Υπάρχουν πολιτικές υποθέσεις που χάνονται μέσα στον χρόνο. Και υπάρχουν άλλες που, όταν ξαναδιαβάσεις το χρονικό τους ψύχραιμα, γίνονται ακόμη πιο άβολες.
Μία από αυτές αφορά τον επανακαθορισμό της γραμμής του αιγιαλού στο Μεγάλο Καβούρι το 2017, μπροστά από δύο ιδιαίτερα πολύτιμες ιδιοκτησίες που συνδέονταν με την οικογένεια του εφοπλιστή Περικλή Παναγόπουλου.
Η υπόθεση είχε αποκαλυφθεί το 2019 από το «Πρώτο Θέμα» και αναδημοσιεύτηκε από σειρά ελληνικών μέσων. Και το κεντρικό διοικητικό γεγονός δεν αποτελεί δημοσιογραφικό ισχυρισμό: ο επανακαθορισμός πράγματι έγινε και δημοσιεύθηκε σε ΦΕΚ επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ.
Και εδώ αρχίζει το πολιτικά δύσκολο κομμάτι: το αίτημα είχε τεθεί ήδη από το 2014 χωρίς να οδηγήσει τότε σε επαναχάραξη. Το 2017 κατατέθηκε συμπληρωματικό αίτημα και λίγες εβδομάδες αργότερα η γραμμή επανακαθορίστηκε.
Το ΦΕΚ υπάρχει – και είναι συγκεκριμένο
Στο ΦΕΚ 339/Δ/18.10.2017 δημοσιεύθηκε η απόφαση 85021/7319 με αντικείμενο:
«Επανακαθορισμός της οριογραμμής αιγιαλού στη θέση “ΜΕΓΑΛΟ ΚΑΒΟΥΡΙ” του Δήμου Βάρης – Βούλας – Βουλιαγμένης της Περιφέρειας Αττικής».
Την απόφαση υπέγραψε ο τότε Συντονιστής της Αποκεντρωμένης Διοίκησης Αττικής Σπυρίδων Κοκκινάκης.
Δεν υπάρχει, επομένως, λόγος να αποδίδεται προσωπική υπογραφή στον Αλέξη Τσίπρα. Η απόφαση δεν υπογράφηκε από τον πρωθυπουργό. Ελήφθη όμως από διοικητικό μηχανισμό του κράτους κατά τη διάρκεια της κυβέρνησής του – και αυτό ακριβώς γεννά την πολιτική ευθύνη και τα εύλογα ερωτήματα.
Το 2014 δεν έγινε – το 2017 έγινε
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ που δημοσιεύθηκε το 2019, στις 16 Ιουνίου 2014 οι εταιρείες ΑΠΡΙΛΙΑ και ΕΤΕΡΑ, που συνδέονταν με τον Περικλή Παναγόπουλο, είχαν υποβάλει αίτημα επανακαθορισμού των οριογραμμών του αιγιαλού στο Μεγάλο Καβούρι.
Το αίτημα εκείνο δεν οδήγησε σε επαναχάραξη επί κυβέρνησης Σαμαρά – Βενιζέλου.
Την 1η Σεπτεμβρίου 2017, σύμφωνα με το ίδιο ρεπορτάζ, κατατέθηκε συμπληρωματική αίτηση. Λίγο αργότερα ακολούθησε ο επανακαθορισμός.
Το χρονικό
2014: Αίτημα επανακαθορισμού → δεν προχωρά σε αλλαγή της γραμμής.
1 Σεπτεμβρίου 2017: Συμπληρωματικό αίτημα.
18 Οκτωβρίου 2017: ΦΕΚ 339/Δ – επανακαθορισμός της οριογραμμής στο Μεγάλο Καβούρι.
Τι ακριβώς άλλαξε
Το «Πρώτο Θέμα» δημοσίευσε τοπογραφικό στο οποίο αποτύπωνε την παλαιά και τη νέα οριογραμμή και υποστήριζε ότι ο επανακαθορισμός αφορούσε ένα μικρό παράκτιο τμήμα, ουσιαστικά μπροστά από τα δύο επίμαχα οικόπεδα.
