Δημόσιο: «Αξιοκρατία» με άνιση αφετηρία – Οι Δημοκράτες ανοίγουν το θέμα που καίει χιλιάδες υπαλλήλους

Μια κυβέρνηση που επικαλείται την αξιοκρατία αλλάζει τους κανόνες υπηρεσιακής εξέλιξης στο Δημόσιο, την ώρα που ιδιωτικά προγράμματα προετοιμασίας για τις νέες εξετάσεις έχουν ήδη εμφανιστεί στην αγορά με κόστος εκατοντάδων ευρώ. Οι Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο βάζουν το ζήτημα ευθέως: πριν εξεταστεί ποιος είναι καλύτερος, πρέπει πρώτα να απαντηθεί αν όλοι ξεκινούν από την ίδια αφετηρία.

Με ανακοίνωσή τους στις 25 Αυγούστου 2026, οι Δημοκράτες ασκούν σκληρή κριτική στην κυβέρνηση για το νέο μοντέλο που προωθείται για την επιλογή προϊσταμένων και συνολικά για την υπηρεσιακή εξέλιξη των δημοσίων υπαλλήλων.

Το κόμμα του Στέφανου Κασσελάκη δεν απορρίπτει την αξιολόγηση ούτε την ανάγκη να περιοριστούν οι πελατειακές πρακτικές στο Δημόσιο. Θέτει όμως ένα διαφορετικό και εξαιρετικά συγκεκριμένο ερώτημα: πώς μπορεί να μιλά κανείς για αξιοκρατία όταν δεν έχει προηγουμένως εξασφαλίσει ίσους όρους ενημέρωσης και προετοιμασίας για όλους;

Προετοιμασία επί πληρωμή πριν ακόμη ψηφιστεί ο νόμος

Ένα από τα βασικά σημεία της παρέμβασης αφορά το γεγονός ότι εκπαιδευτικοί φορείς έχουν ήδη αρχίσει να προσφέρουν προγράμματα προετοιμασίας για τον νέο γραπτό διαγωνισμό επιλογής προϊσταμένων μέσω ΑΣΕΠ, ενώ το σχετικό νομοσχέδιο βρίσκεται ακόμη στη διαδικασία της δημόσιας διαβούλευσης.

Οι Δημοκράτες αναφέρονται ειδικά σε εκπαιδευτικό πρόγραμμα που διαφημίζεται με ύλη, βιντεομαθήματα, τεστ και προσομοιώσεις, με αναφερόμενη τιμή προσφοράς 700 ευρώ αντί 1.400 ευρώ.

Η κριτική δεν στρέφεται κατά των εκπαιδευτικών φορέων που παρέχουν νόμιμα μια υπηρεσία. Στρέφεται στην ίδια την Πολιτεία, η οποία –όπως επισημαίνουν οι Δημοκράτες– οφείλει να εξασφαλίσει δωρεάν, επίσημη και ισότιμη προετοιμασία πριν ζητήσει από τους εργαζομένους να ανταγωνιστούν μεταξύ τους σε μια διαδικασία με τόσο καθοριστική επίδραση στην καριέρα τους.

Σχεδόν 30.000 θέσεις ευθύνης στο επίκεντρο

Το θέμα μόνο περιορισμένο δεν είναι. Σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτουν οι Δημοκράτες, το νέο σύστημα αφορά συνολικά 29.978 θέσεις ευθύνης στη δημόσια διοίκηση.

Πρόκειται δηλαδή για μια αλλαγή που μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την πυραμίδα ευθύνης της δημόσιας διοίκησης: από τα υπουργεία και τους κεντρικούς φορείς μέχρι υπηρεσίες που βρίσκονται καθημερινά στην πρώτη γραμμή εξυπηρέτησης του πολίτη.

Το 55% της κατάταξης σε μία γραπτή εξέταση

Κεντρικό σημείο της κριτικής είναι η εξαιρετικά μεγάλη βαρύτητα που αποκτά η γραπτή εξέταση. Στο υπό διαβούλευση σύστημα, για βασικές κατηγορίες θέσεων ευθύνης η εξέταση συμμετέχει με 55% στην τελική κατάταξη.

