού και πρώην γενικού γραμματέα του Πρωθυπουργικού Γραφείου.

Ο Δημητριάδης κατέθεσε αγωγές κατά της «Εφημερίδας των Συντακτών», των Reporters United και δημοσιογράφων, ζητώντας την αφαίρεση δημοσιεύματος που τον συνέδεε με την υπόθεση του spyware και αποζημίωση ύψους 550.000 ευρώ. Διεθνείς οργανώσεις ελευθερίας του Τύπου χαρακτήρισαν τις αγωγές SLAPP, δηλαδή δικαστικές ενέργειες με αποτρεπτικό αποτέλεσμα για τη δημόσια συμμετοχή και την ερευνητική δημοσιογραφία.

Όταν ένας άνθρωπος που βρισκόταν στον στενότερο πυρήνα του πρωθυπουργικού γραφείου ζητά εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ από δημοσιογράφους που ερευνούν υπόθεση εξουσίας, το αποτέλεσμα δεν αφορά μόνο τους δημοσιογράφους.

Αφορά όλους εμάς, γιατί ανεβάζει το κόστος του να ελέγχεις αυτούς που κυβερνούν.

Υποκλοπές: η ΕΥΠ υπάγεται στην Προεδρία της Κυβέρνησης

Εικόνα εικονογράφησης.

Με τον νόμο 4622/2019, η Εθνική Υπηρεσία Πληροφοριών υπήχθη στην Προεδρία της Κυβέρνησης. Η επίσημη σελίδα του πρωθυπουργού εξακολουθεί σήμερα να αναφέρει καθαρά ότι στην Προεδρία της Κυβέρνησης υπάγεται η ΕΥΠ. Στην ίδια δομή βρίσκεται και η Γενική Γραμματεία Επικοινωνίας και Ενημέρωσης.

Το 2022 αποκαλύφθηκε ότι η ΕΥΠ είχε θέσει υπό παρακολούθηση τον τότε ευρωβουλευτή και πρόεδρο του ΠΑΣΟΚ Νίκο Ανδρουλάκη, καθώς και τον οικονομικό δημοσιογράφο Θανάση Κουκάκη. Η ειδική επιτροπή PEGA του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου κατέγραψε ότι ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναγνώρισε την παρακολούθηση Ανδρουλάκη ως νόμιμη αλλά «πολιτικά μη αποδεκτή», δηλώνοντας ότι δεν γνώριζε γι’ αυτή.

Μετά τις αποκαλύψεις παραιτήθηκαν ο τότε διοικητής της ΕΥΠ Παναγιώτης Κοντολέων και ο Γρηγόρης Δημητριάδης. Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι δεν είχε σχέση με το παράνομο Predator και ότι οι νόμιμες επισυνδέσεις της ΕΥΠ αποτελούν διαφορετικό ζήτημα. Το 2024, ο εισαγγελέας του Αρείου Πάγου δεν βρήκε αποδεικτικά στοιχεία ότι κρατικοί φορείς χρησιμοποίησαν το Predator.

Όμως το πολιτικό γεγονός δεν εξαφανίζεται:

η ΕΥΠ βρισκόταν κάτω από τη δομή της Προεδρίας της Κυβέρνησης και η ίδια υπηρεσία παρακολουθούσε τον αρχηγό ενός αντίπαλου κόμματος και έναν δημοσιογράφο.

Ο πρωθυπουργός είπε ότι δεν γνώριζε. Για μένα, σε ένα «επιτελικό κράτος», το «δεν γνώριζα» δεν αποτελεί απόδειξη σταθερότητας. Αποτελεί ερώτημα για το ποιος τελικά ελέγχει τον μηχανισμό που υπάγεται στην κορυφή της εκτελεστικής εξουσίας.

Predator: το 2026 ήρθαν καταδίκες – και η υπόθεση δεν εξαφανίστηκε

Στις 26 Φεβρουαρίου 2026, ελληνικό δικαστήριο έκρινε ενόχους τέσσερις επιχειρηματίες που συνδέονταν με το οικοσύστημα Intellexa/Predator για παραβίαση προσωπικών δεδομένων και απορρήτου επικοινωνιών: τον ιδρυτή της Intellexa Tal Dilian, τη Sara Hamou, τον Felix Bitzios και τον Γιάννη Λαβράνο. Η απόφαση είναι πρωτόδικη και εκκρεμεί έφεση.

Το δικαστήριο επέβαλε ονομαστικές ποινές 126 ετών και οκτώ μηνών στον καθένα, με πραγματική εκτιτέα ποινή έως οκτώ έτη, και παρέπεμψε την υπόθεση για περαιτέρω διερεύνηση ενδεχόμενων σοβαρότερων αδικημάτων, μεταξύ των οποίων και κατασκοπεία.

