Λίγες ώρες πριν οι άνθρωποι του Ντόναλντ Τραμπ φτάσουν στη Μόσχα για μια νέα προσπάθεια επανεκκίνησης των διαπραγματεύσεων για τον πόλεμο στην Ουκρανία, η Ρωσία έστειλε ξανά πυραύλους και drones προς το Κίεβο. Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι υποστηρίζει ότι τα πλήγματα σε αεροπορικές εγκαταστάσεις της ουκρανικής πρωτεύουσας αποτελούν μήνυμα της Μόσχας απέναντι στις συνομιλίες. Η χρονική σύμπτωση είναι πράγματι εντυπωσιακή. Απόδειξη για το κίνητρο, όμως, μέχρι στιγμής δεν υπάρχει.
Οι Αμερικανοί απεσταλμένοι Στιβ Γουίτκοφ και Τζάρεντ Κούσνερ έφτασαν το Σάββατο 5 Σεπτεμβρίου στη Μόσχα, όπου τους υποδέχθηκε ο Ρώσος προεδρικός απεσταλμένος Κίριλ Ντμίτριεφ. Στη συνέχεια προβλέπεται να ταξιδέψουν στο Κίεβο, με την ουκρανική προεδρία να έχει ανακοινώσει επίσκεψη την Κυριακή.
ΤΙ ΣΥΜΒΑΙΝΕΙ
🇺🇸 Γουίτκοφ και Κούσνερ: στη Μόσχα για νέο γύρο επαφών.
🇺🇦 Επόμενος σταθμός: Κίεβο, την Κυριακή.
💥 Ρωσικά πλήγματα: σε εγκαταστάσεις αεροδρομίων στην περιοχή του Κιέβου.
🗣️ Ζελένσκι: θεωρεί ότι η χρονική στιγμή συνδέεται με τη διπλωματική αποστολή.
⚠️ Δεν έχει παρουσιαστεί απόδειξη ότι η Μόσχα επέλεξε τους στόχους ειδικά για να εμποδίσει ή να εκφοβίσει τους Αμερικανούς απεσταλμένους.
Οι αναφορές για Ζουλιάνι και Μπορίσπιλ
Σύμφωνα με τις ουκρανικές αναφορές, τα ρωσικά πλήγματα αφορούσαν τις περιοχές των αεροδρομίων Ζουλιάνι και Μπορίσπιλ, δύο εγκαταστάσεις με ιδιαίτερη σημασία για την πρωτεύουσα.
Ο Ζελένσκι παρουσίασε τα χτυπήματα ως προσπάθεια της Μόσχας να δημιουργήσει κλίμα ανασφάλειας λίγο πριν από την άφιξη της αμερικανικής αποστολής. Η συγκεκριμένη ερμηνεία μεταδίδεται και από διεθνή πρακτορεία, αλλά αποδίδεται καθαρά στον ίδιο τον Ουκρανό πρόεδρο.
Μέχρι στιγμής δεν έχει παρουσιαστεί ανεξάρτητο στοιχείο που να αποδεικνύει ότι το επιχειρησιακό σχέδιο της Ρωσίας είχε ως συγκεκριμένο στόχο την επίσκεψη Γουίτκοφ–Κούσνερ.
Το σωστό fact-check: Τα πλήγματα είναι πραγματικά. Η χρονική σύνδεση με την αμερικανική αποστολή είναι πραγματική. Το ότι όμως η Μόσχα τα πραγματοποίησε επειδή ξεκινούν οι συνομιλίες είναι προς το παρόν ερμηνεία του Κιέβου, όχι αποδεδειγμένο γεγονός.
Μία ημέρα πριν είχε χτυπηθεί η έδρα της SBU
Η νέα επίθεση δεν ήταν μεμονωμένη.
Την Παρασκευή 4 Σεπτεμβρίου ρωσικό drone έπληξε την έδρα της ουκρανικής υπηρεσίας ασφαλείας SBU στο κέντρο του Κιέβου, ένα από τα πιο συμβολικά και επιχειρησιακά σημαντικά κτίρια του ουκρανικού κρατικού μηχανισμού.
Από την επίθεση αναφέρθηκαν τραυματισμοί, ενώ το σημείο βρίσκεται απέναντι από τον καθεδρικό της Αγίας Σοφίας, μνημείο παγκόσμιας κληρονομιάς της UNESCO.
