14 πολιτικές δυνάμεις στο ίδιο τεστ: Ποιος έχει σήμερα το πιο ολοκληρωμένο σχέδιο διακυβέρνησης;
Για να απαντήσουμε, συγκεντρώσαμε ένα μεγάλο σώμα πρωτογενών πηγών: επίσημα προγράμματα και θεματικές θέσεις, καταστατικά και κώδικες δεοντολογίας, οικονομικές καταστάσεις, κοινοβουλευτικά στοιχεία, προγραμματικά συνέδρια, δημόσια κυβερνητικά πεπραγμένα και έγγραφα ευρωπαϊκών και εθνικών θεσμών. Στη συνέχεια περάσαμε και τις 14 δυνάμεις από το ίδιο σύστημα αξιολόγησης.
Το αποτέλεσμα αποδείχθηκε εξαιρετικά οριακό στην κορυφή: η απόσταση ανάμεσα στην πρώτη και την τρίτη θέση είναι μόλις 0,85 μονάδες. Γι’ αυτό δεν έχει αξία να δει κανείς μόνο έναν τελικό αριθμό. Έχει αξία να δει πρώτα πώς χτίστηκε κάθε φάκελος, ποια σημεία άντεξαν στον έλεγχο και πού βρέθηκαν οι πραγματικές διαφορές.
Πριν από το αποτέλεσμα: πώς βαθμολογήθηκαν οι 14 δυνάμεις
Τα 15 κριτήρια και τα βάρη τους κλειδώθηκαν πριν από την τελική βαθμολόγηση. Για να φαίνεται καθαρά τι μετρά περισσότερο, ομαδοποιούνται παρακάτω σε πέντε μεγάλες οικογένειες. Η πίτα δεν δείχνει ποιος κέρδισε· δείχνει μόνο πώς μοιράζονται οι 100 διαθέσιμοι βαθμοί.
Ποιότητα προγράμματος
Ικανότητα και αξιοπιστία
Δεοντολογία και θεσμοί
Ουσία πολιτικών τομέων
Ωριμότητα πηγών
Αναλυτικά: τα 15 κριτήρια, τα βάρη και οι κανόνες κατά της μεροληψίας
Τα βάρη καθορίστηκαν και «κλείδωσαν» πριν από την τελική βαθμολόγηση, ώστε να μην προσαρμοστούν εκ των υστέρων στο αποτέλεσμα.
- Η κυβερνητική εμπειρία ήταν τεκμήριο, όχι αυτόματο μπόνους. Η πραγματική διοικητική ικανότητα πιστώθηκε, αλλά μαζί εξετάστηκαν και τα αποτελέσματα της άσκησης εξουσίας.
- Το νέο κόμμα δεν πήρε μπόνους «καθαρότητας». Η απουσία κυβερνητικού παρελθόντος δεν θεωρήθηκε απόδειξη ανώτερης ηθικής.
- Μελλοντικά ή μη δημοσιευμένα προγράμματα δεν βαθμολογήθηκαν. Η έρευνα σταμάτησε σε όσα ήταν διαθέσιμα μέχρι 16/8/2026.
- Η ριζοσπαστική ιδεολογία δεν τιμωρήθηκε ως ιδεολογία. Όπου ένα σχέδιο απαιτεί μεγάλη νομική, νομισματική ή ευρωπαϊκή μετάβαση, η δυσκολία καταγράφηκε στο κριτήριο εφαρμοσιμότητας.
- Δεν μετρήθηκαν «σκάνδαλα με το κομμάτι». Μεγάλες υποθέσεις ενοποιήθηκαν ώστε η ίδια θεσμική αποτυχία να μην καταγράφεται πολλές φορές.
Οι 14 φάκελοι — χωρίς να αποκαλύπτεται ακόμη η κατάταξη
Οι πολιτικές δυνάμεις που ακολουθούν παρουσιάζονται αλφαβητικά και όχι με σειρά επίδοσης. Κάθε ενότητα ανοίγει με ένα πάτημα και περιλαμβάνει τα βασικά ευρήματα και τις πηγές της. Έτσι ο αναγνώστης μπορεί να δει πρώτα το υλικό και μετά το τελικό αποτέλεσμα.
Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο
Η έρευνα ξεκίνησε χωρίς να θεωρήσει δεδομένο ότι ένα κόμμα που ιδρύθηκε μόλις το 2024 μπορεί να διαθέτει υλικό συγκρίσιμο με μηχανισμούς δεκαετιών. Το πρώτο πράγμα που άλλαξε αυτή την εικόνα ήταν η ίδια η έκταση του προγράμματος.
21 άξονες – από την οικονομία μέχρι τη νησιωτική πολιτική
Η επίσημη προγραμματική σελίδα των Δημοκρατών περιλαμβάνει σήμερα 21 θεματικούς άξονες: αγροτική ανάπτυξη, άμυνα, επιχειρηματικότητα, ανθρώπινα δικαιώματα, βιομηχανία και καινοτομία, δικαιοσύνη και διαφάνεια, ενέργεια, εξωτερική πολιτική, τεχνολογία, κοινωνικό κράτος, μεταφορές, ναυτιλία, νησιωτική πολιτική, οικονομία, παιδεία, περιβάλλον και πολιτική προστασία, πολιτισμό, πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, υγεία και υποδομές.
