Σήμα κινδύνου εκπέμπουν ξανά οι διεθνείς αγορές ομολόγων. Οι φόβοι ότι ο παρατεταμένος πόλεμος στη Μέση Ανατολή θα κρατήσει την ενέργεια ακριβή και τον πληθωρισμό σε υψηλά επίπεδα έστειλαν το κόστος κρατικού δανεισμού σε ΗΠΑ, Γαλλία, Γερμανία, Βρετανία και Ιαπωνία σε επίπεδα που σε αρκετές περιπτώσεις έχουν να εμφανιστούν από την εποχή της παγκόσμιας χρηματοπιστωτικής κρίσης — ή ακόμη νωρίτερα.
Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στις αγορές ομολόγων. Η άνοδος των τιμών της ενέργειας, οι αυξημένες κρατικές δαπάνες και τα ήδη υψηλά επίπεδα δημόσιου χρέους δημιουργούν έναν δύσκολο συνδυασμό για κυβερνήσεις και κεντρικές τράπεζες.
Όσο περισσότερο επιμένει ο πληθωρισμός, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος τα επιτόκια να παραμείνουν υψηλά για μεγαλύτερο διάστημα ή ακόμη και να αυξηθούν ξανά. Και αυτό σημαίνει ακριβότερο χρήμα όχι μόνο για τα κράτη, αλλά σταδιακά και για επιχειρήσεις και νοικοκυριά.
Το καμπανάκι των αγορών: Σε Γαλλία, Γερμανία, ΗΠΑ και Ιαπωνία, βασικές αποδόσεις κρατικών ομολόγων έφτασαν τη Δευτέρα 17 Αυγούστου σε υψηλά που παραπέμπουν στην περίοδο 2007–2011.
Γαλλία: Το 30ετές ομόλογο σε υψηλό από το 2008
Στη Γαλλία, η απόδοση του 30ετούς κρατικού ομολόγου ανέβηκε κατά τη συνεδρίαση στο 4,8558%, αγγίζοντας το υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 2008, σύμφωνα με στοιχεία της LSEG.
Την ίδια στιγμή, η απόδοση του γαλλικού 10ετούς ομολόγου έφτασε στο 4,0516%, επίπεδο που δεν είχε καταγραφεί από τον Ιούνιο του 2009.
ΓΑΛΛΙΑ
30ετές: 4,8558% – υψηλότερο από Σεπτέμβριο 2008
10ετές: 4,0516% – υψηλότερο από Ιούνιο 2009
Η εξέλιξη φέρνει ξανά στο προσκήνιο το κόστος εξυπηρέτησης του γαλλικού δημόσιου χρέους, σε μια περίοδο κατά την οποία οι επενδυτές εμφανίζονται ολοένα πιο απαιτητικοί απέναντι σε κράτη με υψηλές δημοσιονομικές ανάγκες.
Γερμανία: Το Bund σε υψηλό 15 ετών
Ισχυρές πιέσεις δέχτηκαν και τα γερμανικά κρατικά ομόλογα. Η απόδοση του 10ετούς Bund, τίτλου αναφοράς για ολόκληρη την Ευρωζώνη, ανέβηκε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης στο 3,2138%, το υψηλότερο επίπεδο από το 2011.
Η κίνηση αποκτά ιδιαίτερη σημασία επειδή η Γερμανία θεωρείται παραδοσιακά ο ασφαλέστερος κρατικός δανειολήπτης της Ευρωζώνης. Όταν αυξάνεται αισθητά ακόμη και η απόδοση του Bund, η πίεση μεταδίδεται ευκολότερα και στις υπόλοιπες ευρωπαϊκές αγορές χρέους.
Η ΕΚΤ ξανά μπροστά στο κουμπί των αυξήσεων
Οι αναταράξεις στα ομόλογα συνδέονται άμεσα με τις προσδοκίες για τα επιτόκια.
Οι αγορές χρήματος αποτιμούν πλέον πιθανότητα σχεδόν 85% να προχωρήσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα σε νέα αύξηση επιτοκίων τον Σεπτέμβριο.
Γιατί έχει σημασία: Η Ευρώπη βρίσκεται ξανά αντιμέτωπη με το δύσκολο δίλημμα ανάμεσα στην καταπολέμηση του πληθωρισμού και στην προστασία μιας οικονομίας που κινδυνεύει να επιβαρυνθεί ακόμη περισσότερο από το ακριβό χρήμα.
Εάν η ενεργειακή κρίση συνεχιστεί και οι αυξήσεις στο πετρέλαιο περάσουν στις τιμές προϊόντων, μεταφορών και υπηρεσιών, η ΕΚΤ μπορεί να αναγκαστεί να διατηρήσει περιοριστική νομισματική πολιτική για περισσότερο χρόνο.
Το πετρέλαιο πάνω από τα 90 δολάρια
Στην καρδιά της νέας ανησυχίας βρίσκεται ξανά το πετρέλαιο.
Το Brent είχε ήδη ενισχυθεί περίπου 6% την προηγούμενη εβδομάδα, καθώς οι εχθροπραξίες και η έλλειψη ουσιαστικής προόδου στις προσπάθειες αποκλιμάκωσης της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν αναζωπύρωσαν τους φόβους για τις παγκόσμιες προμήθειες.