Κατά το δημοσίευμα, η νέα γραμμή μετακινήθηκε σημαντικά προς τη θάλασσα, με αποτέλεσμα κατασκευές που προηγουμένως βρίσκονταν μέσα στην παλαιότερη παράκτια ζώνη να αντιμετωπίζονται πλέον με διαφορετικά πολεοδομικά και ιδιοκτησιακά δεδομένα.
Η απαραίτητη διάκριση: το ΦΕΚ αποδεικνύει ότι έγινε ο επανακαθορισμός. Ο ισχυρισμός ότι έγινε με σκοπό να νομιμοποιηθούν συγκεκριμένες αυθαίρετες κατασκευές αποτελεί συμπέρασμα του δημοσιεύματος του «Πρώτου Θέματος» και δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως αιτιολογία που αναγράφεται στην ίδια τη διοικητική απόφαση.
Και το όφελος για τις συγκεκριμένες ιδιοκτησίες;
Το δημοσίευμα υποστήριζε ότι στις συγκεκριμένες ιδιοκτησίες υπήρχαν κατασκευές οι οποίες, με βάση την προηγούμενη χάραξη, δημιουργούσαν σοβαρά προβλήματα τακτοποίησης.
Η νομοθεσία για τον αιγιαλό είναι εξαιρετικά αυστηρή: ο αιγιαλός και η παραλία είναι κοινόχρηστα αγαθά και η κατασκευή κτισμάτων σε αυτές τις ζώνες κατά κανόνα απαγορεύεται, με εξαιρέσεις που συνδέονται με συγκεκριμένους δημόσιους σκοπούς.
Κατά το «Πρώτο Θέμα», η αλλαγή της οριογραμμής δημιουργούσε πλέον δυνατότητες τακτοποίησης και αξιοποίησης των ακινήτων που προηγουμένως δεν υπήρχαν και, κατά συνέπεια, μπορούσε να επηρεάσει σημαντικά και την εμπορική τους αξία.
Δεν εντοπίσαμε, ωστόσο, δημόσιο επίσημο έγγραφο που να αποδεικνύει ότι κάθε κατασκευή που περιέγραφε το δημοσίευμα νομιμοποιήθηκε πράγματι στη συνέχεια. Γι’ αυτό η Αληθένεια δεν θα μετατρέψει ένα δημοσιογραφικό συμπέρασμα σε τετελεσμένο διοικητικό γεγονός.
Εδώ όμως ο Τσίπρας έχει πολιτικό πρόβλημα
Το ερώτημα δεν είναι αν ο Αλέξης Τσίπρας πήρε ένα μολύβι και μετακίνησε ο ίδιος τη γραμμή πάνω στον χάρτη. Προφανώς όχι.
Το πολιτικό ζήτημα είναι διαφορετικό:
- ένα αίτημα που δεν είχε οδηγήσει σε αλλαγή το 2014,
- επανέρχεται συμπληρωματικά το 2017,
- γίνεται επανακαθορισμός επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ,
- ο επανακαθορισμός, σύμφωνα με το δημοσίευμα, ευνοούσε δύο συγκεκριμένες ιδιοκτησίες,
- και η ιδιοκτήτρια αυτών των ακινήτων βρισκόταν παράλληλα σε στενή σχέση συνεργασίας με τον τότε πρωθυπουργό.
Αυτό δεν αποδεικνύει συναλλαγή. Δημιουργεί όμως ένα απολύτως θεμιτό πολιτικό ερώτημα περί σύγκρουσης συμφερόντων, ίσης μεταχείρισης και της πολυδιαφημισμένης «ηθικής υπεροχής» με την οποία είχε επενδύσει πολιτικά ο ΣΥΡΙΖΑ την άνοδό του στην εξουσία.
Η σχέση Παναγοπούλου – Τσίπρα δεν είναι υπόθεση
Η ίδια η Κατερίνα Παναγοπούλου είχε δηλώσει δημόσια το 2019 ότι βρισκόταν κοντά στον Αλέξη Τσίπρα ως συνεργάτιδά του επί περίπου τρία χρόνια σε θέματα Ελληνισμού της Διασποράς και ότι επί περισσότερο από έναν χρόνο ήταν άμισθη σύμβουλός του.
Η ίδια είχε επίσης επιβεβαιώσει ότι ο τότε πρωθυπουργός και η οικογένειά του είχαν κάνει διακοπές το καλοκαίρι του 2018 με το σκάφος «Odyssey» του Περικλή Παναγόπουλου.
