Σήμερα το πρωί ένας ακόμη άνθρωπος σκοτώθηκε πάνω στις σιδηροδρομικές γραμμές, λίγο πριν από τον Σταθμό της Λάρισας. Η αμαξοστοιχία 1593 της Hellenic Train, με 68 επιβάτες, τον παρέσυρε παρά την ενεργοποίηση πέδησης και ηχητικών σημάτων από τον μηχανοδηγό. Αυτό είναι το σημερινό γεγονός. Η αφορμή όμως ανοίγει έναν πολύ μεγαλύτερο φάκελο: έναν φάκελο με 57 νεκρούς στα Τέμπη, τρένα που βρέθηκαν αντίθετα στην ίδια γραμμή, συρμό που πήρε λάθος πορεία προς το δίκτυο του Μετρό, σύγκρουση με αυτοκίνητο σε διάβαση με ανεβασμένες μπάρες, λάθος χάραξη στη Σίνδο, προβλήματα πυρασφάλειας και μια δικαστική απόφαση που έχει ήδη γράψει το πιο βαρύ από όλα: Hellenic Train και ΟΣΕ γνώριζαν ότι κρίσιμα συστήματα ασφαλείας δεν λειτουργούσαν και παρ’ όλα αυτά τα τρένα συνέχιζαν να μεταφέρουν ανθρώπους.
«Πολύ αίμα στις πλάτες της» δεν είναι πλέον απλώς μια οργισμένη φράση. Υπάρχουν 57 νεκροί. Υπάρχει δικαστική κρίση για «βαριά συγκλίνουσα αμέλεια». Υπάρχουν στελέχη της Hellenic Train στο εδώλιο. Υπάρχουν πρόστιμα της Ρυθμιστικής Αρχής. Υπάρχει μια αλληλουχία περιστατικών που συνέχισε και μετά τα Τέμπη.
27 Αυγούστου 2026: Άλλος ένας νεκρός πριν από τον Σταθμό Λάρισας
Στις 09:12 το πρωί, ο μηχανοδηγός της αμαξοστοιχίας 1593 Θεσσαλονίκη – Λάρισα αντιλήφθηκε άνθρωπο πάνω στη γραμμή.
Ενεργοποίησε αυτόματη πέδηση και ηχητικά σήματα. Η παράσυρση δεν αποφεύχθηκε.
Η σημερινή τραγωδία δεν χρειάζεται να μετατραπεί σε κάτι που δεν έχει ακόμη αποδειχθεί. Χρειάζεται όμως να μας αναγκάσει να κοιτάξουμε όλα όσα έχουν ήδη αποδειχθεί.
Και εκεί η εικόνα είναι πολύ πιο βαριά.
28 Φεβρουαρίου 2023: 57 νεκροί – Η νύχτα που δεν επιτρέπεται να γίνει «παρελθόν»
Το Intercity 62 της Hellenic Train και η εμπορευματική αμαξοστοιχία 63503 βρέθηκαν στην ίδια γραμμή με αντίθετη κατεύθυνση.
Η σύγκρουση στα Τέμπη σκότωσε 57 ανθρώπους και τραυμάτισε δεκάδες ακόμη.
Δεν ήταν ένα σύστημα που είχε όλες τις δικλείδες ασφαλείας και απέτυχε σε μια ακραία στιγμή. Η έρευνα αποκάλυψε προβλήματα σε σηματοδότηση, τηλεδιοίκηση, στελέχωση, εκπαίδευση, εποπτεία και συστήματα επικοινωνίας.
Και ύστερα ήρθε η Δικαιοσύνη να γράψει κάτι ακόμη βαρύτερο: η απόφαση 966/2024 του Μονομελούς Πρωτοδικείου Αθηνών έκρινε ότι ΟΣΕ και Hellenic Train γνώριζαν πως δεν λειτουργούσαν τηλεδιοίκηση και σηματοδότηση και συνέχιζαν τη διενέργεια και εκτέλεση των μεταφορών.
Η απόφαση που γκρεμίζει το «δεν φταίμε εμείς»
Η πρώτη αστική δικαστική απόφαση για οικογένεια θύματος των Τεμπών δεν περιορίστηκε σε μια αποζημίωση 800.000 ευρώ.
