Κασσελάκης το έβλεπε πριν από χρόνια — τώρα η κουβέντα για Τσίπρα και ΝΔ βγαίνει από το ίδιο το περιβάλλον της ΕΛ.Α.Σ.

Για πολύ καιρό, όποιος έλεγε ότι το πολιτικό σύστημα μπορεί κάποια στιγμή να οδηγήσει τον χώρο του Αλέξη Τσίπρα και τη Νέα Δημοκρατία στο ίδιο τραπέζι αντιμετωπιζόταν περίπου σαν να περιγράφει σενάριο επιστημονικής φαντασίας. Μόνο που τώρα η συζήτηση δεν έρχεται απ’ έξω. Έρχεται από έναν άνθρωπο που συνέβαλε στη διακήρυξη της Ελληνικής Αριστερής Συμπαράταξης — και ξαφνικά μια πολύ παλιότερη πολιτική ανάγνωση του Στέφανου Κασσελάκη ακούγεται λιγότερο παράλογη απ’ όσο ορισμένοι θα ήθελαν.

Ο Γιώργος Σιακαντάρης προκάλεσε πολιτική αναταραχή με την τοποθέτησή του για το πώς θα πρέπει να αντιμετωπίζουν τα δημοκρατικά κόμματα την άνοδο της Ακροδεξιάς. Αφετηρία του ήταν η Γερμανία και το υποθετικό δίλημμα μιας συνεργασίας κομμάτων της Αριστεράς με τη Δεξιά προκειμένου να αποκλειστεί η AfD από την εξουσία.

Όταν όμως η συζήτηση μεταφέρθηκε στην Ελλάδα, ο ίδιος δεν υιοθέτησε την αρχή ότι μια συνεργασία με τη Νέα Δημοκρατία πρέπει να αποκλείεται για πάντα και υπό οποιεσδήποτε συνθήκες. Αντίθετα, υποστήριξε ότι εάν στο μέλλον διαμορφώνονταν ακραίες πολιτικές συνθήκες, ένα τέτοιο ενδεχόμενο δεν θα έπρεπε να απορριφθεί εκ προοιμίου.

Μετά ήρθαν οι διευκρινίσεις — αλλά η κουβέντα είχε ήδη ανοίξει

Μετά τον θόρυβο, ο Σιακαντάρης έσπευσε να διευκρινίσει ότι η αρχική του ανάρτηση δεν αποτελούσε προτροπή προς την ΕΛ.Α.Σ. και το ΠΑΣΟΚ να συγκυβερνήσουν σήμερα με τη Νέα Δημοκρατία.

Και εδώ ακριβώς βρίσκεται η πολιτική ουσία που καμία μεταγενέστερη διευκρίνιση δεν εξαφανίζει.

Γιατί άλλο είναι να λες «δεν πρότεινα σήμερα συγκυβέρνηση με τη ΝΔ» και άλλο να λες ότι μια τέτοια συνεργασία δεν πρέπει να αποκλειστεί ανεξάρτητα από τις μελλοντικές συνθήκες.

Ο Κασσελάκης το είχε προειδοποιήσει — και τώρα αρχίζουν να ανοίγουν τα χαρτιά

Εδώ βρίσκεται η πολιτικά πιο ενδιαφέρουσα πλευρά της υπόθεσης. Ο Στέφανος Κασσελάκης είχε προειδοποιήσει πολύ νωρίτερα ότι η επιστροφή του Αλέξη Τσίπρα στο κέντρο του πολιτικού σκηνικού δεν λειτουργεί απλώς ως «αντίπαλο δέος» απέναντι στον Κυριάκο Μητσοτάκη. Κατά τη δική του πολιτική ανάγνωση, ανασυστήνει ένα γνώριμο δίπολο που τελικά βολεύει τον σημερινό πρωθυπουργό.

Η λογική πίσω από αυτή την εκτίμηση ήταν καθαρή: αντί να δημιουργηθεί ένας νέος πολιτικός πόλος που θα αμφισβητήσει το υπάρχον σύστημα, επανέρχεται ως βασικός αντίπαλος του Μητσοτάκη ένας πρώην πρωθυπουργός με ήδη γνωστή κυβερνητική διαδρομή, ήδη δοκιμασμένες συγκρούσεις και ένα πολιτικό παρελθόν που η Νέα Δημοκρατία γνωρίζει πολύ καλά πώς να χρησιμοποιεί απέναντί του.

Ο Κασσελάκης είχε επιμείνει επίσης ότι οι πολίτες δεν πρέπει να θεωρούν αυτονόητο πως οι σκληρές προεκλογικές αντιπαραθέσεις αποτελούν εγγύηση για το ποιος θα συνεργαστεί με ποιον όταν έρθει η ώρα του σχηματισμού κυβέρνησης. Σε ένα κατακερματισμένο πολιτικό τοπίο, οι πραγματικές προθέσεις αποκαλύπτονται μετά την κάλπη — γι’ αυτό και ζητούσε οι κόκκινες γραμμές να δηλώνονται καθαρά πριν ψηφίσει ο πολίτης.

Και ακριβώς εδώ η προειδοποίηση Κασσελάκη αποκτά νέο βάρος. Όχι επειδή αποκαλύφθηκε κάποιο έγγραφο ή κάποια μυστική συμφωνία, αλλά επειδή το ενδεχόμενο που μέχρι πριν λίγο καιρό παρουσιαζόταν ως αδιανόητο αρχίζει πλέον να συζητείται δημόσια από ανθρώπους που βρίσκονται πολύ πιο κοντά στο νέο πολιτικό εγχείρημα Τσίπρα από έναν απλό εξωτερικό σχολιαστή.

