Δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Δέκα τραυματίστηκαν. Σπίτια καμένα. Εκατοντάδες πολίτες απομακρύνθηκαν από τις παραλίες Σατερλί και Κολώνες, ακόμη και από τη θάλασσα. Και ένα νησί δίπλα στην πρωτεύουσα παραδόθηκε για ώρες στις φλόγες.
Αυτός είναι ο βαρύς απολογισμός της πυρκαγιάς που ξέσπασε στη Σαλαμίνα την Κυριακή 16 Αυγούστου. Και τώρα που ο καπνός υποχωρεί, δεν αρκούν οι ανακοινώσεις για τα αεροπλάνα που πέταξαν, τα οχήματα που κινητοποιήθηκαν και τα μηνύματα του 112 που εστάλησαν. Υπάρχουν ερωτήματα. Και είναι πολιτικά.
Ο τραγικός απολογισμός και η κινητοποίηση
Η πρώτη φωτιά εκδηλώθηκε στις 14:43 στα Περιστέρια, σε μεικτή ζώνη κατοικιών και δάσους κοντά στην οδό Ανδρομάχης. Είκοσι λεπτά αργότερα, στις 15:03, ξέσπασε δεύτερη πυρκαγιά στην Κακή Βίγλα Σεληνίων. Τα αίτια των δύο εστιών διερευνώνται από τη Διεύθυνση Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού. Στα Περιστέρια έχασε τη ζωή του ένα ηλικιωμένο ζευγάρι. Σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση του Πυροσβεστικού Σώματος, οι δύο άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους πριν φτάσουν οι πυροσβεστικές δυνάμεις στο σημείο.
Ο τραγικός απολογισμός περιλαμβάνει επίσης 10 τραυματίες, ενώ περισσότεροι από 593 άνθρωποι απομακρύνθηκαν διά θαλάσσης. Στην επιχείρηση έφτασαν να συμμετέχουν 260 πυροσβέστες, 15 ομάδες δασοκομάντος, 58 οχήματα, 10 αεροσκάφη και 8 ελικόπτερα.
Πολιτική ευθύνη και προετοιμασία
Η Σαλαμίνα βρισκόταν σε κατηγορία κινδύνου 4 – πολύ υψηλού κινδύνου πυρκαγιάς, ενώ οι άνεμοι έφταναν σε ριπές τα 7 μποφόρ. Η ίδια η Πυροσβεστική αναφέρει ότι η φωτιά εξαπλώθηκε μέσα σε μόλις επτά λεπτά. Αυτό εξηγεί την ταχύτητα της καταστροφής, αλλά δεν απαντά στο πολιτικό ερώτημα: γιατί στην Ελλάδα συζητάμε συνεχώς για τη μάχη όταν η φωτιά έχει ήδη ξεσπάσει;
Όταν γνωρίζεις ότι έχεις κατηγορία κινδύνου 4, ισχυρούς ανέμους, πυκνή δόμηση δίπλα σε δασικές εκτάσεις και έναν πληθυσμό που πολλαπλασιάζεται το καλοκαίρι, η Πολιτική Προστασία δεν μπορεί να αρχίζει και να τελειώνει όταν χτυπήσει το κινητό με το «112». Το 112 είναι πολύτιμο εργαλείο εκκένωσης, αλλά δεν είναι αντιπυρική ζώνη, ούτε καθαρισμός, ούτε δρόμος διαφυγής, ούτε πυροσβεστικό όχημα, ούτε πρόληψη.
Οι προειδοποιήσεις που αγνοήθηκαν
Μόλις εννέα ημέρες πριν από την τραγωδία, δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ» κατέγραφε καταγγελίες κατοίκων για συσσωρευμένα σκουπίδια, ξερά κλαδιά και υπολείμματα καθαρισμών οικοπέδων στη Σαλαμίνα. Κάτοικος είχε προειδοποιήσει δημόσια ότι ανά πάσα στιγμή μπορούσε να ξεσπάσει φωτιά. Μόλις έναν μήνα πριν, νέα φωτιά είχε ξεσπάσει στα Σελήνια, με καταγγελίες για έλλειψη καθαρισμών και οδών διαφυγής.
Η δομή και οι καθαρισμοί
Μετά την τραγωδία, ο δήμαρχος Σαλαμίνας αναγνώρισε το πρόβλημα των ακαθάριστων οικοπέδων στο νησί, εκτιμώντας ότι υπάρχουν πάνω από 10.000 αδόμητα οικόπεδα, χωρίς να υπολογίζονται κατοικίες με μεγάλους ακάλυπτους χώρους. Σε δηλώσεις του είχε αναφέρει ότι τα υπολείμματα πρασίνου που προκύπτουν από τους καθαρισμούς ξεπερνούν τους 15.000 τόνους. Η μαρτυρία κατοίκου ερευνάται σχετικά με την έναρξη της φωτιάς από οικόπεδο με σκουπίδια.
Αλλά εάν ένα νησί έχει πάνω από 10.000 αδόμητα οικόπεδα και χιλιάδες τόνους εύφλεκτων υπολειμμάτων, το κράτος δεν μπορεί απλώς να δείχνει τον πολίτη και να λέει «έπρεπε να καθαρίσει». Υπάρχει ατομική ευθύνη, αλλά υπάρχει και κράτος, όταν όλοι οι πολίτες δεν συμμορφώνονται. Υπάρχουν έλεγχοι, δήμοι, Περιφέρειες, Υπουργείο Πολιτικής Προστασίας, κεντρικός σχεδιασμός, χρηματοδότηση και εποπτεία.