Αυτό από μόνο του δεν αρκεί. Ένα πρόγραμμα μπορεί να έχει πολλά κεφάλαια και λίγη ουσία. Στους Δημοκράτες, όμως, σε αρκετούς από τους πιο κρίσιμους τομείς βρήκαμε όχι μόνο κατευθύνσεις αλλά συγκεκριμένα εργαλεία.
- ✓Εθνικό Ταμείο Επενδύσεων και εργαλεία παραγωγικής ανασυγκρότησης.
- ✓Συγκεκριμένη αρχιτεκτονική για ιδιωτικό χρέος και προστασία της πρώτης κατοικίας.
- ✓Περιφερειακά φορολογικά κίνητρα, clusters και ενίσχυση της εξωστρέφειας.
- ✓Εργαλεία εξαγωγικής χρηματοδότησης και δίκτυο Hermes για την ενίσχυση ελληνικών επιχειρήσεων στις διεθνείς αγορές.
- ✓Παρεμβάσεις για κοινωνική κατοικία, βραχυχρόνιες μισθώσεις και στεγαστική πίεση.
- ✓Αυτόνομη προσέγγιση στην πολιτική προστασία, με μεγαλύτερο βάρος στην πρόληψη και στον έλεγχο της δημόσιας δαπάνης.
Το στοιχείο που ξεχώρισε περισσότερο δεν ήταν μια μεμονωμένη φορολογική εξαγγελία. Ήταν ότι η οικονομική πρόταση συνδέεται με το πώς θα ελέγχεται το κράτος που τη διαχειρίζεται.
GovSpend: όταν η «Διαύγεια» γίνεται εργαλείο ελέγχου
Το GovSpend είναι ίσως το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα. Η πρόταση προβλέπει δημόσια dashboards δαπανών, συγκρίσεις ανά φορέα και περίοδο, παρακολούθηση προμηθευτών και ανίχνευση ασυνήθιστων μοτίβων. Στο σχεδιασμό περιλαμβάνεται χρήση τεχνητής νοημοσύνης για να επισημαίνονται μοτίβα που χρειάζονται ανθρώπινο έλεγχο — όχι για να αποδίδεται αυτόματα ευθύνη ή ενοχή.
Η διαφορά έχει σημασία. Το εργαλείο δεν παρουσιάζεται ως «μαύρο κουτί» που αποφασίζει ποιος είναι ύποπτος, αλλά ως σύστημα που βοηθά πολίτες, δημοσιογράφους και ελεγκτικούς μηχανισμούς να βλέπουν καθαρότερα πού κατευθύνεται το δημόσιο χρήμα.
Θεσμική αυτοδέσμευση και εσωτερικοί κανόνες
Εδώ βρίσκεται ένα από τα πιο σημαντικά συγκριτικά στοιχεία του φακέλου των Δημοκρατών. Στην έρευνα δεν εξετάστηκε μόνο τι υπόσχεται κάθε κόμμα ότι θα επιβάλει στους άλλους. Εξετάστηκε και τι κανόνες έχει δεχτεί να επιβάλει στον ίδιο του τον εαυτό.
Στο καταστατικό και στον Κώδικα Δεοντολογίας των Δημοκρατών καταγράφονται η ΕΔΔΙΑΠ —η Επιτροπή Δεοντολογίας, Διαμεσολάβησης και Πιστοποίησης—, ξεχωριστή Εξελεγκτική Επιτροπή για τα οικονομικά, κανόνες σύγκρουσης συμφερόντων, πιστοποίηση υποψηφίων, όρια θητειών, διαδικασίες προκριματικών εκλογών και υποχρέωση οικονομικής λογοδοσίας.
Αυτό είναι ένα από τα σημεία στα οποία η σύγκριση με παλαιότερους και οργανωτικά ωριμότερους φορείς γίνεται ουσιαστική. Το ΠΑΣΟΚ είναι σαφώς πιο ώριμο ως παραδοσιακός κυβερνητικός μηχανισμός. Οι Δημοκράτες, όμως, κέρδισαν περισσότερο έδαφος στο κριτήριο της θεσμικής αυτοδέσμευσης και της πρόληψης συγκρούσεων συμφερόντων.
Κασσελάκης: ευρωπαϊκό δίκτυο και πραγματική οικονομική εμπειρία
Στην ηγεσία πιστώθηκαν στοιχεία που πράγματι υπάρχουν — χωρίς να εξισωθούν με υπουργική ή πρωθυπουργική θητεία. Ο Στέφανος Κασσελάκης έχει επαγγελματική εμπειρία στον χρηματοοικονομικό χώρο και στη ναυτιλία, ενώ σήμερα είναι Vice-President του European Democratic Party (EDP/PDE). Ο ακριβής τίτλος έχει σημασία: πρόκειται για αντιπρόεδρο του Ευρωπαϊκού Δημοκρατικού Κόμματος, όχι της Ευρωπαϊκής Ένωσης ή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
Η συμμετοχή των Δημοκρατών στο EDP από το 2025 δεν είναι απλώς φωτογραφία με έναν ευρωπαϊκό φορέα. Δίνει στο κόμμα οργανική ένταξη σε ευρωπαϊκό πολιτικό δίκτυο και στον αρχηγό του θέση στην ηγεσία του. Στην εξωτερική και ευρωπαϊκή διάσταση αυτό είναι πραγματικό πολιτικό κεφάλαιο — όχι υποκατάστατο κρατικής εμπειρίας, αλλά ούτε αμελητέο στοιχείο.
