«Πλήρη αποτυχία της ελληνικής κυβέρνησης» καταγγέλλει η Ryanair μετά τη νέα σοβαρή δυσλειτουργία στο σύστημα ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας. Η διατύπωση είναι εξαιρετικά σκληρή και προέρχεται από μία ιδιωτική αεροπορική εταιρεία. Το πρόβλημα, όμως, δεν εξαντλείται στην εταιρική ανακοίνωση: ευρωπαϊκές διαδικασίες επί παραβάσει, επίσημες αξιολογήσεις της Κομισιόν, στοιχεία της EUROCONTROL και οι ίδιοι οι Έλληνες ελεγκτές επιβεβαιώνουν ότι ο εκσυγχρονισμός του ελληνικού συστήματος έχει καθυστερήσει σοβαρά.
Αφορμή για τη νέα αντιπαράθεση αποτέλεσε η βλάβη της Τρίτης 1 Σεπτεμβρίου. Σύμφωνα με την επίσημη ανακοίνωση της Ryanair, το περιστατικό προκάλεσε καθυστερήσεις έως και τρεις ώρες σε 37 πτήσεις της εταιρείας, επηρεάζοντας σχεδόν 7.000 επιβάτες.
Η καταγγελία: Η Ryanair χαρακτηρίζει το περιστατικό ως την τέταρτη μεγάλη δυσλειτουργία του ελληνικού ATC μέσα σε 12 μήνες και κατηγορεί ευθέως την κυβέρνηση ότι απέτυχε να χρηματοδοτήσει και να διαχειριστεί επαρκώς τις υποδομές εναέριας κυκλοφορίας.
37 πτήσεις, σχεδόν 7.000 επιβάτες
Ο διευθυντής επιχειρήσεων της Ryanair, Νιλ ΜακΜάχον, υποστήριξε ότι η βλάβη δημιούργησε εκτεταμένη αναστάτωση σε μία από τις περιόδους με τη μεγαλύτερη αεροπορική κίνηση στην Ελλάδα.
Η εταιρεία δεν περιορίστηκε στην κριτική προς τις ελληνικές αρχές. Ζήτησε την άμεση παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, υποστηρίζοντας ότι επιβάτες και αεροπορικές εταιρείες πληρώνουν αυξανόμενες χρεώσεις για υπηρεσίες εναέριας κυκλοφορίας, ενώ η ποιότητα της παρεχόμενης υπηρεσίας υποβαθμίζεται.
Το τελευταίο αποτελεί ισχυρισμό της Ryanair και πρέπει να αποδίδεται στην εταιρεία. Η ύπαρξη, όμως, χρόνιων τεχνικών και οργανωτικών προβλημάτων στο ελληνικό Air Traffic Management δεν στηρίζεται μόνο στα λεγόμενά της.
Οι ελεγκτές επιβεβαιώνουν το πρόβλημα στον εξοπλισμό
Ο πρόεδρος της Ένωσης Ελεγκτών Εναέριας Κυκλοφορίας, Παναγιώτης Ψαρρός, επιβεβαίωσε δημόσια ότι υπάρχουν προβλήματα στον εξοπλισμό και ότι η αντικατάστασή του έχει καθυστερήσει σημαντικά.
Υπάρχει, ωστόσο, μία κρίσιμη διάκριση: ο ίδιος ξεκαθάρισε ότι κατά το συγκεκριμένο περιστατικό δεν τέθηκε σε κίνδυνο η ασφάλεια των πτήσεων.
Τι πρέπει να ξεχωρίσουμε: Άλλο η παλαιότητα, οι βλάβες, η περιορισμένη χωρητικότητα και οι καθυστερήσεις του συστήματος και άλλο ο ισχυρισμός ότι ένα συγκεκριμένο περιστατικό έθεσε αεροσκάφη σε άμεσο κίνδυνο. Για το περιστατικό της 1ης Σεπτεμβρίου οι ελεγκτές δεν ανέφεραν ζήτημα ασφάλειας.
Τρεις ανοιχτές ευρωπαϊκές διαδικασίες – και αυτό αλλάζει την εικόνα
Το σημαντικότερο στοιχείο στο fact-check της ανακοίνωσης της Ryanair βρίσκεται στις Βρυξέλλες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει επιβεβαιώσει ότι για την Ελλάδα υπάρχουν τρεις διαδικασίες επί παραβάσει που σχετίζονται με τη διαχείριση της εναέριας κυκλοφορίας.
Αφορούν τις υπηρεσίες data link, την ανάπτυξη σύγχρονων συστημάτων επιτήρησης και ραντάρ και την εφαρμογή των διαδικασιών Performance-Based Navigation στα ελληνικά αεροδρόμια.
Τον Δεκέμβριο του 2025 η Κομισιόν έκρινε ότι η πρόοδος δεν ήταν επαρκής. Παρέπεμψε την Ελλάδα στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης για την αποτυχία εφαρμογής των απαιτούμενων διαδικασιών PBN και απέστειλε αιτιολογημένη γνώμη για την καθυστέρηση στην ανάπτυξη της απαιτούμενης τεχνολογίας επιτήρησης.
ΤΟ ΚΡΙΣΙΜΟ
Η σκληρή φράση «πλήρης αποτυχία» αποτελεί αξιολογική κρίση της Ryanair. Δεν αποτελεί πόρισμα της Κομισιόν. Η Κομισιόν όμως έχει επίσημα διαπιστώσει ανεπαρκή πρόοδο και διατηρεί τρεις διαδικασίες επί παραβάσει για κρίσιμες πτυχές του ελληνικού συστήματος αεροναυτιλίας.
