625 εκατομμύρια ευρώ. 444,3 εκατομμύρια πρόσθετες αποζημιώσεις. Άλλα 105,2 εκατομμύρια για τα συστήματα αεροναυτιλίας. Και ένας συνολικός λογαριασμός που πλέον πλησιάζει το 1,2 δισεκατομμύριο ευρώ.
Δεν πρόκειται για αριθμούς αντιπολιτευτικού φυλλαδίου. Τα 444,3 εκατ. ευρώ προκύπτουν από νέα τροποποίηση πράξης του ίδιου του Υπουργείου Υποδομών και Μεταφορών για τις αποζημιώσεις που συνδέονται με τη σύμβαση παραχώρησης του νέου Διεθνούς Αερολιμένα Ηρακλείου στο Καστέλλι.
Και κάπου εδώ αρχίζει το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα για την κυβέρνηση Μητσοτάκη: όχι απλώς ότι ένα τεράστιο δημόσιο έργο ακριβαίνει, αλλά ότι ο πολίτης καλείται να καταλάβει πώς ένας λογαριασμός τέτοιου μεγέθους διογκώθηκε, ποια ποσά ζητήθηκαν, ποια εγκρίθηκαν, ποια πιστοποιήθηκαν και –κυρίως– ποια έχουν πραγματικά πληρωθεί.
Αυτόν ακριβώς τον φάκελο ανοίγουν τώρα οι Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο, με τον Στέφανο Κασσελάκη να απαιτεί πλήρη δημοσιοποίηση των στοιχείων και να μεταφέρει τη συζήτηση από τις γενικές κυβερνητικές διαβεβαιώσεις στα ίδια τα παραστατικά.
Ο ΛΟΓΑΡΙΑΣΜΟΣ ΠΟΥ ΖΗΤΑ ΑΠΑΝΤΗΣΕΙΣ
625 εκατ. ευρώ – το κόστος κατασκευής στον επικαιροποιημένο σχεδιασμό
363,8 εκατ. ευρώ – το πλαίσιο πρόσθετων αποζημιώσεων τον Νοέμβριο του 2025
444,3 εκατ. ευρώ – οι πρόσθετες αποζημιώσεις πλέον
περίπου 1,08 δισ. ευρώ – το κόστος μαζί με τις πρόσθετες επιβαρύνσεις
105,2 εκατ. ευρώ – η νέα σύμβαση για συστήματα αεροναυτιλίας
σχεδόν 1,2 δισ. ευρώ – το συνολικό σημερινό οικονομικό αποτύπωμα
444 εκατ. πρόσθετες αποζημιώσεις – 80 εκατ. περισσότερα μέσα σε λίγους μήνες
Τον Νοέμβριο του 2025, η κυβερνητική απόφαση χρηματοδότησης τοποθετούσε το πρόσθετο κόστος που συνδεόταν με αποζημιώσεις του έργου στα 363,8 εκατομμύρια ευρώ.
Σήμερα, η νέα τροποποίηση ανεβάζει το ποσό στα 444,3 εκατομμύρια.
Δηλαδή, μέσα σε λιγότερο από έναν χρόνο, ο συγκεκριμένος λογαριασμός αυξήθηκε κατά περίπου 80 εκατομμύρια ευρώ.
Οι αποζημιώσεις συνδέονται, μεταξύ άλλων, με την παράταση της περιόδου μελετών και κατασκευής, την απώλεια εσόδων εξαιτίας της μετατόπισης της έναρξης λειτουργίας, τις επιπτώσεις της πανδημίας και την κατασκευή της νέας σήραγγας στην οδική σύνδεση του αεροδρομίου.
Το ερώτημα δεν είναι αν κάθε μία από αυτές τις αιτίες μπορεί να δημιουργήσει νόμιμη αποζημίωση. Μπορεί. Το ερώτημα είναι πόσο κόστισε καθεμία, ποιο αίτημα υποβλήθηκε, ποια συμβατική διάταξη ενεργοποιήθηκε, τι αποδέχθηκε το Δημόσιο και πώς φτάσαμε στον τελικό αριθμό.
365,76 εκατ. ζητήθηκαν – 185,52 εκατ. συμφωνήθηκαν
Ένα από τα πιο αποκαλυπτικά στοιχεία βρίσκεται στη διαδρομή μιας μεγάλης απαίτησης αποζημίωσης.
Το συνολικό αίτημα έφτασε τα 365,76 εκατομμύρια ευρώ. Για το βασικό σκέλος της αποζημίωσης που αφορούσε κατασκευαστή και εταιρεία παραχώρησης, η συμφωνία με το Δημόσιο έκλεισε τελικά στα 185,52 εκατομμύρια ευρώ.
Από αυτά, περίπου 153,62 εκατ. ευρώ αντιστοιχούν στον κατασκευαστή και περίπου 31,9 εκατ. ευρώ στην εταιρεία παραχώρησης.
