Χρειάστηκε να πλησιάσουν οι εκλογές, να αρχίσουν να χτυπούν καμπανάκια οι δημοσκοπήσεις και να εμφανιστούν ο Βελόπουλος και ο Σαμαράς ως απειλές στα δεξιά της ΝΔ για να αποκτήσουν ξαφνικά επείγον χαρακτήρα τα προβλήματα της Βόρειας Ελλάδας. Από τη Δευτέρα υπουργοί και κομματικά στελέχη ξεχύνονται σε 16 νομούς με έργα, «θετικές ειδήσεις», ακρόαση παραπόνων και κυβερνητικό έργο στις αποσκευές. Η απορία είναι απλή: τα προβλήματα εμφανίστηκαν τώρα ή απλώς τώρα έγιναν εκλογικά επικίνδυνα για το Μαξίμου;
Το σχέδιο δεν κρύβεται: περιοδείες υπουργών, προβολή έργων, «θετικές ειδήσεις», focus groups, βίντεο για το κυβερνητικό έργο και ένας ξεκάθαρος πολιτικός στόχος: να σταματήσουν οι διαρροές ψηφοφόρων προς τον Κυριάκο Βελόπουλο και ένα πιθανό κόμμα του Αντώνη Σαμαρά.
Ξαφνικά οι υπουργοί θυμήθηκαν 16 νομούς
Η Νέα Δημοκρατία ετοιμάζει οργανωμένη «απόβαση» υπουργών και στελεχών σε ολόκληρη τη Μακεδονία και τη Θράκη ενόψει της ΔΕΘ.
Το πλάνο έχει καταρτιστεί από το Μέγαρο Μαξίμου και την Πειραιώς και προβλέπει επισκέψεις σε όλους τους νομούς της Κεντρικής, Ανατολικής και Δυτικής Μακεδονίας.
Οι υπουργοί δεν καλούνται απλώς να εμφανιστούν. Καλούνται να πάνε στις τοπικές κοινωνίες με «θετικές ειδήσεις», να παρουσιάσουν έργα, να συζητήσουν εκκρεμότητες και να ακούσουν τα παράπονα πολιτών και ψηφοφόρων της ΝΔ.
Και εδώ αρχίζει το πραγματικά ενδιαφέρον κομμάτι.
Γιατί χρειάστηκε να μπούμε σε προεκλογική περίοδο για να γίνει ξαφνικά τόσο επείγον να ακουστούν αυτά τα παράπονα;
Όταν ο πολίτης γίνεται ξανά «σημαντικός» επειδή έχει ψήφο
Η προεκλογική συνταγή είναι παλιά και δοκιμασμένη.
Όσο οι εκλογές βρίσκονται μακριά, οι πολίτες ακούν για χρονοδιαγράμματα, μεταρρυθμίσεις, δημοσιονομικούς περιορισμούς και έργα που «προχωρούν».
Όταν πλησιάζει η κάλπη, ο ίδιος πολίτης αποκτά ξαφνικά υπουργό στην πόλη του, παρουσίαση έργων, εξαγγελίες, «θετικές ειδήσεις», δεσμεύσεις και πρόθυμα αυτιά για τα προβλήματά του.
Η ειρωνεία είναι προφανής: οι ανάγκες της Μακεδονίας και της Θράκης δεν εμφανίστηκαν τον Αύγουστο του 2026. Εκείνο που εμφανίστηκε είναι ο φόβος ότι ένα σημαντικό κομμάτι των ψηφοφόρων της ΝΔ μπορεί να ψηφίσει κάτι άλλο.
Τα ονόματα του φόβου: Βελόπουλος και Σαμαράς
Ο σχεδιασμός δεν αφορά μόνο τη ΔΕΘ. Αφορά την εκλογική αριθμητική της Νέας Δημοκρατίας.
Ο Κυριάκος Βελόπουλος έχει αποκτήσει ισχυρά ερείσματα στη Βόρεια Ελλάδα και σε αρκετές περιοχές καταγράφει διψήφια ποσοστά.
Την ίδια στιγμή, η προοπτική δημιουργίας κόμματος από τον Αντώνη Σαμαρά προκαλεί ακόμη μεγαλύτερο πονοκέφαλο στο Μαξίμου, καθώς οι εκτιμήσεις τον θέλουν να μπορεί να αντλήσει σημαντικές δυνάμεις από την παραδοσιακή δεξιά βάση της ΝΔ.
Πρόσφατη μέτρηση κατέγραψε στο 12% εκείνους που δήλωναν πολύ ή αρκετά πιθανό να ψηφίσουν ένα κόμμα Σαμαρά, ενώ μαζί με όσους απάντησαν «λίγο πιθανό» η δυνητική δεξαμενή έφτανε στο 21%.
Ξαφνικά λοιπόν η «βαθιά Ελλάδα» δεν είναι απλώς περιφέρεια. Είναι εκλογικό μέτωπο.
Focus groups για να βρουν τι πρέπει να πουν στον κόσμο
Στο κυβερνητικό επιτελείο έχουν ήδη αρχίσει τα focus groups και οι μετρήσεις για τη νέα πολιτική περίοδο.
Ο στόχος είναι να εντοπιστούν οι πρωτοβουλίες που μπορούν να φέρουν δημοσκοπικό κέρδος και να ανακοπούν οι απώλειες προς τα δεξιά.
Εδώ η πολιτική αντιστρέφεται με έναν σχεδόν κυνικό τρόπο: αντί να ξεκινάς από το πρόβλημα του πολίτη και να ψάχνεις τη λύση, ξεκινάς από τη δημοσκόπηση και ψάχνεις ποια λύση θα σου δώσει ψήφους.