Ελληνική Λύση
Η Ελληνική Λύση έχει πρόγραμμα αρκετά πιο συγκεκριμένο από το στερεότυπο μιας δύναμης που περιορίζεται σε τηλεοπτικές παρεμβάσεις. Ιδιαίτερα στο ιδιωτικό χρέος, στη φορολογία και σε τμήματα της αμυντικής πολιτικής, οι προτάσεις έχουν αριθμούς και συγκεκριμένους μηχανισμούς.
Τα οικονομικά του κόμματος για το 2025 εμφανίζουν ισχυρή καθαρή θέση και μηδενικό τραπεζικό δανεισμό. Από την άλλη, ορισμένες προτάσεις —κρατική bad bank, μεγάλες φορολογικές αλλαγές, ζητήματα μεταναστευτικής και εξωτερικής πολιτικής— απαιτούν δύσκολο stress test σε κρατικές ενισχύσεις, BRRD, συνταγματικότητα και διεθνές δίκαιο.
Ελπίδα για τη Δημοκρατία
Η Ελπίδα για τη Δημοκρατία δεν έχει ακόμη ολοκληρώσει ένα ενιαίο κυβερνητικό πρόγραμμα. Η ίδια η επίσημη σελίδα της αναφέρει ότι 16 ομάδες εργασίας επεξεργάζονται αρχικές θέσεις που θα περάσουν από διαβούλευση.
Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι το υλικό που έχει ήδη παρουσιαστεί είναι αδύναμο. Στην υγεία, στην παιδεία και κυρίως στον πρωτογενή τομέα υπάρχουν ιδιαίτερα αναλυτικές προτάσεις: εθνικό κέντρο αγροτικής έρευνας, δίκτυο αγροκτημάτων επίδειξης, δημόσια πιστοποίηση, υδάτινες υποδομές, ιχνηλασιμότητα και αναδιοργάνωση του ΟΠΕΚΕΠΕ.
Η συνολική αξιολόγηση περιορίζεται κυρίως από το γεγονός ότι συγκρίνεται ένα πρόγραμμα σε εξέλιξη με ήδη ολοκληρωμένα κυβερνητικά corpus άλλων δυνάμεων.
ΕΛ.Α.Σ. / Αλέξης Τσίπρας
Η βαθμολογία της ΕΛ.Α.Σ. είναι η πιο καθαρά χρονικά εξαρτώμενη της έρευνας. Ο Αλέξης Τσίπρας πιστώνεται κανονικά την πρωθυπουργική εμπειρία και τη διεθνή/ευρωπαϊκή διαπραγματευτική του εμπειρία. Ταυτόχρονα, το ιστορικό 2015–2019 αποτελεί πραγματικό μέρος της αξιολόγησης συνέπειας και εφαρμογής.
Το κρίσιμο, όμως, είναι ότι μέχρι τις 16 Αυγούστου 2026 το πλήρες οικονομικό πρόγραμμα της νέας δύναμης δεν είχε ακόμη παρουσιαστεί. Η επίσημη ανακοίνωση το τοποθετούσε στις 2 Σεπτεμβρίου στη Θεσσαλονίκη. Συνεπώς η έρευνα βαθμολόγησε μόνο όσα υπήρχαν ήδη δημόσια — όχι όσα αναμένονταν.
Αυτό σημαίνει ότι μετά τη δημοσίευση πλήρους προγράμματος η ΕΛ.Α.Σ. είναι από τις δυνάμεις που δικαιολογούν νέα αξιολόγηση.
ΚΚΕ
Το ΚΚΕ είναι ίσως η καθαρότερη περίπτωση στην οποία έπρεπε να αποφύγουμε μια άδικη σύγκριση. Έχει εξαιρετικά υψηλή συνέπεια, σταθερό ιδεολογικό και οργανωτικό μοντέλο, πλήρες κομματικό πλαίσιο και οικονομικό έλεγχο. Το 22ο Συνέδριο του Ιανουαρίου 2026 ενέκρινε θέσεις, πολιτική κατεύθυνση και απολογισμό της Κεντρικής Επιτροπής Οικονομικού Ελέγχου.
Η χαμηλότερη βαθμολογία στην άμεση εφαρμοσιμότητα δεν σημαίνει ότι «τιμωρήθηκε» ο σοσιαλιστικός προσανατολισμός. Σημαίνει ότι η μετάβαση που το ίδιο το κόμμα προτείνει απαιτεί ανατροπή ιδιοκτησιακών, τραπεζικών, ευρωπαϊκών και οικονομικών δομών πολύ μεγαλύτερης κλίμακας από ένα συμβατικό τετραετές κυβερνητικό πρόγραμμα.
