Η πολιτική δεν είναι μεταγραφικό παζάρι. Ή τουλάχιστον δεν θα έπρεπε να είναι. Όταν όμως δύο πρώην βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ εμφανίζονται δίπλα στον Νίκο Ανδρουλάκη και τα ρεπορτάζ αναφέρουν ότι έχει ήδη «κλειδώσει» η παρουσία τους στα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ στις επόμενες εκλογές, τότε μία παλιότερη φράση του Στέφανου Κασσελάκη επιστρέφει σχεδόν μόνη της στη συζήτηση: «Παρακολουθούμε σε ζωντανό χρόνο το κυνήγι της καρέκλας».
Η Ολυμπία Τελιγιορίδου και ο Λευτέρης Αβραμάκης, δύο πρόσωπα που εξελέγησαν, πολιτεύτηκαν και απέκτησαν κυβερνητική ή κοινοβουλευτική διαδρομή μέσα από τον ΣΥΡΙΖΑ, έδωσαν το «παρών» στην επετειακή εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ στο Ηράκλειο και φωτογραφήθηκαν με τον πρόεδρο του κόμματος.
Το ουσιαστικότερο όμως δεν είναι η φωτογραφία. Είναι ότι τα σχετικά ρεπορτάζ παρουσιάζουν ως συμφωνημένη τη συμμετοχή και των δύο στα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ στις επόμενες εθνικές εκλογές.
ΤΑ ΔΕΔΟΜΕΝΑ
🟢 Ολυμπία Τελιγιορίδου: πρώην βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ και πρώην υφυπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης.
🟢 Λευτέρης Αβραμάκης: πρώην βουλευτής ΣΥΡΙΖΑ στις Σέρρες.
🌹 Και οι δύο βρέθηκαν στην εκδήλωση του ΠΑΣΟΚ στο Ηράκλειο δίπλα στον Νίκο Ανδρουλάκη.
🗳️ Τα ρεπορτάζ αναφέρουν ότι η συμμετοχή τους στα επόμενα ψηφοδέλτια του ΠΑΣΟΚ έχει «κλειδώσει».
Δεν είναι δύο άνθρωποι χωρίς σχέση με το ΠΑΣΟΚ
Για να είμαστε δίκαιοι, υπάρχει μία πλευρά της ιστορίας που δεν πρέπει να αποκρυφτεί.
Οι δύο πολιτικοί δεν ανακαλύπτουν σήμερα για πρώτη φορά το ΠΑΣΟΚ.
Ο Λευτέρης Αβραμάκης αναφέρει στο ίδιο το παλιό βιογραφικό του στον ΣΥΡΙΖΑ ότι υπήρξε μέλος της ΠΑΣΠ, της ΠΑΣΚΕ και του ΠΑΣΟΚ μέχρι το 2011. Το 2012 εντάχθηκε στον ΣΥΡΙΖΑ, το 2015 ήταν πρώτος επιλαχών στις Σέρρες και το 2019 εξελέγη βουλευτής.
Ακόμη μεγαλύτερη χρονικά είναι η σχέση της Τελιγιορίδου με τον χώρο. Είχε υπάρξει υποψήφια βουλευτής του ΠΑΣΟΚ στην Α’ Θεσσαλονίκης το 1993 και το 1996, πριν αποχωρήσει από το κόμμα το 1998 και αργότερα ενταχθεί στον ΣΥΡΙΖΑ.
Άρα το ζήτημα δεν μπορεί να παρουσιαστεί σοβαρά ως μία ξαφνική μετάλλαξη δύο ακραιφνώς αριστερών πολιτικών σε σοσιαλδημοκράτες.
Αυτό όμως κάνει το ερώτημα διαφορετικό – όχι μικρότερο: αν η πολιτική διαδρομή ενός στελέχους μπορεί να περνά ΠΑΣΟΚ → ΣΥΡΙΖΑ → ΠΑΣΟΚ ανάλογα με την εποχή, τον συσχετισμό δυνάμεων και το διαθέσιμο ψηφοδέλτιο, τότε πόσο πραγματικά αποφασίζουν οι ιδέες και πόσο η πολιτική επιβίωση;
Ο Κασσελάκης το είχε περιγράψει σχεδόν λέξη προς λέξη
Τον Ιούνιο του 2026, με αφορμή άλλες μετακινήσεις και ανακατατάξεις στον χώρο της αντιπολίτευσης, ο Στέφανος Κασσελάκης χρησιμοποίησε μία γλώσσα εξαιρετικά σκληρή.