Κατέγραψε «βαριά συγκλίνουσα αμέλεια» ΟΣΕ και Hellenic Train.
Το σκεπτικό ήταν σαφές: τα δύο νομικά πρόσωπα γνώριζαν ότι δεν λειτουργούσαν τα κρίσιμα συστήματα ασφαλείας και παρ’ όλα αυτά ο ΟΣΕ επέτρεπε την κυκλοφορία και η Hellenic Train πραγματοποιούσε μεταφορές επιβατών.
Με άλλα λόγια, άνθρωποι πλήρωναν εισιτήριο και έμπαιναν σε τρένα σε ένα δίκτυο του οποίου οι βασικές ασφαλιστικές δικλείδες δεν λειτουργούσαν.
Αυτό δεν το είπε η αντιπολίτευση. Δεν το είπε ένας θυμωμένος συγγενής. Το έγραψε ελληνικό δικαστήριο.
13 Σεπτεμβρίου 2024: Δύο Προαστιακοί αντίθετα στην ίδια γραμμή
Ενάμιση χρόνο μετά τα Τέμπη, η Ελλάδα έζησε μια εικόνα που θα έπρεπε να είναι αδιανόητη μετά από 57 νεκρούς.
Οι αμαξοστοιχίες 1210 και 1307 του Προαστιακού κινήθηκαν αντίθετα στην ίδια γραμμή μεταξύ Αθήνας και Αγίων Αναργύρων.
Η σύγκρουση αποφεύχθηκε όταν οι μηχανοδηγοί αντιλήφθηκαν την κατάσταση και ενήργησαν βάσει του Κανονισμού Κυκλοφορίας.
Μετά τα Τέμπη, ξανά δύο τρένα απέναντι στην ίδια γραμμή.
9 Οκτωβρίου 2024: Ο Προαστιακός πήρε λάθος δρόμο προς το Μετρό
Λίγες εβδομάδες αργότερα, νέο περιστατικό.
Συρμός του Προαστιακού στη Δουκίσσης Πλακεντίας παραβίασε τις ενδείξεις εισόδου και κινήθηκε σε λανθασμένη διαδρομή προς το δίκτυο του Μετρό.
Η ίδια η Hellenic Train ανακοίνωσε ότι έθεσε σε διαθεσιμότητα εμπλεκόμενο προσωπικό.
Η υπόθεση δεν έμεινε στο επίπεδο μιας ανακοίνωσης. Τον Ιούλιο του 2026 η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων επέβαλε για το συμβάν συνολικά 300.000 ευρώ πρόστιμα: 180.000 ευρώ στη Hellenic Train και 120.000 ευρώ στον ΟΣΕ.
Μετά από 57 νεκρούς, η αρμόδια Ρυθμιστική Αρχή συνέχισε να διαπιστώνει παραβάσεις και να επιβάλλει πρόστιμα για περιστατικά που άγγιζαν τον ίδιο πυρήνα: την ασφαλή χάραξη και κίνηση των τρένων.
14 Ιανουαρίου 2025: Τρένο πάνω σε Ι.Χ. με τις μπάρες ανεβασμένες
Στον Προαστιακό της Πάτρας, αμαξοστοιχία συγκρούστηκε με αυτοκίνητο σε ισόπεδη διάβαση.
Το κρίσιμο στοιχείο βρίσκεται στην ίδια την ανακοίνωση της Hellenic Train: οι προστατευτικές μπάρες ήταν ανεβασμένες.
Σύμφωνα με την εταιρεία, προηγούμενη ολιγόλεπτη ακινητοποίηση λόγω ένδειξης βλάβης επηρέασε το σύστημα αισθητήρων και τον χρονοδιακόπτη της διάβασης.
Ο οδηγός του αυτοκινήτου τραυματίστηκε ελαφρά.
5 Νοεμβρίου 2025: Λάθος χάραξη ξανά – Αυτή τη φορά στη Σίνδο
Η αμαξοστοιχία 2591 Θεσσαλονίκη – Λάρισα εισήλθε στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Σίνδου και ο μηχανοδηγός αντιλήφθηκε ότι η χάραξη της γραμμής εισόδου δεν ήταν η σωστή.
Ακινητοποίησε τον συρμό.