ΤΟ ΠΟΛΙΤΙΚΑ ΑΒΟΛΟ ΣΗΜΕΙΟ
Ο επανακαθορισμός του αιγιαλού έγινε το 2017. Η στενή σχέση συνεργασίας με τον πρωθυπουργό υπήρχε, σύμφωνα με την ίδια την Παναγοπούλου, ήδη εκείνη την περίοδο. Και έναν χρόνο αργότερα ο Τσίπρας φιλοξενήθηκε στο οικογενειακό σκάφος.
Κανένα από αυτά τα γεγονότα από μόνο του δεν αποδεικνύει ότι υπήρξε ανταλλαγή εξυπηρετήσεων. Όλα μαζί, όμως, δικαιολογούν πολύ αυστηρότερο πολιτικό έλεγχο από ένα απλό «όλα έγιναν νόμιμα».
Τι είχε απαντήσει η Κατερίνα Παναγοπούλου
Για λόγους πληρότητας, η δική της θέση πρέπει επίσης να καταγραφεί.
Όταν ξέσπασε η υπόθεση το 2019, η Κατερίνα Παναγοπούλου δήλωσε ότι δεν γνώριζε το συγκεκριμένο δημοσίευμα, τόνισε ότι στην περιοχή υπήρχαν και άλλες κατοικίες και υποστήριξε ότι τα ζητήματα της περιουσίας είχαν τακτοποιηθεί από τον εκλιπόντα σύζυγό της.
Η συγκεκριμένη απάντηση αποτελεί τη θέση της ίδιας και πρέπει να συνεκτιμηθεί. Δεν αναιρεί, όμως, την ύπαρξη του ΦΕΚ ούτε το γεγονός ότι η οριογραμμή πράγματι επανακαθορίστηκε το 2017.
Η «πρώτη φορά Αριστερά» και οι εφοπλιστικές εξυπηρετήσεις
Εδώ η πολιτική κριτική δεν χρειάζεται υπερβολές.
Ο ΣΥΡΙΖΑ εξελέγη έχοντας οικοδομήσει ένα τεράστιο μέρος της πολιτικής του ταυτότητας πάνω στην καταγγελία της διαπλοκής, των ολιγαρχών, των προνομιακών σχέσεων εξουσίας και οικονομικών ελίτ.
Γι’ αυτό και μία υπόθεση στην οποία μια εξαιρετικά εύπορη εφοπλιστική οικογένεια ζητεί αλλαγή οριογραμμής, δεν τη λαμβάνει το 2014, επανέρχεται το 2017 και τελικά βλέπει τον επανακαθορισμό να πραγματοποιείται επί «πρώτης φοράς Αριστεράς», δεν είναι μία αδιάφορη διοικητική λεπτομέρεια.
Είναι υπόθεση που χτυπά ακριβώς στο κέντρο του πολιτικού αφηγήματος με το οποίο ο Αλέξης Τσίπρας ζήτησε την εμπιστοσύνη της κοινωνίας.
Η ΟΥΣΙΑ
Δεν έχουμε αποδεικτικό στοιχείο ότι ο Αλέξης Τσίπρας έδωσε προσωπική εντολή να αλλάξει ο αιγιαλός. Δεν έχουμε αποδεικτικό στοιχείο συναλλαγής.
Έχουμε όμως κάτι απολύτως πραγματικό: ένα αίτημα που δεν είχε οδηγήσει σε επαναχάραξη το 2014, μία συμπληρωματική αίτηση το 2017, έναν επανακαθορισμό επί κυβέρνησης ΣΥΡΙΖΑ που καταγράφηκε σε ΦΕΚ και μία οικογένεια με στενή σχέση με τον τότε πρωθυπουργό. Και για μία κυβέρνηση που έχτισε καριέρα καταγγέλλοντας τις σχέσεις πολιτικής και οικονομικής ελίτ, αυτό δεν είναι λεπτομέρεια. Είναι πολιτικό ζήτημα που αξίζει να θυμόμαστε.
Πηγές:
Πρώτο Θέμα – ρεπορτάζ για τον επανακαθορισμό,
Τα Νέα,
iefimerida – χρονικό και απάντηση Παναγοπούλου.