Τη Δευτέρα η άνοδος συνεχίστηκε. Το Brent έκλεισε στα 90,87 δολάρια το βαρέλι, με ημερήσια άνοδο περίπου 2,7%.
Ο φαύλος κύκλος: Ακριβότερο πετρέλαιο σημαίνει μεγαλύτερες πληθωριστικές πιέσεις. Μεγαλύτερος πληθωρισμός σημαίνει υψηλότερα επιτόκια για περισσότερο χρόνο. Και υψηλότερα επιτόκια σημαίνουν ακριβότερη εξυπηρέτηση χρέους και ασθενέστερη οικονομική δραστηριότητα.
ΗΠΑ: Το 30ετές Treasury έφτασε στο 5,31%
Το προειδοποιητικό σήμα έγινε ακόμη εντονότερο στην αμερικανική αγορά κρατικού χρέους.
Η απόδοση του 30ετούς αμερικανικού Treasury έκλεισε τη Δευτέρα στο 5,31%, επίπεδο που είχε να καταγραφεί από τον Ιούνιο του 2007.
Πρόκειται για περίοδο πριν από την έκρηξη της μεγάλης χρηματοπιστωτικής κρίσης, γεγονός που εξηγεί γιατί η κίνηση προκαλεί ιδιαίτερη προσοχή στις διεθνείς αγορές.
Η άνοδος δεν αποδίδεται αποκλειστικά στον πληθωρισμό. Στις ΗΠΑ οι επενδυτές παρακολουθούν ταυτόχρονα τις τεράστιες χρηματοδοτικές ανάγκες της ομοσπονδιακής κυβέρνησης, την αυξημένη προσφορά χρέους και τις ευρύτερες δημοσιονομικές ανησυχίες.
Ιαπωνία: Απόδοση 2,93% – υψηλό τριών δεκαετιών
Στην Ιαπωνία, η εικόνα είναι εξίσου εντυπωσιακή.
Η απόδοση του 10ετούς ιαπωνικού κρατικού ομολόγου έφτασε στο 2,93%, το υψηλότερο επίπεδο από τον Σεπτέμβριο του 1996.
Οι επενδυτές αυξάνουν τα στοιχήματα ότι η Τράπεζα της Ιαπωνίας μπορεί να χρειαστεί να προχωρήσει σε νέα αύξηση επιτοκίων ακόμη και τον Σεπτέμβριο, καθώς η αδυναμία του γεν ενισχύει το κόστος των εισαγωγών και τις πληθωριστικές πιέσεις.
Η απόδοση υποχώρησε ελαφρώς μετά τη δημοσίευση των στοιχείων για την οικονομία της χώρας. Το πραγματικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά μόλις 0,3% σε τριμηνιαία βάση την περίοδο Απριλίου–Ιουνίου, έναντι πρόβλεψης για περίπου 0,5%, ενώ σε ετησιοποιημένη βάση η ανάπτυξη διαμορφώθηκε στο 1,1%.
Γιατί πρέπει να νοιάζει τον πολίτη η άνοδος των ομολόγων
Οι αποδόσεις των κρατικών ομολόγων μπορεί να μοιάζουν με υπόθεση χρηματιστών και κεντρικών τραπεζών. Στην πράξη, όμως, αποτελούν τη βάση πάνω στην οποία τιμολογείται μεγάλο μέρος του κόστους χρήματος στην οικονομία.
- Τα κράτη δανείζονται ακριβότερα, αυξάνοντας σταδιακά το κόστος εξυπηρέτησης του δημόσιου χρέους.
- Οι επιχειρήσεις αντιμετωπίζουν υψηλότερο κόστος χρηματοδότησης, κάτι που μπορεί να περιορίσει επενδύσεις και προσλήψεις.
- Τα υψηλά επιτόκια πιέζουν νοικοκυριά με δάνεια και δυσκολεύουν την πρόσβαση σε νέο δανεισμό.
- Η ακριβή ενέργεια τροφοδοτεί τον πληθωρισμό, μειώνοντας την πραγματική αγοραστική δύναμη των εισοδημάτων.
Η ΟΥΣΙΑ
Οι αγορές δεν λένε ότι επαναλαμβάνεται το 2008. Προειδοποιούν όμως ότι ένας επικίνδυνος συνδυασμός πολέμου, ακριβής ενέργειας, επίμονου πληθωρισμού, υψηλών επιτοκίων και τεράστιων κρατικών χρεών αυξάνει ξανά το κόστος του χρήματος σε ολόκληρη την παγκόσμια οικονομία. Και όσο ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή παραμένει ανοιχτός, τόσο μεγαλώνει ο κίνδυνος η πίεση να περάσει από τις αγορές στην πραγματική οικονομία.
Πηγές και δεδομένα
Στοιχεία αποδόσεων ομολόγων και προσδοκιών για την ΕΚΤ: LSEG και διεθνή δεδομένα αγοράς, όπως μεταδόθηκαν στις 17 Αυγούστου 2026. Στοιχεία πετρελαίου: Reuters. Στοιχεία ιαπωνικού ΑΕΠ: επίσημα στοιχεία της Ιαπωνίας και διεθνή πρακτορεία.