Ο σταθμάρχης τον ενημέρωσε για τεχνικό πρόβλημα στα κλειδιά αλλαγής γραμμής και ακολούθησε διαδικασία οπισθοπορείας και επανεισόδου στον σταθμό.
Τέμπη 2023. Άγιοι Ανάργυροι 2024. Δουκίσσης Πλακεντίας 2024. Σίνδος 2025.
Πόσες φορές πρέπει να συναντήσει κανείς τις λέξεις «ίδια γραμμή», «λάθος πορεία» και «λάθος χάραξη» μετά από μια εθνική τραγωδία για να σταματήσει να τις αντιμετωπίζει ως μεμονωμένες αστοχίες;
2026: Και τα καθίσματα μπήκαν στο μικροσκόπιο για την πυρασφάλεια
Τον Φεβρουάριο του 2026 δημοσιοποιήθηκε το συμπληρωματικό πόρισμα του ΕΟΔΑΣΑΑΜ για την πυραντοχή των καθισμάτων της μοιραίας αμαξοστοιχίας IC62.
Ακολούθησε σύσταση ασφαλείας προς Hellenic Train και διαχειριστή τροχαίου υλικού για γενικευμένο έλεγχο των καθισμάτων των επιβαταμαξών.
Τον Μάιο η Ρυθμιστική Αρχή Σιδηροδρόμων κάλεσε τη Hellenic Train σε ακρόαση, έχοντας διαπιστώσει ότι δεν είχαν προσκομιστεί επαρκή πιστοποιητικά που να αποδεικνύουν τη συμμόρφωση συγκεκριμένων υλικών καθισμάτων με τις απαιτήσεις πυρασφάλειας.
Τρία χρόνια μετά τα Τέμπη, ο έλεγχος της πυραντοχής του τροχαίου υλικού εξακολουθούσε να παράγει θεσμικές παρεμβάσεις και ερωτήματα.
Και τότε θυμάσαι τι είχε πει ο Άδωνις
Λίγες ημέρες μετά τα Τέμπη, ο Άδωνις Γεωργιάδης προσπάθησε σε τηλεοπτική συζήτηση να εξηγήσει τι μπορεί να σκεφτόταν ένας υπουργός Μεταφορών μπροστά σε προβλήματα ασφαλείας.
Και είπε τη φράση που έμεινε:
«Αν το πεις αυτό, δεν θα μπει άνθρωπος αύριο στο τρένο».
Είχε προηγηθεί το ερώτημα αν ένας υπουργός Μεταφορών θα μπορούσε να παραδεχθεί δημόσια ότι υπάρχει πρόβλημα ασφάλειας στα τρένα.
Η φράση είναι ανατριχιαστική ακριβώς επειδή συμπυκνώνει μια ολόκληρη νοοτροπία: αν πεις στον επιβάτη την αλήθεια για την ασφάλεια, μπορεί να μη μπει στο τρένο.
Μπορεί να μη βγάλει εισιτήριο.
Μπορεί να απαιτήσει πρώτα να φτιαχτεί το σύστημα.
Μπορεί, δηλαδή, να προστατεύσει τη ζωή του.
Οκτώ ημέρες πριν από τα Τέμπη ο αρμόδιος υπουργός ντρεπόταν για τις ερωτήσεις περί ασφάλειας
Στις 20 Φεβρουαρίου 2023 ο τότε υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Κώστας Αχ. Καραμανλής απαντούσε στη Βουλή σε ερώτηση για την ασφάλεια των σιδηροδρόμων.
Η φράση του έμεινε επίσης στην ιστορία:
«Είναι ντροπή και ντρέπομαι που θέτετε θέματα ασφαλείας».
Οκτώ ημέρες αργότερα, 57 άνθρωποι ήταν νεκροί.
Και δύο χρόνια αργότερα ελληνικό δικαστήριο έγραφε ότι ΟΣΕ και Hellenic Train γνώριζαν πως κρίσιμα συστήματα ασφαλείας δεν λειτουργούσαν.
Και το υπουργείο δεν ήταν θεατής – Ήταν μέσα στο σύστημα
Το Υπουργείο Μεταφορών δεν μπορεί να εμφανίζεται σε αυτή την ιστορία σαν ένας άτυχος παρατηρητής ανάμεσα σε δύο εταιρείες.