ΜέΡΑ25 – Ενωτική Αριστερά
Το ΜέΡΑ25 – Ενωτική Αριστερά κατατάσσεται τέταρτο με 73,90. Στην περίπτωσή του η έρευνα έπρεπε να διαχωρίσει δύο πράγματα που συχνά συγχέονται: την ιδεολογική ριζοσπαστικότητα από την ποιότητα της επεξεργασίας.
Το κόμμα διαθέτει μακρά σειρά συγκεκριμένων εργαλείων — από το ΔΗΜΗΤΡΑ μέχρι το σχέδιο ΟΔΥΣΣΕΑΣ για κόκκινα δάνεια και στέγη — και ισχυρή εσωτερική παράδοση σε ψηφοφορίες μελών, επιτροπές δεοντολογίας και οικονομικού ελέγχου. Το καλοκαίρι του 2026 παρουσίαζε επίσης τα «7+3 βήματα προς την ΕΠΑΝΑΚΤΗΣΗ», άρα δεν αξιολογήθηκε μόνο σε παλιότερα κείμενα.
Οι περιορισμοί στην τελική αξιολόγηση δεν αποτελούν ιδεολογική ποινή. Προκύπτει από το γεγονός ότι αλλαγές που αγγίζουν το σύστημα πληρωμών, την ΕΚΤ, το TARGET, τις τράπεζες και τη σχέση με το ευρώ απαιτούν μια πολύ πιο σύνθετη νομική και επιχειρησιακή μετάβαση από μια συμβατική τετραετή κυβερνητική αλλαγή.
Νέα Αριστερά
Η τρίτη θέση με 77,30 είναι ίσως η μεγαλύτερη προγραμματική έκπληξη της έρευνας. Οι «Προγραμματικές Θέσεις» της Νέας Αριστεράς, που αναρτήθηκαν ως απόφαση μετά το Προγραμματικό Διαρκές Συνέδριο του Ιανουαρίου 2026, αποτελούν ένα από τα πιο πυκνά και εξειδικευμένα κείμενα που εξετάστηκαν.
Στέγαση, τράπεζες, δημόσια χρηματοδοτικά εργαλεία, αγορά εργασίας, φορολογική διοίκηση, κοινωνικό κράτος και ενεργειακή μετάβαση αναπτύσσονται με μηχανισμούς και όχι μόνο με στόχους. Μεταξύ άλλων, το πρόγραμμα προβλέπει δημόσιο φορέα διαχείρισης στεγαστικής πίστης και ακινήτων, κοινωνικό ενοίκιο συνδεδεμένο με το διαθέσιμο εισόδημα, παρεμβάσεις για πλειστηριασμούς πρώτης κατοικίας, υποχρεωτική συμμετοχή πιστωτών σε διαδικασίες ρύθμισης και εργαλεία δημόσιας ή συνεταιριστικής τραπεζικής.
Η Νέα Αριστερά, μάλιστα, πήρε την υψηλότερη δυνατή βαθμολογία στην προγραμματική πληρότητα και στην εξειδίκευση μηχανισμών. Η συνολική της αξιολόγηση δεν περιορίστηκε από έλλειψη προγράμματος, αλλά κυρίως επειδή ένα τόσο φιλόδοξο μοντέλο απαιτεί πιο βαριά γέφυρα προς την άμεση δημοσιονομική, τραπεζική και ευρωπαϊκή εφαρμογή — και επειδή η σημερινή οργανωτική της κατάσταση δεν έχει ακόμη την επιχειρησιακή ωριμότητα ενός παλιού κυβερνητικού κόμματος.
Νέα Δημοκρατία
Η Νέα Δημοκρατία βρίσκεται πέμπτη με 72,90. Και η θέση αυτή εξηγεί ίσως καλύτερα από οποιαδήποτε άλλη πώς λειτουργεί η έρευνα.
Ως κυβερνών κόμμα έχει κάτι που κανένα νέο κόμμα δεν μπορεί να ισχυριστεί: πραγματική εμπειρία διοίκησης ολόκληρου του κράτους, εφαρμοσμένες πολιτικές, υπουργικές δομές, διοικητικά δεδομένα και δυνατότητα να δείξει όχι μόνο τι σχεδιάζει αλλά τι έχει ήδη κάνει. Γι’ αυτό βαθμολογήθηκε πολύ υψηλά στην προγραμματική πληρότητα, στους μηχανισμούς, στην εφαρμοσιμότητα και στην κυβερνητική ετοιμότητα.
Η ίδια όμως η άσκηση εξουσίας δημιουργεί και πραγματικό ιστορικό λογοδοσίας. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην έκθεση Κράτους Δικαίου του 2026, εξακολουθεί να καταγράφει συστάσεις και εκκρεμότητες για το πλαίσιο κατά της διαφθοράς, το lobbying, την αποτελεσματικότητα ελέγχων και ευρύτερα θεσμικά ζητήματα. Η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ανακοίνωσε επίσης την 1η Απριλίου 2026 αίτημα άρσης ασυλίας 11 εν ενεργεία βουλευτών στο πλαίσιο έρευνας για φερόμενη οργανωμένη απάτη σε αγροτικές επιδοτήσεις.