Μίλησε για «κυνήγι της καρέκλας», για πολιτικούς των οποίων «το μοναδικό μέλημα είναι η προσωπική τους πολιτική επιβίωση» και συνέδεσε αυτού του τύπου τα παρασκηνιακά παιχνίδια με την αποστροφή των πολιτών για την πολιτική.
Λίγες εβδομάδες αργότερα, στη σύγκρουσή του με τη Θεοδώρα Τζάκρη, επανήλθε ακόμη πιο καθαρά:
«Σε αυτήν την πορεία δεν χωρούν προσωπικές φιλοδοξίες ή αναχρονιστικές αντιλήψεις πολιτικής επιβίωσης».
Και αμέσως μετά έθεσε το πολιτικό του διαχωριστικό: «Δεν είμαστε επαγγελματίες πολιτικοί. Είμαστε ενεργοί πολίτες».
Μπορεί κανείς να συμφωνεί ή να διαφωνεί πολιτικά με τον Κασσελάκη. Δεν χρειάζεται όμως να είναι υποστηρικτής του για να αναγνωρίσει ότι αυτό ακριβώς το φαινόμενο περιέγραφε: κόμματα που διαλύονται, στελέχη που μετακινούνται, παρασκηνιακές συζητήσεις και τελικά νέες θέσεις στα επόμενα ψηφοδέλτια.
Το ΠΑΣΟΚ δεν τους παίρνει μόνο για τις ιδέες τους – τους θέλει και για τα ακροατήριά τους
Εδώ το ίδιο το πολιτικό ρεπορτάζ γίνεται αποκαλυπτικό.
Οι πληροφορίες για τη διεύρυνση του ΠΑΣΟΚ έχουν επανειλημμένα εξηγήσει ότι η Χαριλάου Τρικούπη αναζητά πρώην στελέχη και βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ που διαθέτουν πρόσβαση σε εκλογικά ακροατήρια όπου το ΠΑΣΟΚ δεν έχει αντίστοιχη επιρροή.
Αυτό είναι θεμιτή εκλογική στρατηγική. Όλα τα κόμματα επιχειρούν διεύρυνση.
Αλλά αποκαλύπτει ταυτόχρονα ότι οι λεγόμενες «μεταγραφές» δεν είναι μόνο μία υψηλή ιδεολογική συζήτηση για τη μεγάλη προοδευτική παράταξη. Είναι και πολύ συγκεκριμένος εκλογικός υπολογισμός: ποιος έχει ψήφους, πού μπορεί να φέρει ψήφους και σε ποιο ψηφοδέλτιο μπορεί να είναι χρήσιμος.
Και οι ψηφοφόροι που τους ακολούθησαν;
Εδώ βρίσκεται ίσως το μεγαλύτερο δημοκρατικό πρόβλημα.
Ένας ψηφοφόρος δεν ψηφίζει μόνο ένα πρόσωπο. Ψηφίζει ένα πρόσωπο μέσα σε ένα συγκεκριμένο κόμμα, με συγκεκριμένο πρόγραμμα, πολιτικές θέσεις και πρόταση διακυβέρνησης.
Όταν λοιπόν ένας πολιτικός αποκτά αναγνωρισιμότητα, πρόσβαση στη Βουλή και πολιτικό κεφάλαιο μέσα από ένα κόμμα και στη συνέχεια χρησιμοποιεί ακριβώς αυτό το κεφάλαιο για να εξασφαλίσει υποψηφιότητα σε έναν ανταγωνιστικό πολιτικό φορέα, ο πολίτης έχει κάθε δικαίωμα να ρωτήσει:
Τελικά ποιος εκπροσωπείται;
Ο ψηφοφόρος που τον επέλεξε;
Η πολιτική ιδέα για την οποία ζήτησε την ψήφο;
Ή η επόμενη διαθέσιμη θέση στο πολιτικό σύστημα;
Αυτό δεν αποδεικνύει ότι η Τελιγιορίδου ή ο Αβραμάκης κινούνται αποκλειστικά από προσωπική φιλοδοξία. Τα πραγματικά κίνητρα ενός πολιτικού προσώπου δεν μπορούν να αποδειχθούν από μία φωτογραφία ή μία υποψηφιότητα.
Αποδεικνύει όμως ότι η εικόνα που βλέπει ο πολίτης είναι ακριβώς εκείνη που τροφοδοτεί την κριτική για τους «επαγγελματίες πολιτικούς».