Το κράτος είναι ο ιδιοκτήτης και επόπτης κρίσιμου μέρους της σιδηροδρομικής υποδομής, νομοθετεί, χρηματοδοτεί, συμβάλλεται και εποπτεύει.
Το 2022 η κυβέρνηση υπέγραψε με την τότε ΤΡΑΙΝΟΣΕ – σημερινή Hellenic Train – σύμβαση δημόσιας υπηρεσίας με πλαίσιο αποζημίωσης έως 50 εκατ. ευρώ ετησίως.
Το ίδιο υπουργείο που υποσχόταν ασφαλή και σύγχρονο σιδηρόδρομο είχε απέναντί του εργαζομένους που προειδοποιούσαν για προβλήματα, συμβάσεις συστημάτων ασφαλείας που σέρνονταν για χρόνια και ένα δίκτυο που αποδείχθηκε ότι λειτουργούσε χωρίς κρίσιμες δικλείδες.
Το υπουργείο δεν πουλούσε εισιτήρια. Πουλούσε όμως την πολιτική διαβεβαίωση ότι το σύστημα ήταν ασφαλές. Και αυτή η διαβεβαίωση κατέρρευσε πάνω στις λαμαρίνες των Τεμπών.
Και τώρα ας μιλήσουμε για «κράτος δικαίου»
Τον Μάρτιο του 2026 άρχισε η μεγάλη ποινική δίκη για τα Τέμπη.
Στο εδώλιο βρίσκονται 36 κατηγορούμενοι: σταθμάρχες, στελέχη ΟΣΕ και ΕΡΓΟΣΕ, στελέχη της Ρυθμιστικής Αρχής, στελέχη του υπουργείου και δύο διευθυντικά στελέχη της Hellenic Train.
Κανένας πολιτικός δεν βρίσκεται ανάμεσα στους 36 κατηγορούμενους της κύριας δίκης.
Ο πρώην υπουργός Κώστας Αχ. Καραμανλής ακολουθεί ξεχωριστή διαδικασία βάσει του νόμου περί ευθύνης υπουργών, αφού η κυβερνητική πλειοψηφία αποφάσισε την παραπομπή του στο Δικαστικό Συμβούλιο για ενδεχόμενη παράβαση καθήκοντος σε βαθμό πλημμελήματος.
Πενήντα επτά νεκροί.
Δεκάδες τραυματίες.
Χρόνια καθυστερήσεων στα συστήματα ασφαλείας.
Και η κορυφαία πολιτική διερεύνηση που επέλεξε η κοινοβουλευτική πλειοψηφία για τον τότε αρμόδιο υπουργό κατέληξε σε ένα πλημμέλημα παράβασης καθήκοντος.
Το κράτος δικαίου δεν μετριέται από το πόσες φορές μια κυβέρνηση προφέρει τη φράση «η Δικαιοσύνη θα κάνει τη δουλειά της». Μετριέται από το αν η αλυσίδα των ευθυνών φτάνει μέχρι πάνω. Από το αν ο ισχυρός δικάζεται με την ίδια αυστηρότητα που δικάζεται ο σταθμάρχης. Από το αν οι 57 νεκροί γεννούν πλήρη λογοδοσία και όχι μόνο ένα βουνό από κατηγορούμενους κάτω από το πολιτικό επίπεδο.
Η ίδια η Hellenic Train παραδέχεται ποινικές διώξεις στελεχών και 18 αγωγές
Στις οικονομικές της καταστάσεις η ίδια η Hellenic Train καταγράφει ότι έχουν ασκηθεί ποινικές διώξεις κατά στελεχών και διευθυντών της για την υπόθεση των Τεμπών.
Καταγράφει επίσης συνολικά 18 αστικές αγωγές με εναγόμενους από κοινού Hellenic Train και ΟΣΕ.
Δύο κορυφαία στελέχη της εταιρείας, ο τότε διευθύνων σύμβουλος και ο τεχνικός διευθυντής, βρίσκονται σήμερα μεταξύ των 36 κατηγορουμένων και αντιμετωπίζουν κατηγορίες για ανθρωποκτονίες και σωματικές βλάβες από αμέλεια.