Ο Γιάννης Λαβράνος συνδέθηκε με την εταιρεία Krikel, η οποία είχε σειρά απόρρητων συμβάσεων με το ελληνικό Δημόσιο για συστήματα επικοινωνιών TETRA της ΕΛ.ΑΣ. Η σχέση της Krikel με το Δημόσιο ξεκίνησε πριν από την κυβέρνηση της ΝΔ, το 2018. Αυτό όμως που έχει πολιτική σημασία είναι ότι η σχέση συνεχίστηκε και επεκτάθηκε επί Νέας Δημοκρατίας.

  • Τον Απρίλιο του 2020 υπεγράφησαν δύο ακόμη απόρρητες συμβάσεις για προμήθεια 2.400 νέων ασυρμάτων TETRA.
  • Τον Απρίλιο του 2021 υπεγράφη νέα απόρρητη σύμβαση για επέκταση του TETRA σε Έβρο και Ανατολικό Αιγαίο, προϋπολογισμού 7,4 εκατ. ευρώ.
  • Οι συμβάσεις αυτές αφορούσαν κρίσιμες επικοινωνίες της Ελληνικής Αστυνομίας και καλύπτονταν από απόρρητο.

Η σχέση Krikel–Δημοσίου δεν γεννήθηκε επί ΝΔ. Η ΝΔ όμως δεν την έκοψε: υπέγραψε νέες απόρρητες συμβάσεις το 2020 και το 2021.

Και το 2026, άνθρωπος που συνδέθηκε επιχειρηματικά με αυτή την εταιρεία καταδικάστηκε πρωτόδικα στην υπόθεση του παράνομου spyware.

Για μένα, αυτό δεν είναι μια «παλιά ιστορία». Είναι ακριβώς ο λόγος που οι κρατικές προμήθειες, το απόρρητο και οι σχέσεις κράτους–προμηθευτών πρέπει να υπόκεινται στον πιο σκληρό δυνατό θεσμικό έλεγχο.

Email-gate: κρατικό αρχείο → κομματικό στέλεχος της ΝΔ → ευρωβουλευτής της ΝΔ

Η υπόθεση των email των αποδήμων είναι ίσως η πιο καθαρή απόδειξη του πόσο επικίνδυνο είναι να θολώνουν τα όρια ανάμεσα στο κράτος και στο κόμμα.

Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα διαπίστωσε ότι αρχείο με προσωπικά δεδομένα όλων των εγγεγραμμένων αποδήμων ψηφοφόρων για τις εκλογές του Ιουνίου 2023, το οποίο είχε δημιουργηθεί για αποκλειστικά εσωτερική χρήση του Υπουργείου Εσωτερικών, βγήκε από το Υπουργείο.

Η Αρχή κατέγραψε ότι στις 23 Ιουνίου 2023 το αρχείο είχε δοθεί στον τότε Γραμματέα Αποδήμων της Νέας Δημοκρατίας Νίκο Θεοδωρόπουλο. Στις 20 Ιανουαρίου 2024 εκείνος το έστειλε στην τότε ευρωβουλευτή της ΝΔ Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου, η οποία το χρησιμοποίησε για πολιτική επικοινωνία.

Η διαδρομή που κατέγραψε επίσημα η Αρχή ήταν αυτή:

Υπουργείο Εσωτερικών → Γραμματέας Αποδήμων της ΝΔ → ευρωβουλευτής της ΝΔ.

  • Το Υπουργείο Εσωτερικών τιμωρήθηκε με πρόστιμο 400.000 ευρώ.
  • Η Άννα-Μισέλ Ασημακοπούλου τιμωρήθηκε με πρόστιμο 40.000 ευρώ και εντολή διαγραφής των δεδομένων.
  • Το Συμβούλιο της Επικρατείας ακύρωσε αργότερα το πρόστιμο που είχε επιβληθεί στο κόμμα της ΝΔ, αλλά οι κυρώσεις κατά της πρώην ευρωβουλευτή και εμπλεκόμενων προσώπων δεν εξαφάνισαν τη διαδρομή του αρχείου που είχε ήδη διαπιστωθεί από την Αρχή.

Για μένα, δεν υπάρχει πιο απλή δοκιμασία θεσμικής σταθερότητας: το κράτος και το κόμμα πρέπει να χωρίζονται από τείχος, όχι από περιστρεφόμενη πόρτα.