Το πραγματικό πρόβλημα δεν είναι η αλλαγή κόμματος
Η αλλαγή πολιτικής άποψης δεν είναι από μόνη της καταδικαστέα.
Ένας άνθρωπος δικαιούται να αλλάξει ιδέες. Δικαιούται να απογοητευτεί από το κόμμα του, να αποχωρήσει και να ενταχθεί κάπου όπου θεωρεί ότι εκπροσωπείται καλύτερα.
Αυτό είναι δημοκρατία.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν η αλλαγή πολιτικής στέγης μοιάζει να συνοδεύεται σχεδόν μηχανικά από διαπραγματεύσεις για νέα εκλόγιμη θέση, νέα υποψηφιότητα και συνέχεια της προσωπικής πολιτικής καριέρας.
Τότε ο πολίτης εύλογα αναρωτιέται αν παρακολουθεί μία πολιτική μετατόπιση ή μία επαγγελματική μετακίνηση.
Η ειρωνεία: επιστρέφουν στο ΠΑΣΟΚ μέσω του ΣΥΡΙΖΑ
Υπάρχει μάλιστα μία σχεδόν συμβολική ειρωνεία.
Και οι δύο είχαν πολιτικές ρίζες στο ΠΑΣΟΚ, έφυγαν σε διαφορετικές χρονικές στιγμές, εντάχθηκαν στον ΣΥΡΙΖΑ όταν ο ΣΥΡΙΖΑ εξελισσόταν στον βασικό πόλο της Κεντροαριστεράς, απέκτησαν μέσα από εκείνον κοινοβουλευτική ή κυβερνητική διαδρομή και τώρα επιστρέφουν σε ένα ΠΑΣΟΚ που επιχειρεί ξανά να γίνει κυρίαρχη δύναμη στον ίδιο χώρο.
Αυτό μπορεί να ονομαστεί «επιστροφή στο σπίτι», όπως έχει ήδη περιγραφεί.
Μπορεί όμως εξίσου εύλογα να διαβαστεί ως μικρογραφία ενός προβλήματος της ελληνικής πολιτικής: οι πολιτικοί φορείς αλλάζουν, αλλά αρκετοί από τους επαγγελματίες της πολιτικής βρίσκουν πάντοτε τρόπο να παραμένουν μέσα στο παιχνίδι.
Ο Κασσελάκης δεν δικαιώνεται επειδή το λέμε εμείς
Η πολιτική κριτική δεν χρειάζεται αγιογραφίες.
Ο Κασσελάκης έχει κάνει λάθη, έχει δεχθεί δικαιολογημένη κριτική και οι δικές του πολιτικές επιλογές μπορούν και πρέπει να κρίνονται με την ίδια αυστηρότητα.
Όμως όταν είχε μιλήσει για «προσωπική πολιτική επιβίωση», για το «κυνήγι της καρέκλας» και για την ανάγκη η πολιτική να πάψει να αποτελεί επάγγελμα χωρίς τέλος, είχε εντοπίσει ένα πραγματικό πρόβλημα.
Και όταν λίγους μήνες αργότερα βλέπουμε πρώην βουλευτές να εμφανίζονται πανηγυρικά σε εκδήλωση άλλου κόμματος, ενώ παράλληλα μαθαίνουμε ότι έχουν ήδη εξασφαλίσει θέση στα επόμενα ψηφοδέλτιά του, είναι οι ίδιοι οι πολιτικοί συσχετισμοί που ξαναφέρνουν τα λόγια του στο προσκήνιο.
ΤΟ ΕΡΩΤΗΜΑ ΜΕΝΕΙ
Δεν μπορεί κανείς να μπει στο μυαλό ενός πολιτικού και να αποδείξει γιατί αλλάζει κόμμα. Μπορεί όμως να κρίνει την εικόνα που παράγει το πολιτικό σύστημα. Και όταν η διαδρομή είναι κόμμα → βουλευτική έδρα → αποχώρηση → νέο κόμμα → «κλειδωμένο» νέο ψηφοδέλτιο, τότε ο πολίτης δικαιούται να θυμηθεί εκείνο το «κυνήγι της καρέκλας». Γιατί, τελικά, η μεγαλύτερη κρίση εκπροσώπησης αρχίζει όταν ο ψηφοφόρος αισθάνεται ότι εκείνος μένει σταθερός στις επιλογές του, ενώ οι εκπρόσωποί του αλλάζουν πολιτική στέγη πολύ ευκολότερα.