Έτσι, η ΝΔ κρατά πολύ υψηλή βαθμολογία στην επιχειρησιακή ικανότητα, αλλά χάνει αρκετό έδαφος στους θεσμούς, στη λογοδοσία και στη διορθωτική κουλτούρα. Αυτό μειώνει αισθητά τη συνολική της επίδοση σε σχέση με την επιχειρησιακή της ισχύ.
ΝΙΚΗ
Η ΝΙΚΗ αποδείχθηκε πολύ ισχυρότερη στην εσωτερική θεσμική οργάνωση απ’ όσο θα μπορούσε να υποθέσει κάποιος από την πολιτική της εικόνα. Διαθέτει καταστατικές δομές δεοντολογίας και οικονομικού ελέγχου, ενώ έχει αναπτύξει ευρύ πρόγραμμα για οικογένεια, δημογραφικό, υγεία, φορολογία, άμυνα και συνταγματική αναθεώρηση.
Η συνολική θέση περιορίστηκε κυρίως από τη νομική και ευρωπαϊκή αξιολόγηση επιμέρους προτάσεων, ιδιαίτερα όπου προκύπτουν ζητήματα ισότητας, ιθαγένειας, δικαιωμάτων και αντιπροσωπευτικής εντολής, καθώς και από την απουσία δημόσιων αναλυτικών πινάκων πίσω από ορισμένους ισχυρισμούς κοστολόγησης.
ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
Η δεύτερη θέση του ΠΑΣΟΚ με 77,65 δεν είναι τυπική. Στην πραγματικότητα, το ΠΑΣΟΚ είναι η πολιτική δύναμη που έφτασε πιο κοντά στο να κερδίσει την έρευνα και το έκανε για τους αντίστροφους σχεδόν λόγους από τους Δημοκράτες.
Διαθέτει μεγάλη προγραμματική κάλυψη, οργανωμένο εθνικό δίκτυο, κοινοβουλευτική ομάδα, πολιτικούς τομείς, στελέχη με κυβερνητική εμπειρία και υψηλότερη άμεση ετοιμότητα για τη διαχείριση κρατικού μηχανισμού. Το 4ο Συνέδριο του 2026 ενίσχυσε την εικόνα ενός κόμματος που έχει δουλέψει συστηματικά πάνω σε κρατική μεταρρύθμιση, υγεία, στέγαση, ιδιωτικό χρέος, παραγωγική ανάπτυξη, ενέργεια, παιδεία και ψηφιακή πολιτική.
Ειδικά στο ιδιωτικό χρέος, στην κοινωνική κατοικία και στην υγεία, η έρευνα βρήκε συγκεκριμένους μηχανισμούς και όχι γενικές διακηρύξεις. Βρήκε επίσης επιμέρους κοστολογήσεις σε τρέχουσες προτάσεις. Άρα η εύκολη κατηγορία «δεν έχει πρόγραμμα» ή «δεν έχει καμία κοστολόγηση» δεν επιβεβαιώθηκε.
Το σημείο που κόστισε περισσότερο ήταν η συνδυαστική αξιολόγηση κομματικής οικονομικής βιωσιμότητας και εσωτερικής αυτοδέσμευσης. Οι επίσημες οικονομικές καταστάσεις του 2025 για την ιστορική νομική οντότητα του ΠΑΣΟΚ δείχνουν τραπεζικά δάνεια περίπου 559,8 εκατ. ευρώ και συνολικές υποχρεώσεις περίπου 565,1 εκατ. ευρώ. Οι αριθμοί αυτοί δεν αποτελούν απόδειξη διαφθοράς ή ποινικής παρανομίας. Αποτελούν, όμως, αντικειμενικά ένα πολύ σοβαρό ζήτημα οικονομικής βιωσιμότητας και αυτοδιαχείρισης που δεν μπορούσε να αγνοηθεί σε κριτήριο κομματικών οικονομικών.
Από την άλλη, το ΠΑΣΟΚ πιστώνεται πλήρως για το ότι δημοσιεύει οικονομικές καταστάσεις, διαθέτει ΕΔΕΚΑΠ και επιτροπή οικονομικού ελέγχου και εμφανίζει σαφώς μεγαλύτερη οργανωτική ετοιμότητα από τους Δημοκράτες. Γι’ αυτό και στη συνολική σύγκριση παραμένει εξαιρετικά ανταγωνιστικό.
Πλεύση Ελευθερίας
Η Πλεύση Ελευθερίας διαθέτει πλέον πολύ ευρύτερο κυβερνητικό υλικό απ’ όσο υποδηλώνει η δημόσια εικόνα της. Ιδιαίτερα ισχυρό είναι το θεσμικό σκέλος: προτάσεις για έλεγχο υπουργείων και φορέων, δημόσια λογοδοσία, δημοψηφίσματα, νομοθετική πρωτοβουλία πολιτών, αλλαγές στο άρθρο 86, στην ασυλία και στον τρόπο επιλογής της ηγεσίας της Δικαιοσύνης.