ΟΠΕΚΕΠΕ: τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές της ΝΔ στο κατηγορητήριο της EPPO

Η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ είναι ίσως το πιο καθαρό παράδειγμα του 2026 για το πώς η διαφθορά, η πολιτική επιρροή και οι ελεγκτικοί μηχανισμοί μπορούν να συναντηθούν μέσα στην ίδια υπόθεση.

Στις 16 Ιουλίου 2026, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανακοίνωσε την παραπομπή 22 κατηγορουμένων, ανάμεσά τους τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές, πρώην υψηλόβαθμοι δημόσιοι λειτουργοί και πολιτικά στελέχη, στο πλαίσιο έρευνας για φερόμενο οργανωμένο σύστημα απάτης με αγροτικές επιδοτήσεις.

Τα ελληνικά δημοσιεύματα και η ΕΡΤ προσδιόρισαν τους τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές ως βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας: Κώστα Σκρέκα, Χρήστο Μπουκώρο, Μάξιμο Σενετάκη και Κατερίνα Παπακώστα. Οι δίκες τους έχουν προσδιοριστεί χωριστά. Οι κατηγορίες δεν αποτελούν καταδίκες και οι υποθέσεις θα κριθούν από τα δικαστήρια.

Το βαρύτερο στοιχείο δεν είναι μόνο ο αριθμός των κατηγορουμένων. Είναι τα μοτίβα που λέει ότι εντόπισε η EPPO στην έρευνα για τις πράξεις του 2021:

  • παράνομες παρεμβάσεις σε διοικητικές διαδικασίες και ελέγχους,
  • μεταγενέστερες αλλοιώσεις δεδομένων μετά την ολοκλήρωση υποχρεωτικών ελέγχων,
  • παρέμβαση σε επιτόπιους ελέγχους,
  • απόκρυψη και χειραγώγηση ευρημάτων,
  • ψευδείς βεβαιώσεις.

Αυτό είναι η λέξη «διαφθορά» μεταφρασμένη σε μηχανισμό:

έλεγχος που παρεμβάλλεται,
δεδομένο που αλλάζει εκ των υστέρων,
εύρημα που κρύβεται,
βεβαίωση που δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα.

Και στο ίδιο κατηγορητήριο βρίσκονται τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές του κυβερνώντος κόμματος.

Η EPPO ζήτησε την άρση ασυλίας 11 βουλευτών – και έδειξε και προς πρώην κυβερνητικά στελέχη

Τον Απρίλιο του 2026, η Βουλή ενέκρινε αίτημα της Ευρωπαίας Γενικής Εισαγγελέως για άρση της ασυλίας 11 εν ενεργεία βουλευτών, ώστε η EPPO να μπορέσει να διερευνήσει πράξεις του 2021. Για επτά από αυτούς δεν προέκυψαν τελικά επαρκή στοιχεία και οι υποθέσεις τους τέθηκαν στο αρχείο. Για τέσσερις ασκήθηκαν διώξεις.

Σε άλλη ανακοίνωσή της, η EPPO ανέφερε ότι είχε εντοπίσει στοιχεία πιθανής εμπλοκής πρώην υπουργού Αγροτικής Ανάπτυξης και πρώην υφυπουργού κατά την άσκηση των καθηκόντων τους. Λόγω του άρθρου 86 του Συντάγματος, υποχρεώθηκε να διαβιβάσει τα στοιχεία στη Βουλή, σημειώνοντας ότι το συγκεκριμένο συνταγματικό πλαίσιο καθιστά αδύνατο για την EPPO να εκτελέσει πλήρως τα καθήκοντά της ως προς πιθανή ποινική ευθύνη κυβερνητικών μελών.

Αυτό δεν είναι αντιπολιτευτική ρητορική. Είναι η ίδια η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία που περιγράφει το θεσμικό όριο της έρευνάς της.

Και μετά η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας έγραψε στην Κομισιόν για την Ελλάδα

Στις 22 Μαΐου 2026, η Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέας Laura Kövesi προχώρησε σε μια ασυνήθιστα βαριά θεσμική κίνηση: ενημέρωσε επίσημα την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι πρόσφατες νομοθετικές τροποποιήσεις και αποφάσεις στην Ελλάδα έχουν αρνητική επίδραση στην ανεξάρτητη και αποτελεσματική λειτουργία της EPPO.

Η ανακοίνωση αναφέρεται σε εσπευσμένη τροποποίηση του Κώδικα Ποινικής Δικονομίας για ειδική διαδικασία σε κακουργήματα βουλευτών και σε απόφαση του Ανώτατου Δικαστικού Συμβουλίου για τις θητείες Ευρωπαίων Εντεταλμένων Εισαγγελέων. Η EPPO μίλησε για αρνητική επίδραση στην ικανότητά της να ερευνά και να διώκει αποτελεσματικά αδικήματα στην Ελλάδα και για σοβαρές αμφιβολίες ως προς την υποχρέωση ειλικρινούς συνεργασίας των ελληνικών αρχών.

