Από την πρώτη γραμμή της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» σε μια δημόσια σύγκρουση που πλέον αγγίζει την ίδια τη λειτουργία του κόμματος. Ο Θανάσης Αυγερινός, μέχρι πρόσφατα εκπρόσωπος Τύπου και μέλος του προσωρινού Πολιτικού Συμβουλίου, επανέρχεται με μια βαριά περιγραφή για όσα, όπως υποστηρίζει, συνάντησε στο εσωτερικό του εγχειρήματος της Μαρίας Καρυστιανού: «δύο γυναίκες και πολλοί στρατιώτες».
Μιλώντας στον Κύπριο ευρωβουλευτή Φειδία Παναγιώτου, σε συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο Άγιον Όρος, ο Αυγερινός εξήγησε τους λόγους της ρήξης του με το κόμμα και έβαλε στο επίκεντρο το ζήτημα της εσωτερικής δημοκρατίας και του τρόπου λήψης των αποφάσεων.
Η πιο βαριά φράση της συνέντευξης ήταν εκείνη που ο ίδιος απέδωσε στη Μαρία Καρυστιανού: «Όπως είπε και η Μαρία Καρυστιανού, αυτό το κόμμα είναι δύο γυναίκες και πολλοί στρατιώτες».
Η ΦΡΑΣΗ ΠΟΥ ΑΝΟΙΓΕΙ ΜΕΓΑΛΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ
«Όπως είπε και η Μαρία Καρυστιανού, αυτό το κόμμα είναι δύο γυναίκες και πολλοί στρατιώτες».
Πρόκειται για απόδοση του Αυγερινού στη Μαρία Καρυστιανού και όχι για δημόσια καταγεγραμμένη δήλωση της ίδιας που έχει παρουσιαστεί ανεξάρτητα. Η πολιτική σημασία της καταγγελίας, όμως, είναι προφανής: ο πρώην στενός συνεργάτης της περιγράφει ένα κόμμα στο οποίο, κατά τη δική του εκδοχή, οι αποφάσεις συγκεντρώνονται σε έναν πολύ στενό πυρήνα και τα υπόλοιπα στελέχη καλούνται κυρίως να τις εκτελούν.
«Αν πίστευαν ότι κάνω πραξικόπημα, γιατί μου έδωσαν κεντρικό ρόλο;»
Ο Αυγερινός απάντησε και στις βαριές αιτιάσεις που είχαν διατυπωθεί από την πλευρά της Καρυστιανού για «πραξικοπηματική κίνηση» και προσπάθεια εσωτερικής άλωσης του κόμματος.
Το επιχείρημά του ήταν ευθύ: αν η ηγεσία θεωρούσε ότι συμμετείχε σε ένα σχέδιο υπονόμευσης, πώς εξηγείται ότι του είχε αναθέσει τόσο κεντρικό ρόλο στην παρουσίαση της ιδρυτικής διακήρυξης και στην εκπροσώπηση του νέου πολιτικού φορέα;
Το ερώτημα Αυγερινού: Αν ένας άνθρωπος θεωρείται μέρος «πραξικοπηματικής κίνησης», γιατί βρίσκεται λίγο νωρίτερα στην πρώτη γραμμή και του ανατίθεται η δημόσια παρουσίαση της πολιτικής ταυτότητας του κόμματος;
Από εκπρόσωπος Τύπου σε ανοιχτή σύγκρουση
Η ρήξη δεν εμφανίστηκε ξαφνικά. Στις 29 Ιουλίου ο Θανάσης Αυγερινός γνωστοποίησε ότι εδώ και ημέρες δεν είχε πλέον την ευθύνη της επικοινωνίας ούτε την εκπροσώπηση της «Ελπίδας για τη Δημοκρατία» στα Μέσα.
Ήδη τότε είχε αφήσει αιχμές για τον τρόπο λειτουργίας του κόμματος, μιλώντας για «παράλληλο γραφείο Τύπου» και για συμβούλους που λειτουργούσαν έξω από τη δομή την οποία ο ίδιος υποτίθεται ότι είχε αναλάβει να υπηρετήσει.
Λίγες ημέρες αργότερα η σύγκρουση κλιμακώθηκε, με την πλευρά της Καρυστιανού να μιλά για προσπάθεια υπονόμευσης και υφαρπαγής της ηγεσίας και τον Αυγερινό να απαντά πλέον δημόσια και με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα.