Παράλληλα, έχει αναπτύξει κοινωνικές και οικονομικές θέσεις με μεγάλη έκταση. Το βασικό σημείο που συγκράτησε τη συνολική βαθμολογία είναι ότι πολύ μεγάλες δημοσιονομικές παρεμβάσεις χρειάζονται ισχυρότερη ενιαία αποτύπωση κόστους και χρηματοδότησης.
Σπαρτιάτες – χωρίς Κοινοβουλευτική Ομάδα
Οι Σπαρτιάτες είναι ειδική περίπτωση και δεν πρέπει να παρουσιάζονται σαν να έχουν την ίδια σημερινή κοινοβουλευτική υπόσταση με τα κόμματα της Βουλής. Μετά την απόφαση του Ανώτατου Ειδικού Δικαστηρίου για την εκλογή τριών βουλευτών, η Κοινοβουλευτική Ομάδα διαλύθηκε επίσημα τον Ιούνιο του 2025. Στη σημερινή σελίδα της Βουλής δεν υπάρχει Κ.Ο. «Σπαρτιάτες».
Ο πολιτικός φορέας, ωστόσο, εξακολουθεί να λειτουργεί δημόσια: η επίσημη ιστοσελίδα του δημοσίευε ανακοινώσεις ακόμη και στις 14 Αυγούστου 2026. Άρα η ακριβής διατύπωση είναι «πολιτικός φορέας χωρίς Κοινοβουλευτική Ομάδα», όχι ότι το κόμμα έχει νομικά εξαφανιστεί.
Η αξιολόγηση επιβαρύνεται κυρίως από τη θεσμική και οργανωτική κατάσταση μετά την εκλογοδικειακή απόφαση, σε συνδυασμό με σαφώς μικρότερη προγραμματική και κυβερνητική ωριμότητα.
ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ
Ο ΣΥΡΙΖΑ έχει πίσω του κυβερνητική εμπειρία, μεγάλο προγραμματικό αρχείο και ισχυρή δημοσιοποίηση οικονομικών στοιχείων. Οι οικονομικές καταστάσεις του 2025 δείχνουν μηδενικό τραπεζικό δανεισμό και σημαντική βελτίωση της καθαρής θέσης σε σχέση με το 2024.
Το πρόβλημα του Αυγούστου 2026 είναι κυρίως πολιτικό και οργανωτικό: η ηγεσία και το πρόγραμμα βρίσκονται σε μεταβατική φάση, ενώ νέα προγραμματική επικαιροποίηση έχει ανακοινωθεί για αργότερα. Η έρευνα δεν μπορούσε να πιστώσει εκ των προτέρων κάτι που δεν είχε ακόμη παρουσιαστεί.
Φωνή Λογικής
Η Φωνή Λογικής έχει πλέον ευρύ επίσημο πρόγραμμα που καλύπτει οικονομία, άμυνα, παιδεία, υγεία, δημογραφικό, ενέργεια, ναυτιλία, τουρισμό, δικαιοσύνη και ψηφιακή διακυβέρνηση, μαζί με το πακέτο «10+10 μεταρρυθμίσεις».
Υπάρχουν μετρήσιμες οικονομικές προτάσεις, αλλά και σειρά προτάσεων που συναντούν σοβαρά συνταγματικά, ποινικοδικονομικά ή ευρωπαϊκά ζητήματα. Αυτό είναι που πιέζει κυρίως τη βαθμολογία εφαρμοσιμότητας και θεσμικών δικλείδων.
Το αποτέλεσμα: ποιος βγήκε πρώτος;
Αφού εφαρμοστούν τα ίδια 15 κριτήρια σε όλους, με τα βάρη κλειδωμένα πριν από την τελική βαθμολόγηση, προκύπτει η ακόλουθη κατάταξη.
Πού ακριβώς κρίθηκε η πρώτη θέση
Η διαφορά Δημοκρατών – ΠΑΣΟΚ είναι μόλις 0,50 μονάδες. Αν δει κανείς μόνο το τελικό σκορ, είναι εύκολο να φανταστεί ότι πρόκειται για σχεδόν τυχαίο αποτέλεσμα. Η ανάλυση των επιμέρους βαρών δείχνει κάτι πιο συγκεκριμένο.
Το ΠΑΣΟΚ πήρε σαφές προβάδισμα στην κυβερνητική ετοιμότητα, στη νομική και ευρωπαϊκή ωριμότητα, στην εξωτερική πολιτική και ελαφρώς στην κοστολόγηση. Οι Δημοκράτες αντιστάθμισαν αυτή τη διαφορά κυρίως σε δύο πεδία: θεσμική αυτοδέσμευση/δεοντολογία και δικλείδες κράτους δικαίου. Στην οικονομία, στο κοινωνικό κράτος και στους μηχανισμούς πολιτικής οι δύο δυνάμεις βρέθηκαν ουσιαστικά ισόπαλες.