Μια χώρα δεν είναι σταθερή επειδή η κυβέρνησή της δεν πέφτει.

Είναι σταθερή όταν ο εισαγγελέας που ερευνά ευρωπαϊκό χρήμα δεν χρειάζεται να ενημερώσει την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ότι η ανεξάρτητη και αποτελεσματική λειτουργία της υπηρεσίας του επηρεάζεται αρνητικά.

ΕΣΥ: όταν πάνω από 1 στους 5 μένει χωρίς τη φροντίδα που χρειάζεται, αυτό δεν λέγεται «σταθερότητα»

Ασθενείς περιμένουν σε αίθουσα αναμονής δημόσιου νοσοκομείου, με ηλικιωμένο άνδρα και μητέρα με παιδί σε πρώτο πλάνο
Εικόνα εικονογράφησης.

Υπάρχει ακόμη ένα πεδίο όπου η λέξη «σταθερότητα» δοκιμάζεται στην πιο κυριολεκτική της μορφή: η δημόσια υγεία. Γιατί εδώ δεν μιλάμε για πολιτική εικόνα. Μιλάμε για το αν ένας άνθρωπος που πονά, αρρωσταίνει, παθαίνει έμφραγμα, χρειάζεται χειρουργείο ή ζει σε νησί μπορεί να βρει γιατρό, νοσηλευτή, κρεβάτι και θεραπεία όταν τα χρειάζεται.

Το Country Health Profile 2025 για την Ελλάδα, κοινή έκδοση OECD και European Observatory σε συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, καταγράφει μια εικόνα που είναι δύσκολο να συμβιβαστεί με οποιοδήποτε αφήγημα «ισχυρού και σταθερού ΕΣΥ».

Δείκτης Ελλάδα ΕΕ / OECD
Άνθρωποι που χρειάστηκαν ιατρική φροντίδα αλλά δεν την έλαβαν λόγω κόστους, απόστασης ή αναμονής 21,9% 3,6% στην ΕΕ
Ίδιος δείκτης για ανθρώπους σε κίνδυνο φτώχειας 32,3% 6,0% στην ΕΕ
Δημόσια χρηματοδότηση ως ποσοστό της συνολικής δαπάνης υγείας 61% – δεύτερη χαμηλότερη στην ΕΕ 80% στην ΕΕ
Πληρωμές από την τσέπη του ασθενή 34% της συνολικής δαπάνης 16% στην ΕΕ
Δαπάνη υγείας ανά κάτοικο, προσαρμοσμένη σε αγοραστική δύναμη €2.191 €3.832 στην ΕΕ
Νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους 3,8 8,5 στην ΕΕ
Γενικοί γιατροί ως ποσοστό του ιατρικού δυναμικού 6% – χαμηλότερο ποσοστό στην ΕΕ 19% στην ΕΕ
Ικανοποιημένοι από τη διαθεσιμότητα ποιοτικής υγειονομικής περίθαλψης 27% 64% μέσος όρος OECD
Υγεία: όταν χρειάζεσαι περίθαλψη αλλά δεν την παίρνεις
Ανεκπλήρωτες ανάγκες ιατρικής φροντίδας, 2024
Σύνολο πληθυσμού
Ελλάδα
21,9%
ΕΕ
3,6%
Άτομα σε κίνδυνο φτώχειας
Ελλάδα
32,3%
ΕΕ
6,0%
Πηγή: OECD / State of Health in the EU – Greece 2025.

Το πιο σκληρό στοιχείο είναι αυτό: το 2024, 21,9% όσων δήλωσαν ότι χρειάζονταν ιατρική φροντίδα δεν μπόρεσαν να την πάρουν λόγω κόστους, απόστασης ή αναμονής. Η ίδια έκθεση το χαρακτηρίζει μακράν το υψηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση και περίπου έξι φορές πάνω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.

Αυτό είναι η «κατάρρευση» όπως τη συναντά ο πολίτης στην πραγματική ζωή:

χρειάζεσαι γιατρό και περιμένεις,
χρειάζεσαι εξέταση και πληρώνεις,
χρειάζεσαι ειδικότητα και δεν υπάρχει κοντά σου,
χρειάζεσαι χειρουργείο και μπαίνεις σε λίστα,
χρειάζεσαι δημόσιο σύστημα και αναγκάζεσαι να αγοράσεις ιδιωτική πρόσβαση.