Ο Τσίπρας προσπάθησε αμέσως να τραβήξει γραμμή

Η αντίδραση του Αλέξη Τσίπρα στη ΔΕΘ ήταν αποκαλυπτική ως προς τη διαχείριση του προβλήματος. Όταν ρωτήθηκε για τον Σιακαντάρη, έσπευσε να ξεκαθαρίσει ότι δεν πρόκειται για στέλεχος ή μέλος των κομματικών οργάνων της ΕΛ.Α.Σ.

Αυτό είναι θεσμικά σωστό. Ο Σιακαντάρης δεν βρίσκεται στο ανώτατο κομματικό όργανο. Από την άλλη, ο ίδιος ο Τσίπρας αναγνώρισε δημόσια ότι ο συγκεκριμένος διανοούμενος «συνέβαλε τα μέγιστα» στη διακήρυξη της ΕΛ.Α.Σ..

Με άλλα λόγια, δεν είναι ένας τυχαίος σχολιαστής του διαδικτύου που βρέθηκε ξαφνικά να έχει άποψη για τον Τσίπρα. Είναι άνθρωπος που συμμετείχε στη διαμόρφωση του ιδεολογικού κειμένου του νέου κόμματος.

Ο Κασσελάκης σήμερα έχει τραβήξει δύο καθαρές κόκκινες γραμμές

Υπάρχει και μια ακόμη παράμετρος που συχνά χάνεται μέσα στις προσωπικές συγκρούσεις. Ο σημερινός Κασσελάκης δεν ζητά να συμμετάσχει σε κανένα από τα δύο στρατόπεδα.

Τον Ιούνιο απέκλεισε τόσο συνεργασία των Δημοκρατών με τη Νέα Δημοκρατία όσο και συνεργασία με τον Αλέξη Τσίπρα. Για τον δεύτερο μάλιστα χρησιμοποίησε την ακραία φράση «πάνω από το πτώμα μου».

Η πολιτική του γραμμή είναι ότι οι Δημοκράτες θα κινηθούν αυτόνομα και ότι οι συμφωνίες κορυφής και τα κομματικά «μαγειρέματα» δεν μπορούν να υποκαθιστούν την πολιτική επιλογή των πολιτών.

Αυτό κάνει ακόμη πιο ενδιαφέρουσα τη σημερινή εξέλιξη. Ο άνθρωπος που έχει επιλέξει να βρίσκεται έξω και από τη ΝΔ και από το νέο κόμμα Τσίπρα βλέπει τώρα να ανοίγει από το περιβάλλον του δεύτερου ακριβώς η συζήτηση που πολιτικά θεωρούνταν μέχρι χθες απαγορευμένη.

Δεν έχουμε απόδειξη για «κλεισμένες συμφωνίες» — έχουμε όμως λόγους να κοιτάμε πολύ προσεκτικά

Εδώ χρειάζεται να μπει ένα καθαρό όριο.

Δεν υπάρχει σήμερα δημόσιο τεκμήριο ότι Τσίπρας και Μητσοτάκης έχουν συμφωνήσει πίσω από κλειστές πόρτες μια μελλοντική συγκυβέρνηση. Και η Αληθένεια δεν πρόκειται να παρουσιάσει μια πολιτική υποψία σαν αποδεδειγμένο γεγονός.

Υπάρχει όμως κάτι που δικαιολογεί πλήρως τη δημοσιογραφική καχυποψία: οι κυβερνήσεις συνεργασίας βρίσκονται πλέον ανοιχτά στο τραπέζι της επόμενης εκλογικής ημέρας, σχεδόν οι μισοί πολίτες εκτιμούν ότι μια τέτοια κυβέρνηση είναι πιθανό αποτέλεσμα και άνθρωποι που κινούνται ή κινήθηκαν κοντά στα νέα πολιτικά σχήματα αρχίζουν ήδη να συζητούν δημόσια ποιοι αποκλεισμοί πρέπει — ή δεν πρέπει — να ισχύουν.

Το ίδιο το ΠΑΣΟΚ έχει ήδη μιλήσει για «πρόβες συγκυβέρνησης» ΝΔ–ΕΛ.Α.Σ. Ο Τσίπρας απαντά ότι θέλει να νικήσει τη Νέα Δημοκρατία. Ο Σιακαντάρης λέει ότι δεν δέχεται διαχρονικούς αποκλεισμούς. Και όλοι πλέον συζητούν δημόσια ένα σενάριο που πριν λίγους μήνες θα απορριπτόταν ως πολιτική προβοκάτσια.

Η Αληθένεια το είχε ήδη θέσει: πριν ψηφίσεις, ποιος έχει διαλέξει για σένα;

Στην Αληθένεια είχαμε ήδη θέσει το ερώτημα πριν από εβδομάδες: μήπως το πολιτικό σκηνικό κατασκευάζει ένα έτοιμο δίπολο Τσίπρα–Μητσοτάκη, την ώρα που οι πραγματικές μετεκλογικές επιλογές παραμένουν θολές;

Στο αναλυτικό μας δημοσίευμα «Πριν ψηφίσεις, έχουν ήδη διαλέξει για σένα; Ο Κασσελάκης χαλάει το δίπολο Τσίπρα – Μητσοτάκη» εξετάσαμε ακριβώς αυτή την κατασκευή του νέου πολιτικού σκηνικού.

Οι τελευταίες δηλώσεις δεν αποδεικνύουν ότι το τελικό σενάριο έχει ήδη γραφτεί. Δείχνουν όμως ότι η συζήτηση για το τι θα συμβεί μετά τις κάλπες είναι πολύ πιο ανοιχτή απ’ όσο αφήνουν να εννοηθεί τα προεκλογικά συνθήματα.