Αυτό σημαίνει ότι δεκαετίες υπηρεσιακής εμπειρίας, προηγούμενη άσκηση διοίκησης, επιστημονικά προσόντα και γνώση της πραγματικής λειτουργίας μιας υπηρεσίας καλούνται να συνυπάρξουν με ένα κριτήριο που μόνο του αποκτά μεγαλύτερη βαρύτητα από όλα τα υπόλοιπα μαζί.

Ένας κανόνας για εντελώς διαφορετικές υπηρεσίες

Οι Δημοκράτες επισημαίνουν και μία δεύτερη ουσιαστική αντίφαση. Η δημόσια διοίκηση δεν είναι ένας ομοιόμορφος μηχανισμός. Άλλες απαιτήσεις έχει μια πολεοδομία, άλλες μια οικονομική υπηρεσία, άλλες ένα νοσοκομείο, ένα σχολείο, μια Περιφέρεια ή μια κοινωνική υπηρεσία.

Γι’ αυτό και η πρότασή τους δεν είναι κατάργηση των εξετάσεων. Είναι ένας κοινός κορμός διοικητικών δεξιοτήτων, σε συνδυασμό όμως με εξειδικευμένη αξιολόγηση ανάλογα με το πραγματικό αντικείμενο και τις ευθύνες της κάθε θέσης.

Το ζήτημα γίνεται ακόμη πιο σημαντικό σε μια περίοδο κατά την οποία η ίδια η κυβέρνηση μιλά συστηματικά για πολυεπίπεδη διακυβέρνηση και αποκέντρωση αρμοδιοτήτων. Η εφαρμογή μιας ενιαίας κεντρικής φόρμουλας σε διαφορετικές διοικητικές πραγματικότητες δημιουργεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο το σύστημα αξιολογεί πραγματικά τον κατάλληλο άνθρωπο για την κατάλληλη θέση.

Αλλάζει συνολικά η υπηρεσιακή εξέλιξη

Η παρέμβαση των Δημοκρατών δεν περιορίζεται στις θέσεις προϊσταμένων. Όπως τονίζουν, το νομοσχέδιο αναμορφώνει ευρύτερα τη βαθμολογική διάρθρωση και το σύστημα προαγωγών στο Δημόσιο, μεταφέροντας μεγαλύτερο βάρος στην αξιολόγηση, στην απόδοση και στις δεξιότητες.

Παράλληλα θέτουν το ζήτημα της σχέσης ανάμεσα στη βαθμολογική και τη μισθολογική εξέλιξη, σημειώνοντας ότι η αλλαγή βαθμού δεν συνεπάγεται αυτομάτως αντίστοιχη μισθολογική αναβάθμιση.

Τι προτείνουν οι Δημοκράτες

Οι Δημοκράτες και ο πρόεδρός τους, Στέφανος Κασσελάκης, ξεκαθαρίζουν ότι δεν υπερασπίζονται το παλιό μοντέλο του Δημοσίου ούτε τις πελατειακές σχέσεις και τους «ημετέρους». Αντίθετα, ζητούν ένα αυστηρότερο αλλά πραγματικά ισότιμο σύστημα αξιοκρατίας.

• Ίση και ταυτόχρονη ενημέρωση όλων των δημοσίων υπαλλήλων.
• Δωρεάν δημόσια προετοιμασία, επίσημη ύλη, τράπεζα ερωτήσεων και προσομοιώσεις.
• Κοινό κορμό και εξειδικευμένη αξιολόγηση ανάλογα με τη θέση.
• Ουσιαστική αναγνώριση της εμπειρίας, των επιστημονικών προσόντων και της διοικητικής διαδρομής.
• Σαφή σύνδεση βαθμολογικής και μισθολογικής εξέλιξης.
• Πλήρη διαφάνεια πριν από την εφαρμογή του νέου συστήματος.
• Πραγματικό διάλογο με εργαζομένους, ΑΔΕΔΥ, Ομοσπονδίες, Αυτοδιοίκηση και επιστημονικούς φορείς.

Η θέση τους συνοψίζεται σε μια απλή αρχή: αξιοκρατία δεν είναι μόνο να εφαρμόζεται το ίδιο τεστ σε όλους. Είναι να έχουν όλοι την ίδια πραγματική δυνατότητα να φτάσουν προετοιμασμένοι σε αυτό το τεστ.