Το σύστημα μπορεί να υπάρχει διοικητικά. Για τον ασθενή όμως που δεν βρίσκει φροντίδα όταν τη χρειάζεται, έχει ήδη αποτύχει.

Νοσοκομεία πάνω από το 100% και περιφέρεια με τεράστιες ανισότητες

Η ίδια έκθεση καταγράφει ότι η Ελλάδα διαθέτει 4,2 νοσοκομειακές κλίνες ανά 1.000 κατοίκους, έναντι 5,1 στην ΕΕ, αλλά το πραγματικό πρόβλημα είναι η γεωγραφική ανισορροπία. Υπάρχει σχεδόν τριπλάσια διαφορά μεταξύ των περιφερειών με τη μεγαλύτερη και τη μικρότερη συγκέντρωση κλινών.

Την ίδια ώρα, μεγάλα πανεπιστημιακά και τριτοβάθμια νοσοκομεία λειτουργούν συστηματικά με πληρότητα πάνω από 90%, ενώ ορισμένα τμήματα υψηλής πίεσης ξεπερνούν ακόμη και το 100%, με αποτέλεσμα συνωστισμό και μεγάλες αναμονές.

Νοσηλευτές: λιγότεροι από τους μισούς του ευρωπαϊκού μέσου όρου

Η Ελλάδα καταγράφει 3,8 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους, όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος είναι 8,5. Δηλαδή λιγότερους από τους μισούς. Η ίδια έκθεση μιλά για ελλείψεις προσωπικού στα δημόσια νοσοκομεία, ιδιαίτερα σε αναισθησιολόγους και νοσηλευτές.

Και στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα η εικόνα είναι εξίσου αποκαλυπτική: οι γενικοί γιατροί αποτελούν μόλις το 6% του ιατρικού δυναμικού, το χαμηλότερο ποσοστό στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Το προσωπικό που λείπει από το σύστημα
Δύο κρίσιμοι δείκτες στελέχωσης
Νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους
Ελλάδα
3,8
ΕΕ
8,5
Γενικοί γιατροί ως ποσοστό του ιατρικού δυναμικού
Ελλάδα
6%
ΕΕ
19%
Πηγή: OECD / State of Health in the EU – Greece 2025.

Ο ασθενής πληρώνει από την τσέπη του σχεδόν τα διπλάσια από τον Ευρωπαίο

Η δημόσια χρηματοδότηση καλύπτει μόλις το 61% της συνολικής δαπάνης υγείας – τη δεύτερη χαμηλότερη αναλογία στην ΕΕ. Αντίστοιχα, οι άμεσες πληρωμές των νοικοκυριών φτάνουν το 34%, έναντι 16% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Ποιος πληρώνει τελικά την Υγεία;
Μερίδιο στη συνολική δαπάνη υγείας
Δημόσια χρηματοδότηση
Ελλάδα
61%
ΕΕ
80%
Πληρωμές από την τσέπη του ασθενή
Ελλάδα
34%
ΕΕ
16%
Πηγή: OECD / State of Health in the EU – Greece 2025.

Δηλαδή το ελληνικό σύστημα μεταφέρει πολύ μεγαλύτερο μέρος του κόστους στον ίδιο τον ασθενή. Και όταν η πρόσβαση στην υγεία εξαρτάται όλο και περισσότερο από το πορτοφόλι, η «σταθερότητα» παύει να είναι κοινωνικό αγαθό και γίνεται προνόμιο.

Το πιο απλό τεστ ενός κράτους είναι αυτό:

αν έχεις χρήματα, θα βρεις γιατρό πιο γρήγορα;
αν μένεις στην Αθήνα, έχεις περισσότερες πιθανότητες να βρεις ειδικότητα από έναν κάτοικο νησιού ή απομακρυσμένης περιοχής;
αν δεν έχεις χρήματα, θα αναβάλεις εξέταση, θεραπεία ή οδοντιατρική φροντίδα;

Τα επίσημα ευρωπαϊκά στοιχεία απαντούν ότι αυτές οι ανισότητες δεν είναι εξαίρεση. Είναι δομικό χαρακτηριστικό του συστήματος.