Η εταιρική ευθύνη δεν είναι λοιπόν ένα σύνθημα γραμμένο σε πανό.
Υπάρχει στις δικαστικές αποφάσεις, στις αγωγές, στις ποινικές διώξεις, στα πρόστιμα και στις εκκρεμείς διαδικασίες.
Ο φάκελος που δεν επιτρέπει το «ήταν μια κακιά στιγμή»
28/02/2023 – Τέμπη: 57 νεκροί σε μετωπική σύγκρουση.
13/09/2024 – Άγιοι Ανάργυροι: δύο Προαστιακοί αντίθετα στην ίδια γραμμή, αποφυγή σύγκρουσης από τους μηχανοδηγούς.
09/10/2024 – Δουκίσσης Πλακεντίας: Προαστιακός σε λανθασμένη διαδρομή προς το δίκτυο Μετρό.
14/01/2025 – Πάτρα: σύγκρουση τρένου με Ι.Χ. σε διάβαση με ανεβασμένες μπάρες.
05/11/2025 – Σίνδος: λανθασμένη χάραξη γραμμής, ακινητοποίηση από τον μηχανοδηγό.
02/2026 – Πυρασφάλεια: νέο πόρισμα και συστάσεις για την πυραντοχή καθισμάτων επιβαταμαξών.
07/2026 – ΡΑΣ: 180.000 ευρώ πρόστιμο στη Hellenic Train για το περιστατικό της Δουκίσσης Πλακεντίας.
27/08/2026 – Λάρισα: νέος θάνατος ανθρώπου από παράσυρση αμαξοστοιχίας.
Πόσο αίμα ακόμη;
Το ερώτημα δεν είναι αν κάθε συμβάν έχει τον ίδιο υπεύθυνο.
Το ερώτημα είναι πώς γίνεται, μετά από μια τραγωδία 57 νεκρών, το σύστημα να συνεχίζει να παράγει παρ’ ολίγον μετωπικές, λάθος χαράξεις, πρόστιμα για παραβιάσεις ασφαλείας και νέες θεσμικές διαπιστώσεις για το τροχαίο υλικό.
Πώς γίνεται να χρειάζεται ο μηχανοδηγός να είναι η τελευταία ανθρώπινη δικλείδα που θα δει ότι το τρένο του οδηγείται σε λάθος πορεία.
Πώς γίνεται να έχουμε φτάσει στο 2026 και να συζητάμε ακόμη αν τα καθίσματα των βαγονιών έχουν τις σωστές πιστοποιήσεις πυραντοχής.
Πώς γίνεται το υπουργείο να συνεχίζει να χρηματοδοτεί και να συμβάλλεται, ενώ η πλήρης πολιτική λογοδοσία παραμένει ζητούμενο.
Και πώς γίνεται, τελικά, η φράση «δεν θα έμπαινε άνθρωπος αύριο στο τρένο» να ακούγεται σήμερα περισσότερο σαν ομολογία μιας νοοτροπίας παρά σαν μια άτυχη τηλεοπτική κουβέντα.
57 άνθρωποι δεν γύρισαν ποτέ σπίτι. Ελληνικό δικαστήριο έκρινε ότι Hellenic Train και ΟΣΕ γνώριζαν τα κενά ασφαλείας και συνέχιζαν τα δρομολόγια. Μετά ήρθαν δύο τρένα στην ίδια γραμμή, ένας Προαστιακός προς λάθος δίκτυο, λάθος χαράξεις, μπάρες που έμειναν επάνω και πρόστιμα της ΡΑΣ. Αν απέναντι σε αυτή την αλληλουχία το υπουργείο απαντά με υποσχέσεις και το πολιτικό σύστημα με διαδικασίες που αφήνουν την κορυφή της ευθύνης σε διαφορετικό επίπεδο από όλους τους υπόλοιπους, τότε το πρόβλημα δεν είναι μόνο σιδηροδρομικό. Είναι πρόβλημα δημοκρατίας και κράτους δικαίου. Γιατί «ποτέ ξανά» δεν σημαίνει να περιμένεις το επόμενο δυστύχημα. Σημαίνει να λογοδοτήσουν όλοι πριν υπάρξει επόμενο.