Απέναντι στη Νέα Αριστερά η εικόνα είναι διαφορετική. Η Νέα Αριστερά κερδίζει στο καθαρό προγραμματικό βάθος και σε τμήματα του κοινωνικού κράτους. Οι Δημοκράτες κερδίζουν περισσότερο στην κοστολογική ωριμότητα, στη νομική/ευρωπαϊκή μετάβαση, στην εξωτερική διάσταση και ξανά στην εσωτερική αυτοδέσμευση.
Ήρθε επειδή οι Δημοκράτες παρέμειναν πολύ ψηλά σχεδόν παντού, ενώ στο πιο βαριά σταθμισμένο πεδίο —τη δεοντολογία, τη διαφάνεια, τις συγκρούσεις συμφερόντων και την κομματική αυτοδέσμευση— είχαν το μεγαλύτερο συγκριτικό πλεονέκτημα απέναντι στον άμεσο ανταγωνιστή τους.
Δείτε τους 15 επιμέρους βαθμούς της πρώτης τριάδας
| Κριτήριο /5 | Δημοκράτες | ΠΑΣΟΚ | Νέα Αριστερά |
|---|---|---|---|
| Πληρότητα προγράμματος | 4,75 | 5,00 | 5,00 |
| Συγκεκριμένοι μηχανισμοί | 4,50 | 4,50 | 5,00 |
| Κοστολόγηση / χρηματοδότηση | 3,25 | 3,50 | 2,75 |
| Νομική / ΕΕ εφαρμοσιμότητα | 3,50 | 4,25 | 3,25 |
| KPIs / χρονοδιάγραμμα | 3,25 | 3,50 | 3,50 |
| Κυβερνητική ετοιμότητα | 2,75 | 3,75 | 2,50 |
| Συνέπεια / αξιοπιστία | 3,50 | 3,00 | 3,75 |
| Δεοντολογία / διαφάνεια / αυτοδέσμευση | 4,50 | 2,75 | 4,00 |
| Κράτος δικαίου / θεσμικές δικλείδες | 4,50 | 4,00 | 4,25 |
| Διορθωτική κουλτούρα | 2,50 | 2,50 | 2,50 |
| Εξωτερική πολιτική / άμυνα / ΕΕ | 4,00 | 4,50 | 3,50 |
| Κοινωνικό κράτος | 4,50 | 4,50 | 4,75 |
| Οικονομία | 4,50 | 4,50 | 4,50 |
| Περιβάλλον / ενέργεια / πολιτική προστασία | 4,00 | 3,75 | 4,50 |
| Ωριμότητα σημερινών πηγών | 4,25 | 4,75 | 5,00 |
Και αν αλλάζαμε λίγο τους βαθμούς; Η πρωτιά δοκιμάστηκε ξανά
Με τόσο μικρές διαφορές στην κορυφή, δεν αρκούσε να βγάλουμε έναν πίνακα και να σταματήσουμε. Έπρεπε να δούμε αν ο νικητής ήταν εύθραυστος — αν δηλαδή δύο ή τρεις εύλογες αλλαγές στους βαθμούς ή στα βάρη θα ανέτρεπαν αμέσως την κατάταξη.
Stress test 1: 200.000 προσομοιώσεις με μεταβολή όλων των επιμέρους βαθμών
Σε μια ιδιαίτερα αυστηρή δοκιμή, κάθε ένας από τους 15 βαθμούς και των 14 δυνάμεων μεταβλήθηκε ανεξάρτητα κατά ±0,25 μονάδες.
- Δημοκράτες: πρώτη θέση στο 63,24% των προσομοιώσεων
- ΠΑΣΟΚ: 26,62%
- Νέα Αριστερά: 10,14%
- Όλοι οι υπόλοιποι: 0% σε αυτή τη δοκιμή
Τα ποσοστά αυτά ΔΕΝ είναι εκλογικές πιθανότητες. Μετρούν μόνο πόσο σταθερό παραμένει το αποτέλεσμα του συγκεκριμένου μοντέλου όταν εισάγεται εύλογη αβεβαιότητα στους βαθμούς.
Stress test 2: αλλαγή των ίδιων των βαρών
Στη δεύτερη δοκιμή δεν αλλάξαμε τους βαθμούς των κομμάτων. Αλλάξαμε το πόσο «βαρύ» είναι κάθε κριτήριο και κανονικοποιήσαμε ξανά το σύνολο στο 100.
| Μεταβολή βαρών | Δημοκράτες πρώτοι | ΠΑΣΟΚ πρώτο | Νέα Αριστερά πρώτη |
|---|---|---|---|
| ±10% | 98,493% | 1,507% | 0% |
| ±20% | 82,6895% | 17,3095% | 0,001% |
| ±30% | 72,731% | 26,907% | 0,362% |
Το συμπέρασμα δεν είναι ότι οι Δημοκράτες θα κέρδιζαν με κάθε πιθανή πολιτική φιλοσοφία. Αν κάποιος έδινε σχεδόν όλο το βάρος στην προηγούμενη κρατική εξουσία και ελάχιστο στη θεσμική αυτοδέσμευση, θα απαντούσε σε διαφορετικό ερώτημα και θα μπορούσε να πάρει διαφορετικό νικητή. Το τεστ δείχνει ότι μέσα σε λογικές μεταβολές της μεθοδολογίας που χρησιμοποιήσαμε, η πρωτιά δεν είναι προϊόν ενός βολικού συντελεστή.