Αυτό από μόνο του δεν αποδεικνύει παρανομία. Αποδεικνύει όμως κάτι άλλο, εξαιρετικά σημαντικό για τον δημόσιο έλεγχο:
Υπήρξαν απαιτήσεις εκατοντάδων εκατομμυρίων. Κάποιες αναγνωρίστηκαν, κάποιες όχι.
Άρα ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει γραμμή προς γραμμή τι ζητήθηκε, με ποια αιτιολογία και τι ακριβώς αναγνώρισε τελικά το Δημόσιο.
Εδώ οι Δημοκράτες βάζουν το σωστό ερώτημα: «Δείξτε τα χαρτιά»
Η πολιτική παρέμβαση των Δημοκρατών δεν περιορίζεται στο εύκολο σύνθημα ότι «το έργο κόστισε περισσότερο».
Το κόμμα του Στέφανου Κασσελάκη ζητά να δημοσιοποιηθεί ολόκληρη η αλυσίδα του δημόσιου χρήματος: οι απαιτήσεις, οι απορρίψεις, οι εγκρίσεις, οι πιστοποιήσεις, οι πραγματικές ημερομηνίες εκταμίευσης και τα εντάλματα πληρωμής.
Και αυτή είναι ακριβώς η διαφορά ανάμεσα σε μια γενική πολιτική καταγγελία και σε έναν ουσιαστικό οικονομικό έλεγχο.
Το κρίσιμο ερώτημα των Δημοκρατών είναι απλό:
Τι ζητήθηκε;
Τι απορρίφθηκε;
Τι αναγνωρίστηκε;
Με ποιο άρθρο της σύμβασης;
Ποιος το πιστοποίησε;
Πότε πληρώθηκε;
Και πού βρίσκεται το ένταλμα;
Σε ένα έργο όπου οι πρόσθετες αποζημιώσεις μετρώνται πλέον σε εκατοντάδες εκατομμύρια ευρώ, αυτές οι ερωτήσεις δεν είναι «λαϊκισμός». Είναι το ελάχιστο που απαιτεί η λογοδοσία.
Και μετά ήρθαν τα 105,2 εκατ. για την αεροναυτιλία
Σαν να μην ήταν αρκετός ο ήδη διογκωμένος λογαριασμός, στις 7 Αυγούστου 2026 υπογράφηκε και η σύμβαση για τα συστήματα αεροναυτιλίας του νέου αεροδρομίου.
Το τίμημα: 105.219.189,40 ευρώ με ΦΠΑ.
Με την προσθήκη και αυτού του ποσού, το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα του έργου πλησιάζει πλέον τα 1,2 δισεκατομμύρια ευρώ.
Αλλά και εδώ υπάρχει μία λεπτομέρεια που η κυβέρνηση δύσκολα μπορεί να προσπεράσει με μία ακόμη πανηγυρική ανακοίνωση.
Στέλεχος της ΥΠΑ: «Η προσφορά είναι απαράδεκτη και πρέπει να απορριφθεί»
Στο επίσημο πρακτικό συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου της Υπηρεσίας Πολιτικής Αεροπορίας, που δημοσιεύθηκε στη Διαύγεια και αναδείχθηκε δημοσιογραφικά, καταγράφονται εξαιρετικά σοβαρές ενστάσεις για το κόστος της συγκεκριμένης προμήθειας.
Η προϊσταμένη της αρμόδιας Διεύθυνσης Προμηθειών επισήμανε ότι η προσφορά της Indra ανερχόταν σε περίπου 84,85 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ και 105,2 εκατ. με ΦΠΑ, ενώ στον προϋπολογισμό είχε υπολογιστεί ποσό περίπου 75 εκατ. ευρώ.
Η υπηρεσιακή τοποθέτηση που καταγράφεται στο πρακτικό είναι εξαιρετικά βαριά:
«Υπάρχει προσαύξηση περίπου 30.000.000 €, η προσφορά είναι απαράδεκτη και πρέπει να απορριφθεί».
Η άλλη πλευρά αντέτεινε ότι στο τελικό αντικείμενο είχαν προστεθεί επιπλέον εργασίες και εξοπλισμός, ότι είχαν μεταβληθεί οι συνθήκες και ότι το αρχικό ποσό δεν ήταν απολύτως συγκρίσιμο.
Αυτό όμως δεν εξαφανίζει το γεγονός ότι μέσα στο ίδιο το Διοικητικό Συμβούλιο υπήρξαν σοβαρές αντιρρήσεις για το ύψος, την τεκμηρίωση και τη διαδικασία της δαπάνης.
Τρεις αρνητικές ψήφοι και επιφυλάξεις για «νομιμότητα» και «δημοσιονομική κανονικότητα»
Το θέμα έγινε ακόμη πιο σοβαρό όταν ήρθε η ώρα της απόφασης.
Τρία μέλη του Διοικητικού Συμβουλίου καταψήφισαν.
Στο δημοσιευμένο πρακτικό καταγράφονται επιφυλάξεις για τη «νομιμότητα και τη δημοσιονομική κανονικότητα», αναφορές σε έλλειψη κρίσιμων δικαιολογητικών και προβληματισμός για το εάν υπήρχαν επαρκή στοιχεία για ασφαλή και σύννομη απόφαση.