Το ερώτημα δεν είναι τι χρειάζεται η κοινωνία. Το ερώτημα γίνεται τι πρέπει να ανακοινώσει η κυβέρνηση για να ξανακερδίσει εκείνους που σκέφτονται να φύγουν.
Και βίντεο για να δούμε πόσο καλά περνάμε
Το σχέδιο δεν σταματά στις περιοδείες.
Στο Μαξίμου ετοιμάζουν σειρά βίντεο με έργα που έχουν πραγματοποιηθεί μέσω του Ταμείου Ανάκαμψης, ώστε το κυβερνητικό έργο να παρουσιαστεί με την κατάλληλη εικόνα ενόψει της νέας πολιτικής περιόδου.
Έργα, εγκαίνια, εργοτάξια, δρόμοι και κυβερνητικές παρεμβάσεις θα περάσουν από την οθόνη σε μια οργανωμένη καμπάνια υπενθύμισης των όσων θεωρεί το Μαξίμου επιτυχίες του.
Η πολιτική καθημερινότητα μετατρέπεται έτσι σε προεκλογικό trailer: σωστή εικόνα, μουσική, έργα, χαμογελαστοί υπουργοί και το κατάλληλο μήνυμα.
Η ίδια η κυβέρνηση παραδέχεται ότι η ΔΕΘ είναι προεκλογική
Δεν χρειάζεται κανείς να εφεύρει το προεκλογικό στοιχείο.
Ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης έχει ήδη χαρακτηρίσει δημόσια τη φετινή ΔΕΘ «προεκλογική».
Παράλληλα, η κυβέρνηση προετοιμάζει το πακέτο παρεμβάσεων που θα παρουσιάσει ο Κυριάκος Μητσοτάκης στη Θεσσαλονίκη, ενώ από τη ΔΕΘ προγραμματίζεται να αρχίσει να ξεδιπλώνεται και το νέο κυβερνητικό πρόγραμμα για την επόμενη τετραετία.
Άρα δεν μιλάμε για μια κακόπιστη ανάγνωση της συγκυρίας. Η προεκλογική περίοδος έχει ήδη αρχίσει και η ίδια η κυβέρνηση το λέει.
Ποντάρουν στη μνήμη του χρυσόψαρου;
Το πρόβλημα με αυτή τη στρατηγική δεν είναι ότι μια κυβέρνηση παρουσιάζει το έργο της πριν από τις εκλογές. Αυτό κάνουν όλες οι κυβερνήσεις.
Το πρόβλημα αρχίζει όταν οι πολίτες αντιμετωπίζονται σαν να μην μπορούν να θυμηθούν πώς ήταν η καθημερινότητά τους τους υπόλοιπους μήνες και τα προηγούμενα χρόνια.
Σαν να αρκούν μερικές εβδομάδες υπουργικών επισκέψεων, εγκαίνια, βίντεο και εξαγγελίες για να σβήσουν όσα έχουν προηγηθεί.
Σαν ο εργαζόμενος να ξεχνά τον λογαριασμό του σούπερ μάρκετ επειδή είδε ένα κυβερνητικό βίντεο.
Σαν ο μικρομεσαίος να ξεχνά τι πλήρωσε σε φόρους και λειτουργικά έξοδα επειδή ένας υπουργός επισκέφθηκε τον νομό του.
Σαν ο κάτοικος της περιφέρειας να ανακαλύπτει ξαφνικά ότι τα προβλήματά του λύθηκαν επειδή λίγους μήνες πριν από την κάλπη κάποιος ήρθε να τον «ακούσει».
Οι ψηφοφόροι δεν είναι ηλίθιοι. Το ερώτημα είναι γιατί κάθε προεκλογικός σχεδιασμός εξακολουθεί να συμπεριφέρεται σαν να έχουν μνήμη χρυσόψαρου.
Όταν η αγωνία για τον πολίτη ακολουθεί τις δημοσκοπήσεις
Η περιοδεία στη Βόρεια Ελλάδα θα μπορούσε να παρουσιαστεί ως μία ακόμη προσπάθεια επαφής της κυβέρνησης με την κοινωνία.
Όμως το ίδιο το πολιτικό παρασκήνιο αποκαλύπτει διαφορετική προτεραιότητα: οι περιοχές επιλέγονται εκεί όπου η ΝΔ έχει απώλειες, οι υπουργοί στέλνονται με «θετικές ειδήσεις», οι μετρήσεις αναζητούν τις κινήσεις που θα αποδώσουν δημοσκοπικά και οι βασικοί αντίπαλοι έχουν ονοματεπώνυμο.
Βελόπουλος. Σαμαράς.
Η κοινωνική αγωνία φαίνεται να γίνεται επειγόντως κυβερνητική αγωνία όταν μετατρέπεται σε απώλεια ψήφων.
Υπουργοί σε 16 νομούς, «θετικές ειδήσεις», focus groups, βίντεο έργων και πακέτο ΔΕΘ, την ώρα που το Μαξίμου κοιτάζει τις διαρροές προς Σαμαρά και Βελόπουλο. Το έργο μπορεί να διαφημιστεί. Οι υποσχέσεις μπορούν να ξαναειπωθούν. Οι περιοδείες μπορούν να γεμίσουν φωτογραφίες. Εκείνο που δεν ελέγχει καμία προεκλογική καμπάνια είναι η μνήμη του πολίτη. Και στις κάλπες θα φανεί αν το Μαξίμου έκανε σωστά που πόνταρε ότι αυτή η μνήμη είναι τόσο κοντή.