Οι προσλήψεις του 2026 δεν σβήνουν την εικόνα – δείχνουν πόσο μεγάλες είναι οι ανάγκες

Το Υπουργείο Υγείας ανακοίνωσε μέσα στο 2026 νέες προκηρύξεις: 1.131 θέσεις ειδικευμένων γιατρών του ΕΣΥ τον Μάιο και 441 μόνιμες θέσεις γιατρών στην Πρωτοβάθμια Φροντίδα τον Ιούνιο.
Τον Ιανουάριο του 2026, όμως, το ίδιο Υπουργείο χρειάστηκε να επαναπροκηρύξει 95 θέσεις γιατρών που είχαν προηγουμένως κηρυχθεί άγονες, με έμφαση σε νησιωτικές, ορεινές και απομακρυσμένες περιοχές.
Οι προσλήψεις είναι αναγκαίες. Το πολιτικό ερώτημα όμως είναι γιατί, μετά από χρόνια διακυβέρνησης, η χώρα εξακολουθεί να βρίσκεται με τις υψηλότερες ανεκπλήρωτες ανάγκες περίθαλψης στην ΕΕ, με νοσηλευτικό προσωπικό πολύ κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο και με τον ασθενή να χρηματοδοτεί από την τσέπη του πάνω από το ένα τρίτο της συνολικής δαπάνης υγείας.

Αν η «σταθερότητα» δεν σημαίνει ότι θα βρω γιατρό όταν τον χρειαστώ, ότι το νοσοκομείο θα έχει προσωπικό και ότι η οικονομική μου κατάσταση δεν θα αποφασίζει πόσο γρήγορα θα θεραπευτώ, τότε η λέξη έχει αδειάσει από το πιο βασικό της περιεχόμενο.

Γιατί κράτος που δεν μπορεί να εγγυηθεί σταθερή πρόσβαση στην υγεία δεν μπορεί να ζητά να αντιμετωπίζεται ως αυτονόητος εγγυητής της ασφάλειας.

Το μοτίβο δεν είναι μία υπόθεση – είναι η επανάληψη της ίδιας ρωγμής

Αν πάρεις κάθε υπόθεση χωριστά, μπορείς πάντα να βρεις μια διαφορετική τεχνική εξήγηση. Άλλος φάκελος τα Τέμπη. Άλλος οι απευθείας αναθέσεις. Άλλος το email-gate. Άλλος οι υποκλοπές. Άλλος ο ΟΠΕΚΕΠΕ. Άλλος τα ΜΜΕ.

Αν όμως τα βάλεις δίπλα δίπλα, η κοινή λέξη είναι μία: έλεγχος.

Υπόθεση Τι δείχνουν τα στοιχεία Τι σημαίνει για τη «σταθερότητα»
Τέμπη / 717 Επτά παράνομες παρατάσεις, έργο ασφάλειας με χρόνια καθυστέρηση, 57 νεκροί, συστημικά κενά Η κρίσιμη υποδομή πρέπει να είναι σταθερή πριν γίνει τραγωδία
Πευκοχώρι Ζητήματα άδειας/πιστοποίησης πριν τον θάνατο 19χρονου, βαριές καταδίκες το 2026 Ο έλεγχος πρέπει να προστατεύει πριν χαθεί ζωή
Δημόσιες συμβάσεις 12.856 απευθείας αναθέσεις στα στοιχεία του Ελεγκτικού Συνεδρίου· 58% single-bid διαγωνισμοί Σταθερότητα σημαίνει ανταγωνισμός, διαφάνεια και προβλέψιμος κανόνας
Υποκλοπές ΕΥΠ στην Προεδρία, παρακολούθηση αρχηγού κόμματος και δημοσιογράφου, δύο κορυφαίες παραιτήσεις Συγκέντρωση εξουσίας χωρίς αντίστοιχη λογοδοσία δεν είναι ασφάλεια
Predator / Krikel Πρωτόδικες καταδίκες το 2026 και νέες απόρρητες κρατικές συμβάσεις Krikel το 2020–2021 Το απόρρητο απαιτεί ακόμη ισχυρότερο θεσμικό έλεγχο
Email-gate Κρατικό αρχείο πέρασε σε Γραμματέα Αποδήμων ΝΔ και μετά σε ευρωβουλευτή ΝΔ Το όριο κράτους–κόμματος πρέπει να είναι αδιαπέραστο
ΟΠΕΚΕΠΕ 22 κατηγορούμενοι, τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές ΝΔ, παρεμβάσεις σε ελέγχους κατά την EPPO Οι θεσμοί πρέπει να είναι ισχυρότεροι από κάθε πολιτικό δίκτυο
ΕΣΥ 21,9% ανεκπλήρωτες ανάγκες περίθαλψης – υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ· 3,8 νοσηλευτές/1.000 έναντι 8,5 στην ΕΕ· 34% της δαπάνης από την τσέπη του ασθενή Σταθερό κράτος σημαίνει ότι η περίθαλψη είναι διαθέσιμη όταν τη χρειάζεσαι, όχι όταν μπορείς να την πληρώσεις
ΜΜΕ RSF 86/180, συστημική κρίση, πολιτική ανεξαρτησία δημόσιων ΜΜΕ υψηλού κινδύνου, κρατική διαφήμιση Χωρίς ανεξάρτητη ενημέρωση, ο πολίτης χάνει τον βασικό εξωτερικό ελεγκτή της εξουσίας