Αυτό δεν αποτελεί απόδειξη σκανδάλου ή παράνομης πράξης. Αποτελεί όμως επίσημα καταγεγραμμένη κόκκινη σημαία μέσα στον ίδιο τον κρατικό μηχανισμό – και κάνει την απαίτηση για πλήρη δημοσιοποίηση ακόμη πιο επιτακτική.
Η κυβέρνηση δεν μπορεί να απαντήσει με μία κορδέλα εγκαινίων
Η κυβέρνηση μπορεί να επικαλεστεί –και σε αρκετές περιπτώσεις δικαιολογημένα– αλλαγές του έργου, αρχαιολογικές ανακαλύψεις, περιβαλλοντικές απαιτήσεις, πανδημία, πληθωρισμό και πρόσθετες τεχνικές ανάγκες.
Όλα αυτά μπορούν να αυξήσουν πραγματικά το κόστος ενός τόσο σύνθετου έργου.
Αλλά αυτό δεν είναι απάντηση στο βασικό ζήτημα.
Όταν ο λογαριασμός πλησιάζει το 1,2 δισ. ευρώ, όταν οι πρόσθετες αποζημιώσεις φτάνουν τα 444,3 εκατ., όταν ένα επιμέρους πακέτο προμήθειας φτάνει τα 105,2 εκατ. και όταν υπάρχουν υπηρεσιακές ενστάσεις για δεκάδες εκατομμύρια, τότε η κυβέρνηση δεν αρκεί να λέει ότι «το έργο προχωρά».
Πρέπει να ανοίξει τα βιβλία.
Όχι αποσπάσματα. Όχι επικοινωνιακά non papers. Όχι μόνο το τελικό νούμερο.
Συμβάσεις, τροποποιήσεις, αιτήματα, εισηγήσεις, πιστοποιήσεις, εντάλματα και πληρωμές.
Οι Δημοκράτες δεν ζητούν καταδίκες – ζητούν έλεγχο μέχρι το τελευταίο ευρώ
Αυτό είναι και το πολιτικά ισχυρότερο σημείο της παρέμβασης των Δημοκρατών – Προοδευτικό Κέντρο.
Δεν χρειάζεται να προκαταλάβει κανείς μια εισαγγελική ή ελεγκτική έρευνα για να απαιτήσει λογοδοσία. Ούτε χρειάζεται να χαρακτηρίσει προκαταβολικά κάθε αποζημίωση παράνομη.
Αρκεί να θέσει το αυτονόητο:
Όταν το Δημόσιο πληρώνει, δεν πληρώνει «δικά του» λεφτά. Πληρώνει τα χρήματα των πολιτών.
Και για κάθε εκατομμύριο πρέπει να υπάρχει αιτία, νομική βάση, έγκριση, παραστατικό και δυνατότητα δημόσιου ελέγχου.
Η σύμβαση παραχώρησης έχει τις ρίζες της στο 2019 και συνεπώς το συμβατικό πλαίσιο δεν γεννήθηκε επί Νέας Δημοκρατίας. Όμως η περίοδος κατά την οποία το έργο άλλαξε, πήρε παράταση και ο λογαριασμός των πρόσθετων αποζημιώσεων διογκώθηκε στα σημερινά επίπεδα είναι κατά κύριο λόγο η περίοδος διακυβέρνησης της ΝΔ.
Γι’ αυτό και η σημερινή κυβέρνηση έχει την ευθύνη να απαντήσει για τις δικές της αποφάσεις, τις δικές της εγκρίσεις και τα δικά της εντάλματα.
Το ερώτημα που δεν μπορεί να μείνει αναπάντητο
Το Καστέλλι είναι ένα αναγκαίο και στρατηγικό έργο για την Κρήτη. Κανείς δεν αμφισβητεί ότι το σημερινό αεροδρόμιο Ηρακλείου έχει ξεπεράσει τις δυνατότητές του και ότι η νέα υποδομή είναι απαραίτητη.
Ακριβώς επειδή όμως πρόκειται για ένα τόσο μεγάλο και τόσο σημαντικό έργο, η απαίτηση για διαφάνεια πρέπει να είναι ακόμη μεγαλύτερη.
Το ερώτημα πλέον είναι αμείλικτο:
Πώς φτάσαμε από τα 625 εκατ. ευρώ σε έναν συνολικό λογαριασμό που πλησιάζει το 1,2 δισ.;
Και κυρίως: ποιος ζήτησε, ποιος ενέκρινε και ποιος πλήρωσε κάθε πρόσθετο ευρώ;
Οι Δημοκράτες ζητούν τα έγγραφα. Η κυβέρνηση έχει πλέον μία πολύ απλή επιλογή: να τα δώσει όλα στη δημοσιότητα.
Πηγές: Υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών / αποφάσεις χρηματοδότησης για τον ΔΑΗΚ, δημοσιευμένα πρακτικά ΥΠΑ, Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο, Business Daily, Euro2day, ypodomes.com, Εφημερίδα των Συντακτών.