Η ένταση των ρωσικών αεροπορικών επιθέσεων στο Κίεβο έχει αυξηθεί σημαντικά τις τελευταίες εβδομάδες, με τη χρήση νέων ταχύτερων drones να δυσκολεύει ακόμη περισσότερο την ουκρανική αεράμυνα και να διαταράσσει συστηματικά την καθημερινότητα της πρωτεύουσας.
Η Ουκρανία είχε δεσμευθεί να σταματήσει τα δικά της αεροπορικά χτυπήματα
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο ενδιαφέροντα στοιχεία της ιστορίας.
Μόλις την Παρασκευή ο Ζελένσκι είχε ανακοινώσει δημοσίως ότι, κατά τη διάρκεια των μετακινήσεων Γουίτκοφ και Κούσνερ σε Ρωσία και Ουκρανία, το Κίεβο θα απέχει από αεροπορικά πλήγματα ώστε να διασφαλιστεί η μετακίνηση των Αμερικανών διαπραγματευτών.
Ζήτησε από τη Ρωσία να πράξει το ίδιο για όσο διάστημα απαιτούνταν για τις συνομιλίες και τη μεταφορά της αμερικανικής αποστολής.
Μέχρι στιγμής δεν έχει υπάρξει αντίστοιχη δημόσια ρωσική δέσμευση.
Αλλά λίγες ημέρες πριν ο Ζελένσκι απειλούσε να «κλείσει» τον ρωσικό ουρανό με drones
Η πλήρης εικόνα όμως απαιτεί να δούμε και την άλλη πλευρά της κλιμάκωσης.
Την 1η Σεπτεμβρίου ο Ζελένσκι είχε προειδοποιήσει αεροπορικές εταιρείες, ασφαλιστικές επιχειρήσεις και κυβερνήσεις ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος θα γίνεται όλο και πιο επικίνδυνος εξαιτίας των ουκρανικών drones και πυραύλων.
Υποστήριξε ότι η Ουκρανία δεν στοχεύει πολιτικά αεροσκάφη, αλλά ξεκαθάρισε ότι οι επιχειρήσεις βαθιά μέσα στη Ρωσία θα συνεχιστούν και ότι τα μεγάλα ρωσικά αεροδρόμια θα βρίσκονται όλο και περισσότερο υπό την πίεση των ουκρανικών επιθέσεων.
Και πράγματι, το πρωί του Σαββάτου ρωσικά αεροδρόμια της Μόσχας είχαν καθυστερήσεις και ακυρώσεις πτήσεων μετά από αναφορές για ουκρανικές επιθέσεις με drones.
Η ΑΝΤΙΦΑΣΗ ΤΗΣ ΣΤΙΓΜΗΣ
Η Ουκρανία ζητά από τη Ρωσία παύση αεροπορικών πληγμάτων για να πραγματοποιηθεί η αμερικανική ειρηνευτική αποστολή, ενώ ταυτόχρονα έχει δηλώσει ότι σκοπεύει να κάνει τον ρωσικό εναέριο χώρο όλο και πιο δύσκολο για την πολιτική αεροπορία όσο συνεχίζεται ο πόλεμος. Αυτό δεν εξισώνει τις δύο πλευρές ούτε αλλάζει το ποιος ξεκίνησε την πλήρη εισβολή το 2022. Δείχνει όμως πόσο μακριά βρίσκεται η πραγματικότητα του πολέμου από μία ουσιαστική εκεχειρία.
Τι κουβαλούν στη Μόσχα οι άνθρωποι του Τραμπ
Η επίσκεψη δεν είναι εθιμοτυπική.
Ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι στέλνει Γουίτκοφ και Κούσνερ με μία «συγκεκριμένη πρόταση» για τον τερματισμό του πολέμου, χωρίς όμως να αποκαλύψει δημοσίως το περιεχόμενό της.
Οι δύο Αμερικανοί βρίσκονται πρώτα στη Μόσχα και στη συνέχεια αναμένεται να μεταβούν στο Κίεβο, επιχειρώντας να γεφυρώσουν ένα χάσμα που παραμένει τεράστιο.
Η Ρωσία εξακολουθεί να απαιτεί ουκρανικές εδαφικές παραχωρήσεις και εγκατάλειψη της προοπτικής ένταξης στο NATO. Η ουκρανική πλευρά απορρίπτει την παράδοση εδαφών που δεν ελέγχονται πλήρως από τη Μόσχα και ζητά δεσμευτικές εγγυήσεις ασφαλείας.
Ούτε η Μόσχα ούτε το Κίεβο έχουν πατήσει πραγματικά φρένο
Εδώ βρίσκεται το βασικό πρόβλημα πίσω από τους διπλωματικούς τίτλους.
