Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επιχείρησε στις αρχές Ιουλίου να εμφανιστεί ως εκείνος που βάζει τάξη στον εσωκομματικό ανταγωνισμό της ΝΔ: όποιος αντιπεριφερειάρχης ήθελε να κατέβει στις εθνικές εκλογές, θα έπρεπε να παραιτηθεί μέσα στον μήνα, ώστε η μάχη του σταυρού να γίνει «επί ίσοις όροις». Ο Αύγουστος τελειώνει, οι ενδιαφερόμενοι παραμένουν στις θέσεις τους και οι βουλευτές της ΝΔ είναι ξανά στα κάγκελα. Ο κανόνας που έθεσε ο ίδιος ο πρωθυπουργός έμεινε, τουλάχιστον μέχρι στιγμής, στον αέρα.
Το πρόβλημα για το Μαξίμου είναι δικό του: Ο Κυριάκος Μητσοτάκης ήταν εκείνος που έθεσε δημόσια την προθεσμία και επικαλέστηκε την ανάγκη για «ίσους όρους». Λίγες εβδομάδες αργότερα, οι αντιπεριφερειάρχες που ενδιαφέρονται για τα ψηφοδέλτια εξακολουθούν να ασκούν κανονικά τα καθήκοντά τους και η Πειραιώς ψάχνει τώρα τρόπο να σβήσει τη φωτιά.
Ο ίδιος ο Μητσοτάκης είχε βάλει την προθεσμία
Η κόντρα δεν προέκυψε ξαφνικά. Ήδη από τις αρχές Ιουλίου είχαν καταγραφεί ισχυρές αντιδράσεις στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Νέας Δημοκρατίας για αυτοδιοικητικά στελέχη που σχεδίαζαν να διεκδικήσουν μία θέση στα «γαλάζια» ψηφοδέλτια.
Οι βουλευτές έβλεπαν απέναντί τους αντιπεριφερειάρχες με καθημερινή θεσμική παρουσία στις εκλογικές περιφέρειες, πρόσβαση σε τοπικές κοινωνίες, συμμετοχή σε έργα και δράσεις και ένα έτοιμο δίκτυο πολιτικών επαφών.
Τότε παρενέβη προσωπικά ο Κυριάκος Μητσοτάκης. Η εντολή ήταν ότι όσα στελέχη της δευτεροβάθμιας Αυτοδιοίκησης ήθελαν να είναι υποψήφια στις επόμενες εθνικές εκλογές θα έπρεπε να αποχωρήσουν από τις θέσεις τους μέσα στον Ιούλιο.
Και ο λόγος που επικαλέστηκε ο ίδιος ο πρωθυπουργός δεν άφηνε πολλά περιθώρια ερμηνείας: η εσωκομματική μάχη έπρεπε να διεξαχθεί «επί ίσοις όροις».
Ο Ιούλιος πέρασε – Ο κανόνας όχι
Η προθεσμία πέρασε, όμως το ξεκαθάρισμα που είχε προαναγγείλει η ηγεσία της ΝΔ δεν ήρθε.
Με τον κυβερνητικό σχεδιασμό να τοποθετεί πλέον τις εθνικές εκλογές προς την άνοιξη του 2027, οι αντιπεριφερειάρχες που ενδιαφέρονται να πολιτευτούν παραμένουν στις θέσεις τους και τα δεδομένα που είχε παρουσιάσει ως δεδομένα η Πειραιώς άλλαξαν στην πράξη.
Το αποτέλεσμα είναι η εσωκομματική ένταση να επιστρέφει ακριβώς στο σημείο από το οποίο υποτίθεται ότι είχε επιχειρήσει να την απομακρύνει ο Μητσοτάκης.
Η αντίφαση είναι καθαρή: Αν η παραίτηση ήταν αναγκαία τον Ιούλιο για να υπάρχουν «ίσοι όροι», γιατί οι ίδιοι όροι παύουν να είναι πρόβλημα τον Αύγουστο; Και αν άλλαξε η απόφαση της ηγεσίας, γιατί δεν έχει ανακοινωθεί ένας νέος, εξίσου καθαρός κανόνας για όλους;
Οι βουλευτές βλέπουν απέναντί τους έναν έτοιμο μηχανισμό
Η οργή των νυν βουλευτών δεν είναι δύσκολο να εξηγηθεί. Ένας αντιπεριφερειάρχης δεν ξεκινά την προεκλογική του προσπάθεια ως ένας άγνωστος υποψήφιος.