Δεν είναι «μεμονωμένα περιστατικά» όταν το ίδιο πρόβλημα επιστρέφει παντού

Η λέξη που ενώνει όλα τα παραπάνω δεν είναι «Νέα Δημοκρατία». Είναι εμπιστοσύνη. Και η κυβέρνηση που ζητά να ξαναψηφιστεί ως εγγύηση σταθερότητας οφείλει να κριθεί ακριβώς πάνω σε αυτή.

Μπορώ να εμπιστευτώ ότι ο ελεγκτής θα κάνει τον έλεγχο πριν γίνει το κακό;

Μπορώ να εμπιστευτώ ότι ο δημόσιος διαγωνισμός είναι πραγματικά ανοιχτός;

Μπορώ να εμπιστευτώ ότι το απόρρητο δεν θα χρησιμοποιηθεί ως σκοτεινό δωμάτιο;

Μπορώ να εμπιστευτώ ότι το κράτος δεν θα μπλεχτεί με το κόμμα;

Μπορώ να εμπιστευτώ ότι ο εισαγγελέας θα φτάσει εκεί που οδηγούν τα στοιχεία;

Μπορώ να εμπιστευτώ ότι ο δημοσιογράφος θα έχει την οικονομική και θεσμική ελευθερία να ελέγξει τον πρωθυπουργό;

Μπορώ να εμπιστευτώ ότι όταν το παιδί μου χρησιμοποιεί μια υποδομή, κάποιος έχει κάνει πραγματικά τη δουλειά του;

Μπορώ να εμπιστευτώ ότι αν το παιδί μου ή εγώ χρειαστούμε γιατρό, νοσηλευτή ή χειρουργείο, το δημόσιο σύστημα θα είναι εκεί χωρίς να αποφασίζει το πορτοφόλι μας;

Αν η απάντηση δεν είναι ένα καθαρό «ναι», τότε δεν έχω σταθερότητα.

Έχω απλώς μια κυβέρνηση που παραμένει σταθερά στην εξουσία.

Τι επικαλείται η κυβέρνηση – και γιατί δεν αρκεί για να κλείσει η συζήτηση

Η κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε αλλαγές. Στον σιδηρόδρομο έχει ψηφίσει νέο πλαίσιο, έχει υιοθετήσει σχέδιο δράσης και νέα τεχνολογικά εργαλεία, ενώ έχουν ανακοινωθεί επενδύσεις σε νέο τροχαίο υλικό. Στη δημόσια διοίκηση έχουν θεσπιστεί αλλαγές στις δημόσιες συμβάσεις και στην κρατική διαφήμιση. Στην υγεία έχουν προκηρυχθεί νέες θέσεις γιατρών, επενδύσεις σε υποδομές και ψηφιακά εργαλεία. Η Κομισιόν και ο OECD αναγνωρίζουν επιμέρους μεταρρυθμίσεις και επενδύσεις.

Αυτό όμως δεν κλείνει το θέμα. Γιατί οι ίδιοι θεσμοί, μετά τις μεταρρυθμίσεις, εξακολουθούν το 2026 να καταγράφουν ότι:

  • οι διώξεις και οι τελεσίδικες αποφάσεις για διαφθορά υψηλού επιπέδου παραμένουν περιορισμένες,
  • οι δημόσιες συμβάσεις και τα μεγάλα έργα υποδομής παραμένουν ευάλωτα στη διαφθορά,
  • οι ανησυχίες για την πολιτική ανεξαρτησία των δημόσιων ΜΜΕ παραμένουν,
  • οι RSF εξακολουθούν να μιλούν για συστημική κρίση της ελευθερίας του Τύπου,
  • η EPPO κατέγραψε το 2026 αρνητική επίδραση στην ανεξάρτητη και αποτελεσματική λειτουργία της στην Ελλάδα.

Η πολιτική δεν κρίνεται από το πόσους νόμους ψηφίζει μια κυβέρνηση μετά την αποτυχία. Κρίνεται από το αποτέλεσμα που παράγουν οι θεσμοί πριν η αποτυχία χτυπήσει τον πολίτη.

Για μένα, ΝΔ και «σταθερότητα» έχουν γίνει αντίθετες έννοιες

Δεν φοβάμαι την πολιτική αλλαγή όσο φοβάμαι ένα κράτος που έχει μάθει να λειτουργεί με καθυστερημένους ελέγχους, εξαιρέσεις, συγκεντρωμένη εξουσία και λογοδοσία που έρχεται αφού έχει γίνει η ζημιά.