Η EUROCONTROL είχε ήδη χτυπήσει καμπανάκι για τις καθυστερήσεις
Τα προβλήματα δεν εμφανίστηκαν ξαφνικά την 1η Σεπτεμβρίου. Σε επίσημη αποτίμηση της EUROCONTROL τον Ιούνιο, η Ελλάδα αντιστοιχούσε περίπου στο 14% των καθυστερήσεων en-route στο ευρωπαϊκό δίκτυο από την αρχή του έτους.
Η Αθήνα και η περιοχή «Μακεδονία» αναφέρονταν ως βασικές εστίες του προβλήματος, με την EUROCONTROL να συνδέει τις καθυστερήσεις κυρίως με περιορισμούς χωρητικότητας και στελέχωσης.
Ακόμη πιο ενδεικτικό: οι μέσες καθυστερήσεις στην Ελλάδα εμφανίζονταν αυξημένες κατά περίπου 64% σε σχέση με το αντίστοιχο διάστημα του 2025.
Άρα: Η νέα βλάβη δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί ως ένα μεμονωμένο τεχνικό συμβάν χωρίς προηγούμενο. Έρχεται σε ένα σύστημα που ήδη αντιμετωπίζει καταγεγραμμένες πιέσεις σε εξοπλισμό, προσωπικό και χωρητικότητα.
Χρήματα υπήρξαν – η απορρόφηση όμως προκαλεί ερωτήματα
Υπάρχει και μία ακόμη διάσταση που δεν χωρά εύκολα σε κυβερνητικό αφήγημα περί προβλημάτων που απλώς «κληρονομήθηκαν».
Σε απάντηση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής τον Μάρτιο του 2026 αναφερόταν ότι από το 2014 η Ελλάδα είχε λάβει σχεδόν 30 εκατ. ευρώ ευρωπαϊκής χρηματοδότησης για έργα εκσυγχρονισμού του Air Traffic Management μέσω του Connecting Europe Facility και του SESAR.
Για τα έργα που είχαν κλείσει ή ολοκληρωθεί, η απορρόφηση αναφερόταν περίπου στο 50%.
Το πολιτικό ερώτημα: Όταν η χώρα είχε ευρωπαϊκές προθεσμίες, διαθέσιμη χρηματοδότηση και επανειλημμένες προειδοποιήσεις, γιατί κρίσιμα συστήματα εξακολουθούν το 2026 να περιγράφονται ως πεπαλαιωμένα και η αντικατάστασή τους να βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη;
Η κυβέρνηση έχει ξεκινήσει εκσυγχρονισμό – αλλά το πρόβλημα δεν έχει λυθεί
Για να είναι πλήρης η εικόνα, πρέπει να καταγραφεί και η κυβερνητική πλευρά. Το 2025 θεσπίστηκε νέο πλαίσιο για τον πάροχο υπηρεσιών αεροναυτιλίας, ενώ τον Μάρτιο του 2026 η Αρχή Πολιτικής Αεροπορίας και η EUROCONTROL υπέγραψαν ειδική συμφωνία συνεργασίας με στόχο την επιτάχυνση του εκσυγχρονισμού.
Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει αναγνωρίσει ότι το νέο θεσμικό πλαίσιο μπορεί να δώσει στον ελληνικό πάροχο μεγαλύτερη αυτονομία, πόρους και δυνατότητα επενδύσεων σε προσωπικό και τεχνολογία.
Αυτό όμως είναι σχέδιο και διαδικασία εκσυγχρονισμού. Δεν αναιρεί την υφιστάμενη κατάσταση. Και η βλάβη της 1ης Σεπτεμβρίου δείχνει ακριβώς το χάσμα ανάμεσα σε όσα έχουν εξαγγελθεί και στην πραγματικότητα που αντιμετωπίζουν σήμερα αεροπορικές εταιρείες, ελεγκτές και επιβάτες.
Δεν είναι λοιπόν απλώς «η Ryanair που γκρινιάζει»
Η Ryanair έχει προφανώς δικά της εμπορικά συμφέροντα και η πολεμική γλώσσα που χρησιμοποιεί απέναντι σε κυβερνήσεις και φορείς ελέγχου εναέριας κυκλοφορίας είναι γνωστή. Αυτός είναι ένας λόγος να μην υιοθετείται άκριτα κάθε χαρακτηρισμός της.
Αλλά στην προκειμένη περίπτωση τα ανεξάρτητα στοιχεία δεν επιτρέπουν στην κυβέρνηση να απορρίψει την καταγγελία ως επικοινωνιακή υπερβολή μιας αεροπορικής εταιρείας.
Οι Έλληνες ελεγκτές μιλούν για καθυστερημένη αντικατάσταση εξοπλισμού. Η EUROCONTROL καταγράφει σημαντική επιβάρυνση των καθυστερήσεων. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει τρεις ανοιχτές διαδικασίες επί παραβάσει και έχει ήδη οδηγήσει μία από τις υποθέσεις στο επόμενο θεσμικό επίπεδο.
Η ΟΥΣΙΑ
Το ερώτημα δεν είναι αν η Ryanair χρησιμοποίησε υπερβολικά σκληρή γλώσσα. Το ερώτημα είναι πώς, έπειτα από χρόνια ευρωπαϊκών υποχρεώσεων, χρηματοδοτήσεων, προειδοποιήσεων και εξαγγελιών εκσυγχρονισμού, η χώρα φτάνει ξανά σε βλάβες που καθηλώνουν χιλιάδες επιβάτες. Και σε αυτό το ερώτημα η κυβέρνηση οφείλει πολύ πιο συγκεκριμένη απάντηση από ένα ακόμη χρονοδιάγραμμα.