Την ώρα που η Ουάσιγκτον μιλά ξανά για ειρήνη, η Ρωσία εντείνει τις αεροπορικές επιχειρήσεις σε ουκρανικές πόλεις και η Ουκρανία χτυπά βαθύτερα μέσα στη Ρωσία, μεταξύ άλλων ενεργειακές και στρατιωτικές εγκαταστάσεις.
Αυτό σημαίνει ότι κάθε πλευρά επιχειρεί ταυτόχρονα να διαπραγματευτεί και να βελτιώσει τη στρατιωτική της θέση πριν από μία πιθανή συμφωνία.
Η διπλωματία, επομένως, δεν έχει αντικαταστήσει τον πόλεμο. Προς το παρόν εξελίσσεται μέσα στον πόλεμο.
Ο Ζελένσκι έχει λόγο να παρουσιάζει τα χτυπήματα ως μήνυμα κατά των συνομιλιών
Υπάρχει και μία πολιτική διάσταση που δεν πρέπει να αγνοηθεί.
Για το Κίεβο είναι σημαντικό να πείσει την Ουάσιγκτον ότι η Μόσχα είναι εκείνη που δεν επιθυμεί πραγματική αποκλιμάκωση. Ένα ρωσικό χτύπημα στα αεροδρόμια της πρωτεύουσας ακριβώς πριν από την άφιξη των Αμερικανών είναι προφανώς ισχυρό επιχείρημα προς αυτή την κατεύθυνση.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η ερμηνεία του Ζελένσκι είναι αναγκαστικά λανθασμένη.
Σημαίνει ότι πρόκειται για έναν ισχυρισμό από μία άμεσα εμπλεκόμενη πλευρά του πολέμου και πρέπει να αντιμετωπίζεται δημοσιογραφικά ως τέτοιος έως ότου υπάρξουν στοιχεία για τη ρωσική πρόθεση.
ΤΙ ΔΕΝ ΞΕΡΟΥΜΕ ΑΚΟΜΗ
❓ Αν οι αεροπορικές εγκαταστάσεις επιλέχθηκαν λόγω της επικείμενης επίσκεψης.
❓ Αν η Ρωσία επιχειρεί να αλλάξει ή να δυσκολέψει το δρομολόγιο της αμερικανικής αποστολής.
❓ Τι ακριβώς περιέχει η νέα πρόταση Τραμπ.
❓ Αν η Μόσχα θα δεχθεί προσωρινή παύση πληγμάτων για τις συνομιλίες.
❓ Αν οι επαφές θα οδηγήσουν σε πραγματική εκεχειρία ή απλώς σε ακόμη έναν γύρο άκαρπων διαπραγματεύσεων.
Το πραγματικό τεστ αρχίζει μετά τη Μόσχα
Το πρώτο κρίσιμο αποτέλεσμα δεν θα είναι μία φωτογραφία του Γουίτκοφ και του Κούσνερ με Ρώσους αξιωματούχους.
Θα είναι το αν οι δύο Αμερικανοί φτάσουν την Κυριακή στο Κίεβο με κάτι συγκεκριμένο που μπορεί να συζητηθεί και από τις δύο πλευρές.
Γιατί μέχρι στιγμής οι δημόσιες θέσεις Ρωσίας και Ουκρανίας παραμένουν σε βασικά ζητήματα ασύμβατες, ενώ τα drones και οι πύραυλοι συνεχίζουν να πετούν και προς τις δύο κατευθύνσεις.
ΕΙΡΗΝΕΥΤΙΚΕΣ ΣΥΝΟΜΙΛΙΕΣ ΜΕ ΤΟΥΣ ΠΥΡΑΥΛΟΥΣ ΣΤΟΝ ΑΕΡΑ
Το χτύπημα στα αεροδρόμια του Κιέβου λίγες ώρες πριν από την αποστολή Γουίτκοφ–Κούσνερ είναι πολιτικά και συμβολικά βαρύ. Αλλά άλλο η χρονική σύμπτωση και άλλο η απόδειξη του κινήτρου. Ο Ζελένσκι λέει ότι η Ρωσία αντιδρά στις συνομιλίες. Η Μόσχα δεν έχει επιβεβαιώσει τέτοια πρόθεση. Αυτό που επιβεβαιώνεται είναι ίσως πιο ανησυχητικό: η νέα διπλωματική προσπάθεια ξεκινά ενώ καμία πλευρά δεν έχει πραγματικά σταματήσει τον πόλεμο ούτε για μία ημέρα.