Βρίσκεται καθημερινά σε επαφή με δημάρχους, φορείς, συλλόγους και πολίτες, συμμετέχει στην παρουσίαση έργων και χρηματοδοτήσεων και έχει συνεχή δημόσια παρουσία στην ίδια περιοχή όπου αύριο μπορεί να ζητήσει σταυρό για τη Βουλή.
Ακριβώς αυτό το πλεονέκτημα ήταν που υποτίθεται ότι θα εξουδετέρωνε η παραίτηση που ζήτησε ο πρωθυπουργός.
Τώρα οι βουλευτές βλέπουν τους πιθανούς εσωκομματικούς ανταγωνιστές τους να συνεχίζουν κανονικά και την ηγεσία να αναζητά νέα φόρμουλα αφού η προηγούμενη έμεινε ανεφάρμοστη.
Η Πειραιώς τρέχει τώρα να «καταλαγιάσει» τους δικούς της
Οι πληροφορίες από το εσωτερικό της ΝΔ περιγράφουν βουλευτές «στα κάγκελα» και την Πειραιώς να σχεδιάζει νέα παρέμβαση προκειμένου να καταλαγιάσει τις αντιδράσεις και να ξεκαθαρίσει τι τελικά θα ισχύσει.
Με άλλα λόγια, η ηγεσία καλείται να λύσει για δεύτερη φορά μέσα σε λίγες εβδομάδες ένα πρόβλημα που η ίδια είχε παρουσιάσει ως λυμένο.
Και αυτή τη φορά δεν αρκεί μια νέα γενική οδηγία: Η ηγεσία της ΝΔ πρέπει να εξηγήσει αν εξακολουθεί να θεωρεί ότι η παραμονή των επίδοξων υποψηφίων στις θέσεις αντιπεριφερειαρχών δημιουργεί άνισους όρους. Αν ναι, γιατί δεν εφαρμόστηκε η απόφαση; Αν όχι, τι άλλαξε μέσα σε έναν μήνα;
Η μάχη για τις έδρες έχει αρχίσει πολύ πριν από τις κάλπες
Οι εθνικές εκλογές μπορεί να απέχουν μήνες, αλλά για τα στελέχη της ΝΔ η προεκλογική μάχη έχει ήδη ξεκινήσει.
Η συγκρότηση των ψηφοδελτίων, οι νέες υποψηφιότητες και η αγωνία των νυν βουλευτών για το ποιοι θα βρεθούν απέναντί τους έχουν ανοίξει έναν δεύτερο αγώνα στο εσωτερικό του κυβερνώντος κόμματος.
Και όσο τα ποσοστά της ΝΔ δεν θυμίζουν τις εκλογικές επιδόσεις του 2023, τόσο μεγαλύτερο γίνεται το διακύβευμα. Λιγότερες έδρες σημαίνουν σκληρότερη μάχη για κάθε σταυρό και πολύ μικρότερη ανοχή απέναντι σε υποψηφίους που εμφανίζονται να ξεκινούν με θεσμικό προβάδισμα.
Οι «ίσοι όροι» κράτησαν έναν μήνα;
Το ζήτημα τελικά ξεπερνά τη φαγωμάρα μεταξύ βουλευτών και αντιπεριφερειαρχών. Αγγίζει την ίδια την αξιοπιστία της κομματικής ηγεσίας.
Όταν ο πρόεδρος της ΝΔ ανακοινώνει δημόσια έναν κανόνα και τον αιτιολογεί μάλιστα με όρους πολιτικής ισονομίας, δεν μπορεί λίγες εβδομάδες αργότερα ο κανόνας να εξαφανίζεται επειδή άλλαξε ο εκλογικός χρονισμός.
Είτε υπήρχε θέμα άνισου ανταγωνισμού είτε δεν υπήρχε. Αν υπήρχε, εξακολουθεί να υπάρχει όσο οι ενδιαφερόμενοι παραμένουν στις θέσεις τους.
Ο Μητσοτάκης έβαλε τον κανόνα. Η προθεσμία πέρασε. Οι αντιπεριφερειάρχες έμειναν. Και τώρα οι βουλευτές της ΝΔ απαιτούν ξανά απαντήσεις. Πριν λοιπόν η Πειραιώς αναζητήσει άλλη μία «παρέμβαση καταλαγής», υπάρχει ένα πολύ απλούστερο ερώτημα: τι απέγιναν οι «ίσοι όροι» που ο ίδιος ο πρωθυπουργός παρουσίαζε ως απαραίτητους μόλις πριν από λίγες εβδομάδες;