Το πρόβλημα που καταγγέλλει: «Έλλειψη δημοκρατίας»
Στη νέα του τοποθέτηση ο Αυγερινός επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την προσωπική του σύγκρουση με την Καρυστιανού στον τρόπο με τον οποίο οικοδομήθηκε το ίδιο το κόμμα.
Η βασική του θέση είναι ότι ένα πολιτικό εγχείρημα που εμφανίζεται ως διαφορετικό από τα παραδοσιακά κόμματα δεν μπορεί να αναπαράγει εσωτερικά ακριβώς τις πρακτικές τις οποίες καταγγέλλει δημόσια: συγκεντρωτισμό, αποφάσεις από κλειστούς κύκλους και περιορισμένο ρόλο των μελών.
«Αν θέλαμε να δημιουργήσουμε ένα κόμμα σαν τα άλλα», ανέφερε, συνδέοντας την κριτική του με την έλλειψη δημοκρατίας, τα ψέματα και τη λογική της κατάληψης βουλευτικών θέσεων.
Το πολιτικό διακύβευμα: Ένα κόμμα που υπόσχεται περισσότερη δημοκρατία κρίνεται πρώτα από τη δημοκρατία που εφαρμόζει στο εσωτερικό του. Αν οι καταγγελίες πρώην στελεχών για διορισμένες δομές και συγκεντρωτικές αποφάσεις ανταποκρίνονται στην πραγματικότητα, τότε το ζήτημα δεν είναι προσωπικό – είναι πολιτικό.
Δεν είναι μόνο ο Αυγερινός
Η σύγκρουση αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν εξελίχθηκε σε κενό. Το προηγούμενο διάστημα καταγράφηκαν και άλλες αποχωρήσεις στελεχών και μελών από την «Ελπίδα για τη Δημοκρατία», με δημόσιες καταγγελίες για τον τρόπο συγκρότησης των τοπικών οργανώσεων και τις εσωτερικές διαδικασίες.
Χαρακτηριστική ήταν η καταγγελία πρώην στελέχους από την Αιτωλοακαρνανία ότι όταν επιχειρήθηκε η πραγματοποίηση εκλογών για την ανάδειξη νομαρχιακής επιτροπής υπήρξε άρνηση από την κεντρική πλευρά και προτίμηση στον διορισμό συντονιστών.
Αυτό δεν αποδεικνύει αυτομάτως κάθε καταγγελία που έχει διατυπωθεί κατά της ηγεσίας. Δείχνει όμως ότι η συζήτηση για τη δημοκρατική λειτουργία του κόμματος δεν περιορίζεται πλέον σε μία προσωπική διαμάχη μεταξύ Καρυστιανού και Αυγερινού.
«Πώς θα πάρω το κόμμα που λέγεται Μαρία Καρυστιανού;»
Όταν ο Φειδίας Παναγιώτου έθεσε το ενδεχόμενο η ηγεσία να είδε τον Αυγερινό ως πιθανή απειλή, ο ίδιος το απέρριψε με μια ακόμη αιχμηρή φράση.
Χαρακτήρισε αστεία την ιδέα ότι θα μπορούσε να «πάρει» ένα κόμμα το οποίο, όπως είπε, «λέγεται Μαρία Καρυστιανού».
Και αυτή ίσως είναι η πολιτικά πιο ενδιαφέρουσα παρατήρηση ολόκληρης της σύγκρουσης. Όχι επειδή αποδεικνύει ποια πλευρά έχει δίκιο στον εσωτερικό πόλεμο, αλλά επειδή περιγράφει το δομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν συχνά τα προσωποκεντρικά πολιτικά εγχειρήματα: τι συμβαίνει όταν το κόμμα, η δημόσια εικόνα του και η ηγετική φυσιογνωμία γίνονται σχεδόν ένα και το αυτό;
Η ΟΥΣΙΑ
Η σύγκρουση Αυγερινού–Καρυστιανού έχει πλέον ξεπεράσει προ πολλού μια παραίτηση από το γραφείο Τύπου. Η φράση «δύο γυναίκες και πολλοί στρατιώτες», την οποία ο Αυγερινός αποδίδει στην ίδια την Καρυστιανού, βάζει στο τραπέζι το πιο δύσκολο ερώτημα για ένα κόμμα που θέλει να εμφανίζεται ως κάτι νέο: πόση πραγματική εσωτερική δημοκρατία υπάρχει πίσω από τη βιτρίνα;