Τι σημαίνει πολιτικά το αποτέλεσμα
Η έρευνα λέει κάτι συγκεκριμένο — και ελέγξιμο: με βάση όσα είχαν πραγματικά δημοσιευθεί έως τις 16 Αυγούστου 2026, οι Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο παρουσίαζαν την ισχυρότερη συνολική ισορροπία ανάμεσα σε κυβερνητική πρόταση, οικονομική κατεύθυνση, κοινωνικό κράτος, θεσμικές εγγυήσεις και κανόνες που δεσμεύουν και το ίδιο το κόμμα.
Το ΠΑΣΟΚ ήταν ισχυρότερο σε παραδοσιακή κυβερνητική ετοιμότητα και ορισμένες διαστάσεις εφαρμοσιμότητας. Η Νέα Αριστερά ήταν ισχυρότερη σε καθαρό προγραμματικό βάθος. Η ΝΔ είχε ασύγκριτα περισσότερη πραγματική εμπειρία άσκησης κρατικής εξουσίας. Το ΜέΡΑ25 είχε εξαιρετικά υψηλή πολιτική συνέπεια.
Κανένα από αυτά τα στοιχεία δεν κρύφτηκε. Αντιθέτως, είναι ο λόγος που η τελική διαφορά των Δημοκρατών είναι μικρή και όχι θριαμβευτική.
Το επόμενο τεστ θα είναι αναγκαστικά δυσκολότερο. Αν ένα κόμμα που κέρδισε σήμερα πόντους επειδή έγραψε κανόνες ελέγχου, σύγκρουσης συμφερόντων και διαφάνειας βρεθεί αύριο κοντά στην πραγματική εξουσία, οι κανόνες αυτοί θα πρέπει να εφαρμοστούν στην πράξη.
Αυτό όμως είναι η επόμενη έρευνα. Η σημερινή καταγράφει την αφετηρία.
Με βάση το δημόσια διαθέσιμο υλικό έως τις 16 Αυγούστου 2026, οι Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο κατατάσσονται πρώτοι με 78,15/100, μπροστά από το ΠΑΣΟΚ με 77,65 και τη Νέα Αριστερά με 77,30. Η διαφορά είναι μικρή, αλλά άντεξε τόσο στον επανέλεγχο των επιμέρους βαθμών όσο και στις δοκιμές μεταβολής των βαρών.
Πηγές και τεκμηρίωση της έρευνας
Το σώμα πηγών ήταν πολύ μεγαλύτερο από μια μικρή λίστα ιστοσελίδων. Χρησιμοποιήθηκαν δεκάδες επιμέρους επίσημες θέσεις και ανακοινώσεις, καταστατικά, οικονομικές καταστάσεις, αποφάσεις συνεδρίων, κοινοβουλευτικές πηγές και θεσμικά έγγραφα. Για λόγους αναγνωσιμότητας παρακάτω συγκεντρώνονται οι βασικοί κόμβοι και τα κρίσιμα τεκμήρια από τα οποία χτίστηκε η σύγκριση.
Α. Δημοκράτες – Προοδευτικό Κέντρο
Β. ΠΑΣΟΚ – Κίνημα Αλλαγής
Γ. Νέα Αριστερά
Δ. ΜέΡΑ25 – Ενωτική Αριστερά
Ε. Νέα Δημοκρατία / θεσμικές πηγές
ΣΤ. Πλεύση Ελευθερίας
Ζ. ΣΥΡΙΖΑ – ΠΣ
Ι. Ελληνική Λύση
ΙΑ. Φωνή Λογικής
ΙΒ. ΕΛ.Α.Σ. / Αλέξης Τσίπρας
ΙΓ. Ελπίδα για τη Δημοκρατία
ΙΔ. Σπαρτιάτες – σημερινή θεσμική κατάσταση
ΙΕ. Οριζόντιες θεσμικές πηγές
Σημείωση τεκμηρίωσης: Οι παραπάνω σύνδεσμοι είναι οι βασικοί κόμβοι του ερευνητικού corpus και τα κρίσιμα τεκμήρια που χρησιμοποιήθηκαν για τους ισχυρισμούς του άρθρου. Η βαθμολόγηση βασίστηκε επιπλέον σε επιμέρους σελίδες ανά τομέα πολιτικής, οικονομικά PDF/ισολογισμούς, τρέχουσες κομματικές ανακοινώσεις και ειδικούς οριζόντιους ελέγχους για εφαρμοσιμότητα, διπλομέτρηση υποθέσεων και χρονική ισχύ των προγραμμάτων.
Η κατάταξη είναι φωτογραφία της κατάστασης στις 16 Αυγούστου 2026. Νέα προγράμματα, νέα οικονομικά στοιχεία, θεσμικές αλλαγές ή νέες δικαστικές/διοικητικές αποφάσεις μπορούν να μεταβάλουν επιμέρους βαθμούς και να δικαιολογήσουν επικαιροποίηση της έρευνας.