Το χάος δεν είναι μόνο να μην υπάρχει κυβέρνηση.

Χάος είναι να έχεις κυβέρνηση και να έχεις ταυτόχρονα:

  • 57 νεκρούς και ένα κρίσιμο έργο σηματοδότησης με επτά παράνομες παρατάσεις,
  • επίσημο πόρισμα που καταγράφει αδυναμίες στη διαχείριση του τόπου μιας εθνικής τραγωδίας,
  • 99% των πολιτών να θεωρεί τη διαφθορά διαδεδομένη,
  • 58% των διαγωνισμών να έχει μία μόνο προσφορά,
  • 12.856 απευθείας αναθέσεις στα στοιχεία 15.777 συμβάσεων που κατέγραψε το Ελεγκτικό Συνέδριο,
  • 21,9% όσων χρειάστηκαν περίθαλψη να δηλώνουν ότι δεν την έλαβαν λόγω κόστους, απόστασης ή αναμονής – το υψηλότερο ποσοστό στην ΕΕ,
  • μόλις 3,8 νοσηλευτές ανά 1.000 κατοίκους έναντι 8,5 στην ΕΕ και νοσοκομειακά τμήματα να ξεπερνούν το 100% πληρότητας,
  • την ΕΥΠ να υπάγεται στην Προεδρία και να έχει παρακολουθήσει πολιτικό αρχηγό και δημοσιογράφο,
  • κρατικό αρχείο προσωπικών δεδομένων να περνά από υπουργείο σε κομματικό στέλεχος και μετά σε ευρωβουλευτή της ΝΔ,
  • τέσσερις εν ενεργεία βουλευτές της ΝΔ να περιλαμβάνονται σε κατηγορητήριο της EPPO για τον ΟΠΕΚΕΠΕ,
  • την Ευρωπαία Γενική Εισαγγελέα να προειδοποιεί για αρνητική επίδραση στην ανεξάρτητη λειτουργία της υπηρεσίας της στην Ελλάδα,
  • και μια χώρα που οι RSF εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν ως χώρα με συστημική κρίση στην ελευθερία του Τύπου.

Αυτό, για μένα, δεν είναι σταθερότητα.

Είναι μια χώρα που μπορεί να φαίνεται πολιτικά ακίνητη από ψηλά και να τρίζει θεσμικά από κάτω.

Και όταν τρίζουν οι ράγες, οι έλεγχοι, οι δημόσιες συμβάσεις, τα προσωπικά δεδομένα, η ενημέρωση και η λογοδοσία, δεν με καθησυχάζει ότι η κυβέρνηση έχει άνετη πλειοψηφία.

Με ανησυχεί περισσότερο.

Η χώρα χρειάζεται σταθερότητα. Γι’ αυτό εγώ δεν τη βλέπω στη Νέα Δημοκρατία

Θέλω σταθερότητα όσο τη θέλει κάθε γονιός, κάθε εργαζόμενος, κάθε άνθρωπος που δεν έχει την πολυτέλεια να ζει σε ένα κράτος που λειτουργεί «περίπου».

Θέλω σταθερή ασφάλεια.

Σταθερούς κανόνες.

Σταθερό έλεγχο.

Σταθερή διαφάνεια.

Σταθερή ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης και των ελεγκτικών αρχών.

Σταθερή απόσταση ανάμεσα στο κράτος και στο κόμμα.

Σταθερή ελευθερία του δημοσιογράφου να ερευνά.

Και πάνω απ’ όλα, θέλω να μπορώ να στείλω το παιδί μου έξω από το σπίτι και να πιστεύω ότι το κράτος έχει κάνει τη δουλειά του πριν χρειαστεί να θρηνήσω.

Αυτό είναι η δική μου σταθερότητα.

Όταν κοιτάζω Τέμπη, ΕΣΥ, ελεγκτικούς μηχανισμούς, απευθείας αναθέσεις, υποκλοπές, Predator, email-gate, ΟΠΕΚΕΠΕ και ΜΜΕ, το συμπέρασμά μου είναι καθαρό:

η Νέα Δημοκρατία δεν είναι για μένα η εγγύηση της σταθερότητας. Είναι το πολιτικό σύστημα που με έκανε να αμφισβητώ αν η σταθερότητα υπάρχει εκεί όπου πραγματικά μετρά.


Τεκμηρίωση – οι βασικές πηγές

Καραγιώργης Φίλιππος

Από το αθλητικό μας δίκτυο

Μη χάσετε στο Sportaki

sportaki.top